Sáng hôm sau, tôi đến công ty như thường lệ.
Vẫn ngồi ở quầy lễ tân,
vẫn nhận bưu phẩm,
vẫn nghe điện thoại.
Không ai biết tôi đã nhận được offer.
Không ai biết tôi sắp rời đi.
Nhưng tôi không vội.
Tôi muốn chờ thời điểm thích hợp.
Và thời cơ ấy, đến nhanh hơn tôi nghĩ.
Chiều thứ Sáu, công ty tổ chức họp toàn thể.
Tổng Giám đốc Trương đứng lên, công bố một tin vui:
Công ty vừa ký được một hợp đồng lớn — 50 triệu tệ.
Chính là vị khách người Pháp tuần trước.
“Lần này ký được hợp đồng lớn như vậy,”
Tổng Giám đốc cười tươi,
“phải cảm ơn chị Lý và cả team của chị ấy.”
“Chị Lý, lên nói vài lời đi.”
Chị Lý đứng dậy, mặt mày rạng rỡ như thể người được vinh danh là chị, người ký hợp đồng cũng là chị.
“Cảm ơn Tổng Giám đốc đã tin tưởng, cảm ơn cả đội đã phối hợp.
Khách lần này là người Pháp, giao tiếp có chút trở ngại,
nhưng cuối cùng chúng tôi cũng vượt qua được...”
Tôi ngồi ở một góc, lặng lẽ nghe.
Cô ta không nhắc đến tôi.
Buổi họp đó, tôi là người phiên dịch.
Toàn bộ quá trình trao đổi, do tôi đảm nhiệm.
Nhưng cô ta – không nói đến tôi một chữ.
“Chị Lý,” Tổng Giám đốc cắt lời,
“lần này hình như… còn có người khác hỗ trợ nữa thì phải?”
Chị Lý khựng lại một nhịp.
“Là Tiểu Tô.” – Chị Vương ở bên lên tiếng.
“Tiểu Tô đã giúp phiên dịch.”
“À đúng rồi.” – Tổng Giám đốc nhìn về phía tôi,
“Tiểu Tô, em đứng lên nói vài lời đi.”
Tôi đứng dậy.
Tất cả mọi người đều nhìn tôi.
“Cảm ơn Tổng Giám đốc.” – Tôi nói,
“Thật ra cũng không có gì to tát, chỉ là hỗ trợ phiên dịch một chút thôi ạ.”
“Em khiêm tốn rồi.” – Tổng Giám đốc cười.
“Tiểu Tô nói tiếng Pháp rất tốt, sau này có việc liên quan đến ngoại ngữ,
công ty nên để Tiểu Tô tham gia nhiều hơn.”
“Vâng ạ.” – Chị Lý và chị Vương đồng thanh gật đầu.
Tôi chỉ khẽ mỉm cười rồi ngồi xuống.
Cuộc họp tiếp tục.
Tổng Giám đốc lại công bố một tin nữa:
Công ty sẽ mở rộng quy mô, chuẩn bị tuyển thêm một phiên dịch viên ngoại ngữ.
“Chị Vương, việc này chị theo sát giúp tôi nhé.”
“Vâng, Tổng Giám đốc.”
“Yêu cầu phải cao một chút.
Tốt nhất là biết từ hai ngoại ngữ trở lên.”
“Hiểu rồi ạ.”
Tôi ngồi đó, lặng lẽ lắng nghe.
Phiên dịch ngoại ngữ.
Cuối cùng…
họ cũng nhận ra công ty cần một người như vậy.
Chỉ tiếc là—
quá muộn rồi.
Cuộc họp kết thúc, tôi chủ động tìm đến chị Vương.
“Chị Vương, em muốn nói chuyện một chút.”
“Chuyện gì thế?”
“Em muốn nộp đơn xin nghỉ việc.”
Chị ấy sững người.
“Gì cơ?”
“Em muốn nghỉ việc.” – Tôi lặp lại.
“Em… em đùa gì vậy?” – Chị ấy cười gượng.
“Tổng Giám đốc vừa nói sẽ trọng dụng em, em lại đòi nghỉ việc?”
“Em không đùa.”
“Nhưng mà… tại sao? Sao em lại nghỉ?”
Tôi nhìn thẳng vào mắt chị ấy.
“Chị Vương, cho em hỏi một câu được không?”
“Ừ… em nói đi.”
