3.
Bước ra khỏi trại giam, nắng gay gắt đến chói mắt, nhưng tôi chẳng cảm thấy một chút hơi ấm nào.Nỗi tuyệt vọng của Vương Lượng như chiếc áo bông ướt sũng, dính chặt lên người tôi, nặng nề và lạnh ngắt.
Tôi tự nhắc mình: không được để bản thân rơi vào hố sâu cảm xúc ấy.Tôi là luật sư. Vũ khí của tôi là logic và chứng cứ.Và cuộc chiến này, tôi buộc phải bắt đầu từ việc bóc tách, phá nát khối “pháo đài hoàn hảo” mà công tố dựng lên.
Tôi viết ra một danh sách dài những người cần phải gặp.Người đầu tiên, dĩ nhiên, là luật sư từng tham gia bào chữa cho Vương Lượng ở phiên sơ thẩm — lão Chu.
Nhưng buổi gặp chẳng thu được gì. Lão Chu không mang đến một tia hy vọng, ngược lại, dội thẳng cho tôi một gáo nước lạnh.Lão kể lại tình trạng của Vương Lượng trong tòa: tồi tệ đến cùng cực.Có lúc anh ta vừa mở miệng nói vài câu có thể giúp mình, ngay lập tức bị công tố viên chặn đứng bằng một nhát dao chí mạng:“Lời thề của một kẻ từng lừa gạt còn có gì đáng tin?”
Lão Chu cũng từng thử hướng “trả thù” — ám chỉ rằng Lý Tiểu Nhã có thể vì oán hận mà dựng chuyện.Nhưng vừa nhắc đến, công tố đã phản bác sắc bén:“Có cô gái nào lại lấy chính sự trong sạch của mình ra để trả thù?”Một câu thôi, đã khiến bồi thẩm đoàn nghiêng hẳn về phía họ, chặn đứng toàn bộ phản biện.
Điều chí mạng nhất: chuỗi chứng cứ bên công tố kín kẽ đến mức không tìm nổi một lỗ hổng.Hình ảnh Lý Tiểu Nhã trên bục khai chẳng khác nào bài giảng mẫu về “nạn nhân hoàn hảo”. Từng nét mặt, từng giọt nước mắt đều đánh thẳng vào cảm xúc của bồi thẩm, đặc biệt là các nữ thành viên.Chỉ có một chi tiết khiến lão Chu thấy hơi kỳ lạ: cảm xúc của Lý Tiểu Nhã và mẹ cô ta dường như trùng khớp một cách bất thường, như thể hai người đang cùng chung một nhịp tim.
Cuối buổi, lão Chu vỗ vai tôi, khuyên nhủ:“Cô em, buông đi. Vì một kẻ đã bị đóng đinh tội trạng mà liều mạng, đánh đổi cả hai mươi năm danh tiếng của cô, không đáng đâu.”
4.
Tôi cảm ơn thiện ý của ông ta rồi đứng dậy rời đi.Những lời ấy như cơn mưa lạnh xối thẳng xuống, dập tắt luôn tia hy vọng mong manh cuối cùng trong lòng tôi.
Trong mắt ông, trước mặt chỉ là một bức tường cao không thể vượt qua.Còn tôi, tôi phải là người đập đầu phá vỡ bức tường ấy.
Nếu từ phía “bào chữa” không tìm ra được kẽ hở, thì chiến trường của tôi buộc phải chuyển sang ngay tại lõi của “buộc tội”.
Mục tiêu tiếp theo, không cần phải nghi ngờ: chính là người đã tận tay đẩy Vương Lượng xuống vực sâu — Lý Tiểu Nhã.
Tôi muốn tự mình gặp gỡ cô gái đã khiến một luật sư lão luyện như lão Chu phải bất lực, khiến cả bồi thẩm đoàn rơi nước mắt — “nạn nhân hoàn hảo” ấy.
