1.
Tống Trường An nhìn chằm chằm vào chiếc bát sứ trước mắt, lông mày cau lại.
“Có ý gì đây?”
Lúc xưa lập hôn ước, hắn còn chưa tỉnh táo, chỉ là một đứa trẻ ngốc nghếch, đương nhiên chẳng hiểu đầu đuôi sự việc là gì.
Nhưng những người khác trong Tống gia thì đều rõ mười mươi.
Mẫu thân hắn – Trương thị – lúng túng liếc nhìn chiếc bát sứ một cái, giọng điệu cũng mềm xuống vài phần:
“Minh Nguyệt à, con cần gì phải làm vậy?”
Cần gì ư?
Ta nhìn khuôn mặt bà ta, bất giác bật cười.
Rõ ràng mới tháng trước thôi, bà còn nhíu mày ủ rũ, len lén nắm tay ta, dặn dò không biết bao nhiêu lần, bảo ta nhất định phải chăm sóc Tống Trường An cho chu đáo.
Thế mà bây giờ, bộ mặt đã thay đổi hoàn toàn.
Mày nhíu nay thành mày giãn, bệnh trong lòng thành hỷ sắc, những lời dặn dò chân tình cũng hóa thành lời mỉa mai.
Toàn phủ trên dưới ai nấy đều mừng rỡ vì Tống Trường An đã hồi phục trí tuệ, nhưng chẳng một ai còn nhớ giữa ta và hắn từng có hôn ước.
Năm ấy ta mới mười tuổi, cùng cha lê bước đi ăn xin khắp nơi, một đường dạt tới Kinh thành.
Tình cờ ngang qua cổng sau Tống phủ, đúng lúc bếp núc cho người đổ nước vo gạo thừa ra ngoài.
Tuy là nước rửa, nhưng trong ấy vẫn còn lẫn gạo trắng và ít thịt thừa, đủ khiến cả nhà ta thèm đến đỏ mắt.
Cha ta van xin người hầu bếp hồi lâu, mới được ban cho một bát cơm trắng.
Giữa mùa hè oi nồng tháng Bảy.
Bát cơm ấy để đến ba ngày, đã ôi thiu, bốc mùi chua gắt.
Vậy mà ta vẫn thèm nhỏ dãi.
Ngay khi đưa lên miệng, lại bị người ta cản lại.
Không ai khác, chính là Triệu thị.
Nàng từ trên xe ngựa bước xuống, một tay cầm khăn lụa chấm nhẹ khóe mắt, vừa lau lớp phấn son, vừa cúi đầu nhìn đám người đang quỳ rạp dưới đất như ta.
Trong mắt nàng, ngoài vẻ thương hại hời hợt, còn có cả sự giễu cợt.
“Chỉ là một bát cơm thiu, đến nỗi phải thế này sao?”
Đương nhiên là đến nỗi như vậy.
Ta theo phụ thân ăn xin dọc đường mà đến được Kinh thành, ven đường đói chết chất chồng, ngã gục từng thôn từng trấn.
Chớ nói chi đến chuyện bán con đổi gạo, cảnh tượng nồi da nấu thịt, người ăn thịt người cũng không hiếm gặp.
Huống chi, trước mặt ta lúc ấy là một bát cơm trắng – mà còn là cơm không cần trả tiền.
Dẫu có ôi thiu, cũng đủ để cả nhà ta no bụng một bữa.
Vậy nên, ta không hề do dự, lập tức khuỵu gối xuống.
“Phu nhân là bậc quý nhân, miệng nếm toàn sơn hào hải vị. Còn chúng tôi thân hèn phận mọn, chỉ cần có một bát cơm thiu lót dạ cũng đã tạ ơn trời đất.”
Triệu thị bị câu nói ấy của ta chọc cười, đưa khăn che miệng, cười khẽ hai tiếng.
Phụ thân ta thở phào nhẹ nhõm, cúi đầu thi lễ mấy cái, rồi vội vàng cầm lấy cơm nhét vào miệng đệ đệ ta.
Nào ngờ, lại nghe thấy một câu ngoài dự đoán:
“Con bé này, miệng lưỡi lanh lợi, tâm trí cũng không tệ. Có muốn vào phủ hầu hạ không?”
Tay cha ta khựng lại giữa không trung, chẳng còn để tâm đến đứa con trai đang đói khóc, cũng chẳng thèm hỏi ý ta lấy một lời, đã vội vàng dập đầu sát đất.
Không giấu nổi niềm vui sướng: “Muốn chứ, muốn chứ! Dĩ nhiên là muốn rồi!”
Thế là ta được đưa vào Tống phủ, làm một tiểu nha hoàn lo việc nặng nhọc.
Triệu thị tinh tường khôn khéo, không cho một đồng bạc nào cả.
Chỉ sai người đưa phụ thân và đệ đệ ta vào phòng chất củi, để họ ăn một bữa no nê, lại ban thêm nửa bao lương thực, thế là hoàn toàn mua đứt nửa đời sau của ta.
