5.
Anh Lý không ngờ.
Người mà anh tưởng là cô bé hiền lành dễ bắt nạt, vậy mà lại dám đối đầu với chị Vương ngay giữa cuộc họp.
Anh ngồi ở chỗ, mắt dán vào màn hình máy tính.
Báo cáo vẫn chưa làm xong.
Mà mai là hạn nộp rồi.
“Lý à.”
Chị Vương đi tới, giọng hạ thấp.
“Em thử đến nói chuyện với con bé lần nữa xem.”
“Chị à… nó không chịu giúp đâu.”
“Vậy thì tự nghĩ cách đi.” – sắc mặt chị ta bắt đầu khó coi.
“Dù sao mai cũng phải nộp cho bằng được.”
“Nhưng mà… em thật sự không biết làm...”
“Không biết thì học!”
Giọng chị ta bỗng cao hẳn lên.
“Suốt ngày chỉ biết đi nhờ người khác. Em rốt cuộc biết làm cái gì hả?”
Anh Lý cúi gằm mặt, không dám nói thêm gì.
Anh biết – cả chị họ cũng bắt đầu chán ghét anh rồi.
Ngày trước chính chị Vương là người đưa anh vào phòng ban này,
Nói là “muốn tạo điều kiện”.
Nhưng rồi sao?
Giao hết việc cho một đứa nhân viên mới.
Anh không phải không biết như vậy là không đúng.
Nhưng anh không có lựa chọn.
Không nhờ người khác, anh làm không kịp.
Mà làm không kịp, chị họ sẽ nổi điên.
Nổi điên là còn nhẹ.
Tháng trước vì trễ hạn một dự án, chị ta thẳng tay trừ nửa tháng tiền thưởng của anh.
Bảo là “cho nhớ đời.”
Anh cũng muốn tự làm.
Nhưng anh… thật sự không biết.
Hỏi chị Vương, chị ta bảo: “Tự tìm cách đi.”
Hỏi đồng nghiệp, ai cũng né anh như né tà.
Chỉ có mỗi cô gái đó.
Trước đây, cô ấy vẫn còn chịu giúp.
Nhưng giờ, cô ấy cũng không giúp nữa rồi.
Buổi trưa, lúc đi ăn, anh tình cờ thấy cô ấy đang gọi điện cho bên headhunter.
Giọng cô không lớn,
nhưng anh nghe rõ:
“Mức lương có thể thương lượng thêm không?”
“Mong muốn của tôi là gấp đôi hiện tại.”
Anh Lý chết sững.
Gấp đôi?
Thế chẳng phải còn cao hơn cả anh sao?
Khoảnh khắc đó, anh chợt nhận ra —
cô gái ấy, hoàn toàn không đơn giản.
Buổi chiều, anh lấy hết can đảm,
lại đến tìm cô thêm một lần nữa.
“Cái đó…”
“Tôi nói rồi, tôi không giúp.”
Cô ấy thậm chí còn không ngẩng đầu.
“Tôi biết.” – anh Lý hít một hơi thật sâu. – “Tôi không đến để nhờ giúp nữa.”
Cô ngẩng lên, nhìn thẳng vào anh.
“Vậy anh đến làm gì?”
“Tôi… tôi chỉ muốn hỏi… sao cô lại dám từ chối chị Vương?”
Cô khẽ cười.
“Vì tôi không nợ chị ta gì cả.”
“Nhưng chị ấy là cấp trên mà—”
“Cấp trên thì không đồng nghĩa với chủ nhân.”
Cô ngắt lời, giọng không cao, nhưng đầy lực.
“Anh Lý, anh có biết, mỗi lần anh tới nhờ tôi, tôi thấy phiền đến mức nào không?”
Mặt anh Lý đỏ bừng.
“Tôi biết… nhưng tôi thật sự không còn cách nào...”
“Không còn cách là việc của anh.”
“Anh không cần tôi giúp, anh cần tôi gánh hậu quả thay anh.”
“Việc anh làm không xong, sao tôi phải là người đi chịu trận?”
Anh Lý há miệng, nhưng không thốt nổi lời nào.
“Anh cũng là nạn nhân, tôi hiểu.”
Cô tiếp tục.