Buổi gặp được sắp xếp trong một phòng tư vấn tâm lý của tòa án, tạo ra không khí an toàn.Bên cạnh cô bé có mẹ — Trương Vy — cùng một nhân viên xã hội.
Lý Tiểu Nhã ngồi đối diện tôi, hai tay ôm chặt chiếc gối ôm, gương mặt trắng bệch. Ánh mắt của em mong manh như con nai nhỏ vừa hoảng sợ, nhưng sâu trong đó lại ẩn giấu một sự cứng rắn khó nắm bắt.
“Tiểu Nhã, tôi là luật sư của Vương Lượng, tên Lý Triết. Tôi hiểu buổi gặp này có thể khiến em không thoải mái. Tôi không đến để gây tổn thương, mà để hiểu rõ tình hình một cách toàn diện nhất.”Tôi cố tình hạ giọng, chậm rãi và mềm mỏng.
Em gật đầu khẽ, không nói gì.
Tôi chọn bắt đầu từ một chi tiết ít nhạy cảm — điều em từng khai trong hồ sơ sơ thẩm.“Tiểu Nhã, lần trước em nói lúc đó em ‘thấy ánh trăng chiếu rất sáng’. Em có thể nhớ rõ hơn không, ánh trăng rọi từ hướng nào? Nó hắt vào bên trái hay bên phải mặt anh ta? Chi tiết này rất quan trọng để tôi dựng lại hiện trường và hiểu góc nhìn của em lúc đó.”
Tôi giữ thái độ như chỉ đang trao đổi kỹ thuật.
Cô bé khựng lại, hàng mi dài khẽ run rẩy. Nước mắt lập tức dâng đầy mắt, nhưng giọng nói lại rõ ràng đến rợn người:“Ánh trăng… ánh trăng chiếu trên lưng anh ta. Bóng của anh ta che kín lấy em.”
“Tôi không thấy ánh sáng, tôi chỉ thấy bóng tối.”
Tim tôi chùng xuống một nhịp.Câu trả lời ấy không những không để lộ kẽ hở, mà còn thêm một chi tiết cụ thể, củng cố thêm cho câu chuyện của cô bé. Chỉ bằng một câu, cô đã khéo léo biến một câu hỏi kỹ thuật về “hướng ánh trăng” thành một lời tố cáo chan đầy cảm xúc về tình cảnh tuyệt vọng của chính mình.
Một thoáng rùng mình lướt qua lòng tôi.Tôi không những không tìm ra lỗ hổng, mà còn vô tình giúp cô “làm giàu” thêm cho lời khai, khiến nó càng thêm thuyết phục.Trong mắt nhân viên xã hội và mẹ cô, điều này chẳng khác nào một lần xác thực nữa cho ký ức chấn thương.
Tôi đổi hướng, chạm đến động cơ cốt lõi.“Trước khi mọi chuyện xảy ra, quan hệ giữa em và Vương Lượng… tức cha em,” tôi cố tình dùng cách gọi này để quan sát phản ứng.
Cô ta không biểu lộ gì, nhưng tôi nhạy bén nhận ra khoảnh khắc ngắn ngủi của sự căng thẳng.“Điều mâu thuẫn lớn nhất là gì?”
“Ông ta nhìn tôi không vừa mắt.”Câu trả lời bật ra nhanh chóng, như thể đã được lặp lại nhiều lần.“Tôi làm gì ông ta cũng quản, mặc gì, chơi với ai, mấy giờ về… ông ta đều nói tôi. Ông ta thấy tôi làm ông ta mất mặt.”
Đó là lời lẽ chung chung, đầy cảm xúc như lời than vãn của một cô gái tuổi dậy thì, nhưng lại thiếu những chi tiết cụ thể để chống lưng.
“Tiểu Nhã, trước khi mọi chuyện xảy ra, khi cả nhà ngồi ăn cơm hay xem TV, không khí thường như thế nào?Mẹ em, bà ấy có vẻ hạnh phúc không?”