Làm một tiểu nha hoàn thô sử trong Triệu phủ, vốn chẳng phải chuyện dễ dàng gì.
Không nói đến việc Triệu thị nghiêm khắc, keo kiệt với người hầu, ba bữa ăn chẳng đủ no bụng, chỉ riêng việc hầu hạ Tống Trường An thôi, đã đủ khiến người ta hao tâm tổn trí.
Từ nhỏ hắn từng bị sốt cao, hỏng đầu óc, thần trí mơ hồ, vậy mà lại được nuông chiều thành cái kiểu tính tình công tử oắt con.
Lúc thì cơm nước không vừa miệng, lúc lại vì món đồ chơi không hợp ý.
Hễ có gì trái ý, là hắn liền ném ly đập chén, gào khóc ầm ĩ.
Không đập hết vật trong phòng, không khiến cả phủ náo loạn, hắn tuyệt không chịu dừng.
Lão gia vốn chẳng ưa gì đứa con ngốc nghếch này, thành ra thường xuyên quở trách Triệu thị dạy con không nghiêm.
Triệu thị mang nỗi giận trong lòng, không có chỗ trút, đành đổ lên đầu đám hạ nhân dưới tay.
Không ngoài dự liệu, mỗi lần có người bị phạt quỳ, trong đó luôn có ta.
Chẳng vì lý do gì khác, chỉ bởi ta xuất thân quá thấp hèn.
Dẫu là do chính miệng Triệu thị mua về, nhưng chung quy vẫn chỉ là một tiểu nha hoàn làm việc nặng, lại còn tuổi nhỏ, chẳng như đám con nhà gia nô được sinh ra trong phủ, có gốc gác để dựa.
Vậy nên, ta trở thành cái bia cho mọi mũi tên.
Mỗi lần Tống Trường An gây chuyện, là ta lại phải quỳ suốt một ngày.
Vài ba lần như thế, chưa đầy nửa tháng, đầu gối ta đã sưng phồng như bánh hấp.
Cho đến một ngày, ta chợt nhận ra—cứ tiếp tục thế này, e là không sống nổi.
Dẫu biết ta ở lại Tống phủ làm nha hoàn chỉ để có miếng ăn, nhưng nếu đôi chân này quỳ đến tàn phế, thì dù có cơm cũng chẳng còn nghĩa lý gì.
Thế nên, ta bắt đầu học cách dò xét sở thích của Tống Trường An.
Từ ăn mặc, chỗ ở, đến thần sắc, cử chỉ... ta đều quan sát tường tận, tỉ mỉ suy ngẫm, quyết tâm phải nắm rõ từng chút một về hắn.
Thiếu gia bụng dạ kén chọn, sơn hào hải vị ăn mãi cũng nhàm, lại còn ngày ngày phải uống thuốc đắng, thành ra khẩu vị càng thêm khó chịu.
Nhưng ta để ý thấy, mỗi lần uống thuốc, hắn đều thích ăn kẹo hổ phách tùng nhân. Ta đoán, chắc hẳn hắn ưa đồ ngọt.
Vì vậy, ngay khi hắn lại nổi giận vì chén cháo loãng, ta kịp thời đoạt lấy cái bát trước khi hắn hất đổ.
Đúng lúc hắn há miệng định la hét, ta liền nhét thỏi kẹo vào miệng hắn.
Bà vú đứng hầu bên cạnh trợn mắt há mồm.
Mà Tống Trường An, cơn tức đang lên nửa chừng, lại bị vị ngọt đột ngột làm cho ngây ngẩn, thế là cơn giận cũng theo đó mà tan.
Một trận sóng gió, liền được hóa giải trong yên ả.
Mọi người trong phủ đều tránh được một phen quỳ phạt, bởi vậy không ai truy xét chuyện ta – một tiểu nha đầu làm việc thô vụn – lại cả gan vào phòng hầu hạ thiếu gia, có phải là trèo cao hay không.
Thậm chí, hôm sau, bà vú kia đi một chuyến tới chính viện, khi trở về đã đích thân đưa ta vào nội viện.
Làm nhị đẳng nha hoàn, mỗi tháng lĩnh nửa lượng bạc.
Đó là vị trí mà đến trong mộng, ta cũng chưa từng dám nghĩ tới.
Nhưng ta cũng hiểu rất rõ — từ đây, bản thân đã bước vào một vòng giam giữ không đường lui.
Từ đó về sau, từng lời nói, từng cử chỉ, từng niềm vui hay cơn giận của Tống Trường An — tất thảy đều có thể quyết định vinh nhục, sống chết của ta.
Thế nên, ta càng dốc lòng dốc sức hầu hạ hắn.