“Nhưng hiểu không có nghĩa là tôi phải hy sinh.”
“Chị Vương ép anh, thì anh lại quay sang ép tôi à?
Thế là đúng sao?”
Anh Lý cúi đầu.
“…Xin lỗi.”
“Không cần xin lỗi tôi.” – cô xua tay.
“Anh nên xin lỗi chính bản thân mình.”
“Anh có từng hỏi: tại sao lại phải ở lại một nơi khiến mình khổ sở đến thế?”
Anh Lý sững người.
Anh chưa từng nghĩ tới.
Bởi vì… đây là “cơ hội” mà chị họ cho anh…
“Cơ hội?”
Cô bật cười.
“Đây mà gọi là cơ hội sao?”
“Anh học được gì?”
“Anh trưởng thành chỗ nào?”
“Hay mỗi ngày chỉ sống trong sợ hãi, phụ thuộc vào người khác để tồn tại?”
Khóe mắt anh Lý đỏ lên.
“Tôi…”
“Thôi.”
Cô quay lại màn hình máy tính, gõ tiếp.
“Chuyện của anh, tôi không can dự.”
“Cũng không giúp gì được.”
Anh Lý đứng lặng một lúc, rồi lặng lẽ quay đi.
Về lại chỗ, anh nhìn chằm chằm vào bảng báo cáo chưa làm xong.
Lần đầu tiên, anh thấy bản thân mình… thật thảm hại.
Sáng hôm sau, anh nhận được một email từ phòng Nhân sự.
Tiêu đề: Khảo sát về quản lý nội bộ phòng ban.
Anh Lý click vào xem, tim chợt trĩu xuống.
Chị họ đã ra tay.
Chị Vương đã gửi đơn khiếu nại cô gái kia, nói rằng cô không hợp tác, tiêu cực, không phục quản lý.
Nhưng dòng phản hồi từ HR khiến anh chết lặng:
*“Chị Vương, liên quan đến nội dung khiếu nại, chúng tôi cần xác minh rõ:
– Những công việc chị phân công cho nhân viên, có thuộc phạm vi chức trách không?
– Có hay không việc yêu cầu nhân viên tăng ca không lương?
Mong chị cung cấp bằng chứng cụ thể và văn bản liên quan.”*
Tay anh Lý run lên.
Xong rồi.
Chị họ lần này… đá phải tường thép thật rồi.
6.
Trong email của phòng Nhân sự, đính kèm là đơn khiếu nại của chị Vương.
Tôi mở ra xem — rồi bật cười.
Nhân viên không chấp hành sự phân công của cấp trên, từ chối phối hợp với công việc phòng ban.
Thái độ làm việc tiêu cực, gây ảnh hưởng đến không khí tập thể.
Đề xuất xử phạt cảnh cáo.
Chỉ vậy thôi à?
Tôi mở Word, bắt đầu soạn đơn phản ánh.
Tiêu đề: Khiếu nại về hành vi quản lý sai quy định của chị Vương.
Điểm một: Ép nhân viên làm thêm ngoài giờ không lương.
Chứng cứ: bảng chấm công, tin nhắn WeChat của chị Vương, lời xác nhận từ đồng nghiệp.
Điểm hai: Giao việc ngoài phạm vi chức trách.
Chứng cứ: bản mô tả công việc, nhật ký công việc của anh Lý, ảnh chụp email liên quan.
Điểm ba: Lạm dụng quyền hạn để gây áp lực lên nhân viên.
Chứng cứ: chính lá đơn khiếu nại này.
Viết xong, tôi thêm một đoạn nữa:
Theo Điều 36 của Luật Lao động…
Theo Điều 26 của Luật Hợp đồng Lao động…
Mỗi điều khoản đều dẫn luật đầy đủ.
Mỗi mục đều có bằng chứng cụ thể đi kèm.
Tổng cộng 5 trang.
Tôi đọc lại một lần, gật đầu hài lòng.
Rồi gửi.
CC cho HR, Giám đốc bộ phận, và toàn bộ group email của phòng ban.
Click.
Hít sâu một hơi.
Không còn đường lui nữa.
Hoặc là chị ta gục.
Hoặc là tôi đi.
Mười phút sau — điện thoại nổ tung.