“Chị có từng xem hồ sơ xin việc của em chưa?”
Chị ấy khựng lại.
“Hồ sơ… hồ sơ nào cơ?”
“Hồ sơ em nộp khi vào công ty.”
“Ờ cái đó… để xem… lâu quá rồi chị cũng… không nhớ nữa.”
Tôi cười.
“Vậy để em giúp chị nhớ lại.”
Tôi lấy từ trong túi ra một tập hồ sơ, đặt lên bàn trước mặt chị.
“Đây là CV của em.”
Chị Vương cầm lên, lật trang đầu tiên.
Và chỉ trong vài giây—
sắc mặt chị lập tức thay đổi.
“Thạc sĩ Đại học Manchester – Vương quốc Anh…
Thành thạo tiếng Anh, tiếng Nhật, tiếng Pháp…”
Chị ngẩng đầu lên, nhìn tôi chằm chằm.
“Đây… là hồ sơ của em?”
“Vâng.”
“Em là du học sinh về nước?”
“Đúng vậy.”
“Thạc sĩ?”
“Đúng vậy.”
“Vậy… vậy sao em lại đi làm lễ tân?”
“Vì sáu năm trước,” – tôi nhìn thẳng vào chị ấy –
“công ty đang tuyển lễ tân. Em nộp hồ sơ, và công ty đã nhận em.”
“Nhưng mà… bằng cấp như em thì…”
“Bằng cấp của em,” – tôi chỉ tay vào tờ hồ sơ trên bàn,
“viết rõ ràng ngay dòng đầu tiên.
Mục học vấn.”
Chị Vương cúi đầu nhìn lại bản CV.
Nhìn rất lâu.
“Sáu năm rồi.” – tôi nói –
“Em làm việc ở công ty này suốt sáu năm.
Không ai đọc hồ sơ của em.
Không ai biết em là ai.”
“Chúng tôi… chúng tôi không hề biết…”
“Không phải là không biết.” – tôi ngắt lời –
“Là các anh chị không muốn biết.
Trong mắt mọi người,
em chỉ là một lễ tân.
Một người có thể bị sai vặt bất cứ lúc nào.
Một cái bóng ở ngay quầy cửa ra vào.”
Chị ấy im lặng.
“Chị Vương,” – tôi đặt thêm một tờ giấy lên bàn –
“Đây là đơn xin nghỉ việc của em.
Phiền chị chuyển đến Tổng Giám đốc Trương giúp em.”
7.
Tin tôi nghỉ việc lan rất nhanh.
Cả công ty đều biết.
Tiểu Tô sắp nghỉ.
Cô gái đã làm lễ tân suốt sáu năm –
giờ sắp rời đi.
Người đầu tiên đến tìm tôi là chị Lý.
“Tiểu Tô, nghe nói em xin nghỉ à?”
“Vâng.”
“Sao thế? Cảm thấy lương vẫn thấp hả? Chị nói với Tổng Giám đốc, bảo ông ấy tăng thêm cho em nhé…”
“Không phải vì lương.”
“Vậy thì vì cái gì?”
Tôi nhìn chị ta.
“Chị Lý, hôm họp công ty, sao chị không nhắc đến tên em?”
Chị Lý sững người.
“Gì cơ?”
“Hôm đó chị nói cả team đã chốt được hợp đồng 50 triệu, chị nhắc tên từng người một.
Chỉ trừ em.”
“Cái đó… chị không cố ý đâu…”
“Tôi đã làm phiên dịch suốt hai tiếng.
Mỗi câu khách hàng nói,
đều là tôi phiên dịch.
Từng điều khoản trong hợp đồng,
là tôi trực tiếp xác nhận.”
Chị ấy không nói được gì.
“Chị Lý, cho em hỏi một câu.”
“Em hỏi đi.”
“Trong mắt chị… lễ tân có được tính là một con người không?”
“Gì cơ?”
“Tôi hỏi lại:
lễ tân có được xem là một con người không?” – tôi nhìn thẳng vào chị –
“Hay chỉ là công cụ?
Cần thì lôi ra dùng,
không cần thì lờ đi?”
“Chị không có ý đó mà…”
“Có đấy.” – tôi cắt lời.
“Sáu năm rồi.
Chưa từng một lần chị nhìn thẳng vào tôi.
Trong mắt chị, lễ tân là để sai vặt.