Từ khẩu vị, thói quen sinh hoạt, đến tính tình, tâm trạng… ta đều ghi nhớ kỹ càng. Dần dần, ta cũng nắm bắt được cái “thiên khí” của tiểu viện nơi hắn ở — một ánh mắt, một sắc mặt cũng đủ để đoán biết mưa nắng sắp đến.
Ngày hôm nay thuốc đắng, phải có nước hồ đào làm dịu; ngày mai trời lạnh, liền cần lò sưởi và ván cờ song lục trải sẵn nơi sân.
Lâu dần, gần như chỉ cần hắn nghiêng đầu nhìn ta một cái, ta đã biết hôm ấy hắn muốn ăn gì, chơi gì, hay có điều gì trái ý.
Ta thuở nhỏ từng được học qua vài hôm ở trường tư, còn biết đôi ba chữ.
Mỗi đêm ru hắn ngủ, ta đọc cho hắn nghe ba bài cổ thi. Dưới sự ảnh hưởng ngấm ngầm đó, hắn dần dần cũng hiểu chuyện hơn.
Hiếm khi còn nổi nóng, đến độ khi chơi trong vườn gặp lão gia, cũng biết chắp tay hành lễ — tuy không chuẩn, nhưng lễ nghi coi như đầy đủ.
Lão gia thấy vậy, vô cùng hài lòng, hiếm hoi buông lời khen ngợi rằng hắn đã biết điều.
Đêm đó, phu nhân cho người gọi ta tới viện của bà.
Bà ngồi nghiêm trên ghế cao, một tấm bình phong họa tiết che đi nửa gương mặt, khiến người ta khó nhìn rõ sắc thái trong mắt bà.
“Minh Nguyệt, con có bằng lòng làm người hầu trong phòng của thiếu gia không?”
Khi ấy, ta mới vừa tròn mười hai.
Dẫu vẫn còn là một đứa trẻ ngây ngô, nhưng sống trong phủ hai năm, sao có thể không biết “người hầu trong phòng” là có ý gì?
Toàn thân ta khẽ run lên, liền quỳ rạp xuống đất.
“Nô tỳ xuất thân thấp hèn, e là không xứng với thiếu gia…”
Triệu thị cầm khăn lụa, khẽ gật đầu:
“Con đúng là xuất thân hèn mọn thật. Nhưng nếu chẳng phải Trường An bị bệnh, ta cũng chẳng bao giờ chọn đến lượt con...”
“Thôi được, thôi được. Nếu thật lòng muốn tận tâm hầu hạ thiếu gia, thì cái gọi là xuất thân hèn kém cũng chẳng đáng nhắc tới nữa.”
Bà ta liếc mắt phượng lướt qua bầu ngực vẫn còn phẳng lỳ của ta, khẽ hừ lạnh:
“Chỉ là tuổi còn hơi nhỏ… Nhưng cũng không sao, cứ xem như là con dâu nuôi từ bé, sớm định sẵn duyên phận trong phủ, sau này thành thân cũng danh chính ngôn thuận hơn.”
Nghe Triệu thị một mình toan tính sắp đặt, ta hiểu rõ — chuyện này, đã không còn đường lui.
Dẫu trong lòng bàng hoàng run sợ, ta cũng chỉ đành cúi đầu dập trán, tạ ơn nhận mệnh.
Khi xoay người rời khỏi chính viện, tiếng cười khe khẽ của Triệu thị từ sau rèm châu mơ hồ vang vọng:
“Một bát cơm thiu đổi lấy một mối hôn sự, nói thế nào cũng thấy Tống gia ta chịu thiệt…”
Từ ấy, ta càng gần gũi hầu hạ Tống Trường An hơn.
Từ học chữ, lễ nghi cho đến chuyện ăn uống mỗi ngày — đều do một tay ta sắp xếp.
Thậm chí có những đêm, hắn uống quá nhiều thuốc đắng, đến nỗi tè dầm ra giường, người giặt quần lót cũng là ta.
Ta gần như trở thành “bảo mẫu” của hắn, suốt mười hai canh giờ kề cận không rời.
Dẫu cực nhọc ngày đêm, nhưng ít nhiều cũng có chút thành quả.
Bệnh tình của Tống Trường An dần dần ổn định, tuy chưa thể như người bình thường, nhưng so với trước thì đã ôn hòa hơn rất nhiều.
Lão gia và phu nhân đều tỏ ra hài lòng, còn dự định đến Hạ chí năm nay sẽ cho ta và Tống Trường An cử hành đính lễ.
Nào ngờ đến tiệc xuân yến, Tống Trường An không may ngã xuống nước, bất ngờ tỉnh trí hoàn toàn.
Sau năm năm, Triệu thị lại một lần nữa nói trước mặt ta câu ấy:
“Mối hôn sự này, rốt cuộc vẫn là Tống gia chúng ta chịu thiệt.”
Và cũng chính khoảnh khắc đó, ta rốt cuộc đã hiểu.
Mối duyên giữa ta và Tống Trường An, nên kết thúc tại đây.