1
Khi tôi liên tục từ chối nhận bánh mà công ty em trai phát,
nó mang thẳng đến tận cửa khu nhà tôi.
“Chị, chị có ở nhà không? Em mang bánh trung thu qua rồi nè.”
Như sợ tôi lại từ chối, nó nói nhanh:
“Bố mẹ lớn tuổi rồi, không ăn được nhiều đồ ngọt.”
“Em dâu thì suốt ngày nói phải giảm cân, để ở nhà cũng không ai đụng, chị lấy mà ăn cho đỡ phí.”
“Vẫn là loại năm loại hạt chị thích nhất đấy, năm ngoái chị còn bảo ăn hợp miệng nhất cơ mà.”
Tôi đứng trên ban công.
Nhìn hai chiếc lá cùng lúc rơi xuống, rồi theo gió bay về hai hướng khác nhau.
“Em cứ mang về đi, chị nói là không nhận rồi.”
“Chị sao vậy? Chị nhận lấy đi, không thì về nhà bố lại bảo em không thương chị.”
Từ tầng năm nhìn xuống,
tôi vẫn thấy rõ dáng em trai cao một mét bảy lăm đang thấp thỏm dưới sân, đi đi lại lại như một đứa trẻ chờ bị gọi tên.
Nó có vẻ bất an.
Năm tôi học xong cấp ba, bố bị ta/i nạ/n ở công trình, mẹ thì đổ bệnh nặng.
Gia đình không đủ khả năng cho em học trường dân lập với học phí đắt đỏ.
Tôi chủ động từ bỏ suất học cao học, ra đi làm sớm.
Ngày đó, em cũng từng đứng trước cửa phòng tôi, bước chân lưỡng lự như vậy.
“Chị, sao được? Ngành của chị không học tiếp thì sau này sao kiếm được việc tốt?”
Mẹ thấy con trai buồn, không chịu nổi, xông vào phòng tôi:
“Con nói với họ hàng bên bố là con tự nguyện nghỉ nhé, đừng để người ta nghĩ nhà mình vì tiền mà bạc đãi con gái.”
Em trai vẫn luôn đứng về phía tôi:
“Mẹ, đừng ép chị. Chị thường xuyên làm thêm gửi tiền cho con, bây giờ còn phải từ bỏ ước mơ, chắc chị buồn lắm.”
Thấy em hiểu chuyện như vậy, tôi nén nỗi tủi thân, chủ động lên tiếng:
“Đừng lo, ai bảo chị là chị của em chứ!”
Tôi tự an ủi mình.
Ừ thì, mẹ có thiên vị.
Nhưng bố từng nói, dù có bán m//áu cũng sẽ cho tôi học xong đại học.
Tôi và em từ nhỏ đã rất thân thiết.
Nhà tôi từng rất hòa thuận.
Trong nhà còn có căn phòng nhỏ của tôi – nơi tôi luôn hướng về những năm tháng học xa.
Nhưng rồi ba căn nhà ấy, đã phá vỡ sự cân bằng vốn có.
Tôi không thể lừa dối bản thân được nữa.
Không thể tiếp tục làm người thân thiết nhất với họ như trước.
2
Tôi từ chối mãi.
Đứa em trai hiền lành cũng bắt đầu giận dỗi.
“Nếu chị không nhận thì em nói với anh rể một tiếng, rồi gửi ở phòng bảo vệ nhé.”
Nó bỏ đi.
Quách Khôn mở cửa bước vào, tay xách hộp quà đỏ chót.
Trên đó in hai chữ “Đoàn viên” chói mắt đến đau lòng.
Thấy mắt tôi đỏ hoe,
anh không nói nhiều, chỉ lặng lẽ vào bếp nấu ba món một canh tôi thích nhất.
Tôi ăn được vài miếng rồi bỏ bát.
Trong lòng ngổn ngang, nghẹn ứ.
Anh không nói gì, chỉ mang phần cơm còn lại hâm lại trên bếp:
“Lát nữa đói thì ăn tiếp cũng được.”
Tôi nhìn ánh trăng ngoài cửa sổ, sáng vằng vặc mà lại lạnh lẽo đến tận xương.
Tôi đang buồn cái gì chứ?
Tôi đối xử tốt với bố mẹ và em trai, là vì tình nguyện.
Sau t/ai n/ạn, bố bị chứng thấp khớp, không thể đi làm.