Là để phớt lờ.
Chị chưa từng nghĩ,
lễ tân cũng là một con người.
Một người cũng có năng lực, có giá trị riêng.”
Mặt chị Lý đỏ bừng.
“Tiểu Tô, em…”
“Chị Lý.” – tôi khẽ cười –
“Em không trách chị.
Em chỉ muốn chị biết,
chị đã bỏ lỡ điều gì.”
“Bỏ lỡ gì?”
“Một nhân viên biết ba ngoại ngữ.
Một thạc sĩ du học Anh Quốc.
Một người sắp làm việc cho một tập đoàn thuộc top 500 thế giới.”
Chị Lý chết lặng.
“Gì… top 500 thế giới?”
“Louis Dreyfus.” – tôi đáp.
“Công ty của Pháp.
Một trong bốn ông lớn toàn cầu ngành nông sản.
Lương năm 520.000 tệ.
Cao hơn chị.”
Sắc mặt chị Lý chuyển sang trắng bệch.
Tôi không nói gì thêm.
Chỉ nhẹ nhàng xoay người,
trở lại quầy lễ tân.
Tiếp tục thu dọn đồ đạc của mình.
8.
Ngày làm việc cuối cùng là thứ Sáu.
Tôi dọn dẹp chỗ ngồi sạch sẽ,
bàn giao công việc xong xuôi.
Tổng Giám đốc Trương đến tìm tôi.
“Tiểu Tô, em thật sự muốn nghỉ sao?”
“Vâng, Tổng Giám đốc.”
“Có thể… cân nhắc thêm không?
Tôi tăng lương cho em – gấp đôi.”
Gấp đôi.
9.000 tệ.
Tôi không cười.
“Cảm ơn ý tốt của sếp.
Nhưng em đã quyết định rồi.”
“Công ty mới trả em bao nhiêu?”
“520.000 tệ một năm.”
Tổng Giám đốc im lặng.
Có lẽ ông không ngờ… chênh lệch lại lớn đến vậy.
“Tiểu Tô.” – ông nhìn tôi –
“Tôi hỏi em một câu được không?”
“Vâng, sếp cứ hỏi.”
“Sáu năm qua, tại sao em không nói gì cả?”
Tôi nhìn ông.
“Tổng Giám đốc, theo ông… em có nên nói không?”
“Ý em là gì?”
“Hồ sơ của em, nằm trong bộ phận nhân sự suốt sáu năm.
Bằng cấp, khả năng ngoại ngữ – tất cả đều viết rõ ràng.
Nhưng sáu năm trôi qua,
không một ai đọc.”
Tổng Giám đốc im lặng.
“Lúc tuyển dụng, công ty có đọc CV không ạ?”
“Có.”
“Vậy tại sao
không ai biết em là du học sinh?
Không ai biết em biết ba ngoại ngữ?”
“Cái này… có lẽ do bộ phận nhân sự sơ suất…”
“Sơ suất… suốt sáu năm?”
Tôi cười.
“Tổng Giám đốc, ông thấy lý do này… chính ông có tin không?”
Tổng Giám đốc không nói gì.
“Không phải do nhân sự sơ suất.” – tôi nói –
“Là do công ty này chưa bao giờ quan tâm đến người ở vị trí lễ tân.
Lễ tân là lễ tân.
Gọi điện, nhận hàng, pha trà rót nước.
Ai quan tâm người đó học trường nào?
Biết gì? Có năng lực hay không?
Trong mắt mọi người – lễ tân là tầng lớp thấp nhất.
Không cần tìm hiểu.
Không cần tôn trọng.”
Khuôn mặt Tổng Giám đốc hơi sầm lại.
“Tiểu Tô…”
“Tổng Giám đốc, em không trách ông.” – tôi nói –
“Em chỉ muốn ông biết…
vấn đề của công ty nằm ở đâu.”
“Là gì?”
“Không tôn trọng con người.”
Tôi nói xong bốn chữ đó, đứng dậy.
“Tạm biệt, Tổng Giám đốc.”
“Tiểu Tô, khoan đã.” – ông gọi với theo –
“Sau này… em có bao giờ quay lại không?”
Tôi quay đầu nhìn ông.
“Ông nghĩ… em sẽ quay lại sao?”
Tôi không chờ câu trả lời.
Chỉ nhẹ nhàng đẩy cửa,
bước ra ngoài.