Tiểu Mỹ:
“Trời ơi, cậu điên rồi hả?!”
Một người khác:
“Cậu làm căng quá!”
Có người nhắn riêng:
“Chị Vương tái mặt luôn rồi!”
Tôi không trả lời.
Tiếp tục làm việc.
Nửa tiếng sau, chị Vương lao ra khỏi phòng làm việc.
Xộc thẳng tới bàn tôi.
“Cô… cô định làm gì vậy hả?!”
Giọng chị ta run lên.
Tôi không ngẩng đầu:
“Ý nghĩa nguyên văn của từng câu.”
“Cô đang vu khống tôi!”
“Tôi có vu khống hay không, cứ để công ty điều tra.”
Lúc này tôi mới nhìn thẳng vào chị ta:
“Chị khiếu nại tôi đúng không?”
“Thì tôi cũng khiếu nại lại chị.”
Cô ta há miệng, nửa ngày vẫn không nói ra được câu nào.
“Cô… cô làm chưa đủ việc mà còn lý sự được à?”
Lại nữa.
Lần thứ ba rồi.
“Tôi hỏi thật, chị có chắc mình đang ‘đủ việc’ không, chị Vương?”
Tôi đứng dậy, nhìn thẳng vào chị ta.
“Chị tới công ty lúc mấy giờ mỗi ngày?”
“KPI chị đã hoàn thành chưa?”
“Báo cáo tháng trước của chị, chẳng phải là tôi làm giùm sao?”
Mặt chị ta lúc đỏ, lúc trắng.
“Tôi là quản lý—”
“Quản lý cũng phải tuân thủ luật lao động.”
Tôi cắt lời.
“Nếu chị cảm thấy tôi nói oan, thì xin chị đưa bằng chứng ra.”
“Chứng minh chị chưa từng bắt tôi tăng ca không công.”
“Chứng minh chị chưa từng giao việc ngoài mô tả công việc.”
“Chứng minh chị chưa từng dùng quyền lực để ép tôi.”
Cả người chị ta bắt đầu run rẩy.
“Cô… cô sẽ phải hối hận đấy!”
Nói xong, chị ta quay người bỏ đi.
Tôi ngồi xuống, tiếp tục làm việc.
Tay vẫn còn run…
Nhưng trong lòng thì—sướng thật.
Giữa trưa, tôi nhận được email từ giám đốc bộ phận.
Về đơn khiếu nại của hai bên, công ty sẽ tiến hành điều tra.
Sáng mai 9h, mời hai bên có mặt tại phòng họp để làm rõ sự việc.
Tôi trả lời:
“Đã nhận được.”
Sau đó mở một email khác.
Từ phía săn đầu người.
“Bạn đã vượt qua vòng phỏng vấn. Bộ phận nhân sự muốn trao đổi thêm về mức lương.”
Tôi cười.
Quả nhiên.
Đường lui, luôn phải chuẩn bị trước.
Ba giờ chiều, chị Vương bỗng tìm đến tôi.
Sắc mặt tái nhợt, nhưng giọng nói thì đã mềm xuống hẳn.
“Chúng ta… có thể nói chuyện riêng một chút không?”
“Không cần.” – tôi đáp.
“Ngày mai công ty sẽ xử lý.”
“Nhưng mà… ai cũng là người một nhà, có cần thiết làm mọi chuyện rùm beng vậy không?”
Tôi nhìn thẳng vào chị ta.
“Giờ chị mới nhớ ra chúng ta là một nhà?”
“Vậy lúc ép tôi tăng ca không lương, sao chị không nghĩ thế?”
Mặt chị ta lại đổi sắc.
“Tôi… tôi cũng chỉ là muốn tốt cho phòng ban…”
“Tốt cho phòng ban?” – tôi cười nhạt.
“Là vì phòng ban, hay là vì bản thân chị?”
Tôi đứng dậy, nhấc túi.
“Thôi đi chị, đừng diễn nữa.”
“Hẹn chị… ngày mai gặp lại.”
Tôi xoay người ra về.
Vừa đến cửa, tôi ngoái đầu nhìn lại —
Chị Vương đứng đó, sắc mặt trắng bệch.
Đây… chính là cái kết của kiểu PUA nơi công sở.