Mẹ sau ca phẫu thuật thì đau lưng mỏi gối, hay khóc nói số mình khổ.
Mỗi lần họ phải nhập viện, mỗi lần họ đi nhặt ve chai để gom tiền học cho em,
tôi đều là người chủ động đưa tiền.
Tôi quen với việc hy sinh cho gia đình, không mong hồi đáp.
Ngày tôi lấy chồng, nhà trai đưa sính lễ 188.000 tệ.
Mẹ – người xưa nay luôn cứng rắn – dịu giọng hỏi tôi, có thể để lại toàn bộ để đóng bảo hiểm hưu trí một lần cho bố được không.
Bố – người từng là chỗ dựa vững chãi như núi – cúi đầu, ánh mắt đầy xấu hổ.
Tôi rưng rưng nước mắt, bàn với Quách Khôn.
Của hồi môn – tôi để lại nhà.
May mà em tôi có chí.
Dù học không cao, nhưng ra trường có việc ổn định, lấy được vợ nhà có điều kiện.
Bố mẹ bán nhà cũ, đổi sang nhà thương mại đứng tên em.
Tôi không so đo.
Còn chủ động đưa thêm năm vạn tệ.
Em trai rất biết ơn.
Chủ động nhận trách nhiệm chăm sóc bố mẹ.
Lễ Tết vẫn gửi quà cho tôi.
Không đắt tiền, nhưng đầy tình cảm.
Cho đến khi, tôi biết cả ba căn nhà đều mang tên em trai.
Tôi tỉnh ngộ.
Tôi không thể tiếp tục dùng những món quà nhỏ để tự lừa mình rằng – tình thân vẫn như xưa.
3
Nửa đêm, tôi trằn trọc không ngủ được.
Nhớ lại lúc quê nhà có thông báo giải tỏa.
Mẹ tôi – người bình thường việc nhỏ việc to đều hỏi ý tôi – lại tự mình đội nắng đi khắp nơi, làm đủ thủ tục sang tên.
Bố – người lúc nào cũng nói “tay nào cũng là thịt” – khi ký hợp đồng đền bù, lại chẳng chút do dự viết tên em tôi: Tề Quang Diệu.
Từ đầu đến cuối, họ chưa từng nghĩ đến tôi.
Tôi chỉ tình cờ biết được từ miệng em dâu.
Lúc đó, tôi sững sờ.
Cảm giác như bị người thân cầm da//o đâm vào ngực.
Em dâu nhận ra mình lỡ lời, rối rít xin lỗi.
Em trai kéo cô ấy vào phòng dỗ dành.
Mẹ tôi khi đó nói sao nhỉ?
“Tề Hướng Nam, con đã gả đi rồi. Theo lệ xưa, tài sản trong nhà phải để lại cho con trai.”
“Em con sắp có con, sau này còn bao nhiêu việc phải lo, mẹ phải tính đường trước.”
Tôi ấm ức nhìn sang bố.
Một tháng trước, ông bị té gãy chân phải nằm viện.
Đúng lúc em tôi bận rộn thăng chức,
em dâu thì ma//ng th//ai, mẹ tôi chẳng khác gì người hầu kè kè bên cạnh.
Là tôi – người chạy vạy từng đồng viện phí,
người ngày đêm túc trực, bưng nước đổ cháo bên giường.
Vậy mà lúc đó, bố chỉ rít một hơi th//uốc, nhẹ nhàng bảo:
“Hướng Nam, con là đứa giỏi nhất nhà. Con có tiền mua một căn rồi, chắc chắn có thể mua căn thứ hai.”
Tôi không nhớ mình đã bước ra khỏi nhà thế nào.
Em trai chạy theo:
“Chị, đừng buồn. Bố mẹ không cho em nói chắc cũng có lý do riêng.”
“Nhưng chị yên tâm, nơi nào có em – nơi đó luôn là nhà của chị.”
Dao cùn cắ//t th/ịt – là đau nhất.
Tôi đã thấm thía điều đó.
4
Tối trước Trung thu, em trai lại gọi điện:
“Chị ơi, mai trưa vẫn như mọi năm, về nhà ăn cơm nhé?”
Tôi đang định từ chối,
thì mẹ giành lấy điện thoại:
“Tề Hướng Nam, sắp Trung thu đến nơi rồi, con còn định giận dỗi đến bao giờ hả?”