Tôi tung ra câu hỏi nặng ký.Ngay lập tức, tôi thấy các ngón tay cô ta siết chặt lấy chiếc gối.Bên cạnh, Trương Vy bật ra một tiếng nấc nghẹn.
“Mẹ tôi…”Nước mắt Lý Tiểu Nhã tuôn ào ạt.“Bà quá ngốc, bị ông ta lừa. Ông ta hoàn toàn không xứng với mẹ tôi!”
Lại một câu trả lời nặng nề về cảm xúc, nhưng nội dung thì trống rỗng.Một lần nữa, cô khéo léo kéo câu chuyện về hướng phê phán đạo đức của Vương Lượng, né tránh việc phải đưa ra đánh giá cụ thể về cuộc hôn nhân của bố mẹ mình.
Bốn mươi lăm phút thẩm vấn trôi qua, tôi chẳng thu được gì.Trước mặt tôi là một “nạn nhân hoàn hảo”: chìm đắm trong vết thương nhưng lại logic đến đáng ngờ, không sơ hở, không lung lay.Khi rời đi, ánh mắt nhân viên xã hội nhìn tôi đã lộ rõ sự chỉ trích không hề che giấu.
Cảm giác tuyệt vọng lại cuộn lên, khi tôi nhận ra đối thủ của mình mạnh mẽ và lão luyện hơn rất nhiều so với dự đoán.
5.
Tôi bấm số gọi đi, chuông reo đến bảy tám tiếng mới có người nhấc máy.
“Alô?” — giọng một người phụ nữ, mệt mỏi nhưng đầy cảnh giác.
“Chào chị Lý Tĩnh, tôi là Lý Triết, luật sư bào chữa trong vụ án của Vương Lượng. Tôi muốn hỏi thăm, tìm hiểu một vài thông tin…”
“Tôi chẳng có gì để nói cả!”
Cô ta lập tức cắt ngang, giọng gấp gáp:“Tôi với mẹ tôi, với cái gia đình đó đã chẳng còn liên quan gì từ lâu rồi! Các người đừng tìm đến tôi nữa!”
“Nhưng trong hồ sơ có ghi, em gái chị từng tố cáo Vương Lượng cũng đã… đối với chị…”
“Đồ điên!”Giọng bên kia bỗng trở nên chua chát, sắc lẹm:“Vương Lượng chỉ biết úp mở, chả làm được trò trống gì, nhưng dám động vào tôi à? Thử xem! Em gái tôi giờ bị điên rồi, cứ cắn lung tung! Các người có nhất định phải kéo tôi xuống bùn với họ không? Công việc tôi mới khởi sắc, nhà chồng tôi hoàn toàn không biết mấy chuyện vớ vẩn này! Tôi van các người, coi tôi như người chết được không?”
Cuộc gọi bị cúp ngang. Tôi đặt điện thoại nóng rẫy xuống bàn, khoanh một dấu X bên tên “Lý Tĩnh” trong danh sách.
Tôi không bất ngờ trước phản ứng của cô ấy — thậm chí còn đoán được chính xác cô đã trải qua những gì ở phiên sơ thẩm.Những nhân chứng đã cắt đứt quan hệ với gia đình, có lợi ích cá nhân rõ ràng, là mục tiêu dễ bắn nhất của bên công tố. Họ sẽ vẽ cô ấy thành kẻ ích kỷ, lạnh lùng, sẵn sàng nói dối để tự bảo vệ.Lời khai của cô ấy không những không làm lung lay chuỗi “bằng chứng hoàn hảo”, mà còn có thể bị công tố lợi dụng để chứng minh: “Vương Lượng bị mọi người quay lưng, phẩm hạnh thấp kém.”Việc lão Chu đã gọi cô ấy ra phiên sơ thẩm nhiều khả năng là một nước đi sai lầm.Mạch điều tra này, coi như cắt đứt.