“Con gái nhà bác cả ba hôm trước đã mang lễ tới rồi. Con bé ấy còn biết điều hơn con, vừa được phát bánh trung thu là nghĩ ngay tới con.”
“Em con sắp làm bố rồi, thế mà chẳng thấy chị nó làm cô có chút quan tâm nào cả!”
Tôi và Quách Khôn đều được cơ quan phát phúc lợi tốt.
Những năm trước, nhận được thẻ siêu thị, tôi đều mang gạo hữu cơ và dầu trà về nhà mẹ đẻ.
Em tôi thích ăn sầu riêng, em dâu thích cherry,
tôi còn lái xe tới tiệm trái cây gần nhà, lựa hai thùng thật đẹp đem đến.
Nhưng năm nay… tôi thật sự mệt mỏi.
Một sự mỏi mệt lan ra từ trong lòng.
Sau khi bố chồng mất, mẹ chồng tôi giúp tôi chăm sóc con gái lớn.
Bà luôn miệng nói ăn không hết, bảo tôi cứ ưu tiên bên nhà mẹ đẻ.
Năm nay, tôi lại bảo Quách Khôn đem tất cả quà phúc lợi gửi qua cho mẹ chồng.
Bà nói là nhiều quá, ăn không xuể,
nhưng ánh mắt thì rưng rưng cảm động — điều đó không thể giả được.
Thì ra, ai cũng thích được ưu ái.
Là tôi quá ngốc,
nghe mẹ dạy rằng “nhà mẹ đẻ mới là chỗ dựa thực sự”,
đến giờ mới nhận ra bị vả mặt đau đến mức nào.
Tôi đáp lại mẹ:
“Mẹ à, khi chia nhà, mẹ từng nói con gái gả đi rồi là nước đổ ra ngoài.”
“Giờ nghĩ lại, con thấy mẹ nói đúng. Từ giờ con phải thương mẹ chồng nhiều hơn.”
“Phúc lợi cơ quan năm nay được phát hải sâm và đồ đặc sản, con đã mang hết sang nhà mẹ chồng rồi.”
“Mẹ chồng giúp con trông cháu cực lắm, trưa mai con còn đưa bà đi spa thư giãn nữa, nên sẽ không về ăn cơm đâu ạ.”
Đầu dây bên kia im lặng đến đáng sợ.
Tôi như vừa trút được gánh nặng, vội vàng cúp máy.
5
Ngay sau đó, điện thoại lại sáng lên.
Em trai nhắn hàng loạt tin:
“Chị ơi, dạo này mẹ chăm em dâu mệt quá, tim còn đau, chị đừng làm mẹ kích động nữa.”
“Chị biết rõ mẹ ghen tị vì mẹ chồng chị là giáo viên cấp ba nghỉ hưu, lương cao, chị còn cố ý khoe đối xử tốt với mẹ chồng, để làm gì?”
“Chẳng phải chỉ là mấy căn nhà thôi à? Bố mẹ chắc chắn có lý do riêng. Lẽ nào chị định tuyệt giao với cả nhà luôn sao?”
Tôi chỉ mệt mỏi đáp một câu:
“Đừng nói nữa, một chữ cũng không muốn nghe.”
Thật sự… không biết nên trả lời thế nào.
Quách Khôn đưa cho tôi một ly sữa nóng:
“Uống đi em, tối nay ngủ một giấc thật ngon. Biết đâu mai sẽ phải đánh trận lớn.”
Anh nói hơi quá,
nhưng rồi cũng cười khổ hỏi tôi:
“Em còn nhớ hôm cưới không? Khi đó mẹ em suýt nữa quỳ xuống xin em để lại hồi môn.”
Lúc đầu, tôi vốn không định đồng ý.
Nhưng bà kéo đến nào bác cả, nào dì hai, nào cậu út,
người đông như hội.
Mẹ chồng không muốn tôi khó xử, bảo Quách Khôn cứ để tôi tự quyết.
Tôi liếc nhìn anh.
Màn hình điện thoại lại sáng lên lần nữa.
Từng dòng mắng nhiếc, chỉ trích cứ dồn dập hiện ra —
tôi suýt tưởng mình đã phạm phải đại tội tày đình.
6
Mẹ tôi là con thứ ba trong nhà,
trên có chị cả, anh hai, dưới có em trai út.
Bốn anh chị em rất đoàn kết.
Mẹ đem chuyện tôi gửi hết quà phúc lợi cho mẹ chồng kể lên nhóm gia đình.
Kết quả: mọi người đồng loạt lao vào “dạy dỗ” tôi.
Cậu hai lên tiếng đầu tiên.
Là sinh viên thời đó, học hành đầy mình,
nói chuyện thì dài lê thê như bài luận văn:
“Hướng Nam à, nghe mẹ con kể chuyện mà lòng cậu trăn trở vô cùng.”
“Cổ nhân từng dạy: ‘Dê quỳ bú mẹ, quạ mớm lại cho mẹ’ – đến động vật còn biết báo đáp công ơn sinh thành, huống hồ con là người có học.”
“Mẹ con vì con mà vất vả biết bao, chưa từng đòi hỏi điều gì. Vậy mà con được chút phúc lợi, lại không nghĩ đến mẹ, đem hết cho mẹ chồng.”
“Thật khiến mẹ con thất vọng, cũng trái với luân thường đạo lý. Con nên tự kiểm điểm lại đi, đừng để người thân lạnh lòng!”
Bác cả — người đã bị văn hóa trọng nam khắc sâu vào đầu — thì chửi thẳng mặt:
“Tề Hướng Nam, mày đúng là đồ vô ơn bạc nghĩa!”
“Hồi đó tao nghỉ học từ bé để cày tiền cho em trai mày đi học, tay tao chai sạn hơn cả mặt mày!”
“Giờ thì hay rồi, đơn vị phát cho tí đồ, mày vơ hết về cho cái nhà chồng hút máu, mẹ mày thì chẳng được chia nổi cái gì!”
“Tao thấy mày bị nhà chồng dắt mũi đến quên cả họ, có ngày sống không nổi thì cũng đừng vác mặt về đây xin ăn!”
Cậu út — người từng được hai chị em tôi giúp đỡ mua xe, đến tuổi này vẫn chẳng nên thân — cũng chõ mồm vào:
“Tề Hướng Nam, mày làm màu cái gì? Chút đồ phúc lợi đem cho mẹ chồng thì làm sao?”
“Hồi xưa mẹ mày nghỉ học cho tao đi học, còn giúp tao mua xe. Mày có tí tiền là quay lưng với cội rễ hả?”
Tôi thấy đầu óc rối như tơ vò.
Lớn lên trong một đại gia đình mẫu hệ nơi mọi nguồn lực đều đổ dồn cho con trai,
tôi đã tận mắt chứng kiến sự hy sinh lặng lẽ của những người con gái.
Tôi từng may mắn vì có bố — người luôn công bằng.
Năm mẹ muốn tôi học sư phạm để tiết kiệm,
bố kiên quyết cho tôi thi trường cấp ba tốt vì thành tích của tôi xứng đáng.
Em trai tôi không giống như đám anh em họ bên ngoại.
Không đòi hỏi, không ép buộc.
Nhiều lắm chỉ lí nhí hỏi:
“Chị ơi, mua giúp em đôi giày thể thao được không?”
Ngay cả lúc tôi đang bị họ hàng vây công,
em tôi vẫn đứng ra bảo vệ tôi:
“Cậu hai, bác cả, cậu út, mấy người đừng ép chị con nữa!”
“Chị con đi làm bao năm, có bao giờ quên mang gì về cho mẹ đâu?”
“Năm ngoái được phát gạo, dầu ăn, chị vác hết về cho mẹ, nhà chị chẳng giữ lại gì.”
“Đợt rồi được thẻ mua hàng, chị còn mua áo khoác mới cho bố.”
“Lần này chị mang quà qua cho mẹ chồng vì bà ấy vẫn luôn giúp chăm cháu, đó là sự cảm thông, là qua lại. Sao lại vì một chuyện mà phủ nhận hết tất cả những điều tốt trước giờ?”
Mọi người im lặng.
Ai cũng khen em tôi hiểu chuyện, có lòng.
Mắt tôi bắt đầu cay.
Nhưng tôi không để nước mắt rơi.
Chẳng hiểu vì sao.
Rõ ràng em tôi vẫn như xưa — luôn đứng về phía tôi.
Thế mà lòng tôi lại nặng nề hơn bao giờ hết.