“Cô làm lễ tân thì biết gì về ngoại ngữ?”
Giọng chị Lý vang lên từ phòng họp.
Tôi bê khay cà phê đứng ở cửa, mọi ánh mắt trong phòng đều đổ dồn về phía tôi.
“Khách hàng người Pháp lần này rất quan trọng, người phiên dịch phải chuyên nghiệp.”
Chị Lý đảo mắt một vòng đầy khinh thường. “Cô đừng có mà xen vào.”
Tôi nhìn chị ta, không nói gì.
“Thôi được rồi, Tiểu Tô, em ra ngoài trước đi.”
Chị Vương phẩy tay. “Chuyện này không cần em lo.”
Tôi cười nhẹ, quay người rời đi.
Lúc xoay lưng bước ra, tôi nghe thấy giọng nói đầy mỉa mai của chị Lý:
“Lễ tân thôi mà, có bản lĩnh gì chứ?”
Sáu năm rồi.
Tôi làm lễ tân ở công ty này tròn sáu năm.
1.
Tôi tên là Tô Vãn, năm nay 28 tuổi.
Tôi làm việc tại một công ty ngoại thương, bàn làm việc đặt ngay sát cửa ra vào.
Lễ tân.
Công việc mỗi ngày: nghe điện thoại, nhận chuyển phát nhanh, ghi danh khách đến, mang nước vào phòng họp.
Thỉnh thoảng còn phải giúp in tài liệu, đặt cơm trưa, đi lấy cà phê.
Lương tháng 4500 tệ, không có hoa hồng, không có thưởng cuối năm.
Đã sáu năm rồi.
“Tiểu Tô, giúp chị lấy cái kiện hàng dưới lầu.”
“Tiểu Tô, phòng họp hết nước rồi.”
“Tiểu Tô, in giúp chị 20 bản tài liệu này.”
“Tiểu Tô, khách tới rồi, pha cho ly cà phê đi.”
Tôi quen rồi.
Quen với việc bị sai vặt, quen với việc bị tất cả mọi người phớt lờ.
Ở công ty này, lễ tân là vị trí thấp nhất.
Thậm chí còn thấp hơn cả cô lao công.
Vì ít nhất, chẳng ai điều khiển được cô ấy.
Còn tôi, ai cũng có quyền chỉ đạo.
“Tô Vãn.”
Tiếng chị Vương từ phòng hành chính vọng ra.
Tôi đặt tờ phiếu chuyển phát xuống, đi vào.
“Bảng chấm công tháng này em làm chưa?”
“Làm rồi ạ, hôm qua em đưa chị rồi.”
“Ờ.”
Chị lật tìm mớ tài liệu trên bàn. “Thế còn bảng đặt lịch phòng họp?”
“Cũng làm rồi, em gửi qua email cho chị.”
“Còn bảng kiểm kê đồ dùng ở phòng trà?”
“Chiều qua em kiểm xong rồi, danh sách để trong thư mục dùng chung.”
Chị Vương ngẩng đầu, liếc tôi một cái.
Ánh mắt ấy, tôi quá quen.
Không phải đánh giá, cũng chẳng phải công nhận.
Mà là kiểu: “Cô làm hết rồi thì tôi còn bắt bẻ gì được nữa?”
“Thôi được rồi.”
Chị khoát tay, “Em về bàn đi.”
Tôi quay người bước ra.
“À đúng rồi.”
Chị gọi với theo:
“Chiều khách Pháp đến, em trang trí lại phòng họp một chút. Nước khoáng phải là hàng nhập khẩu, cà phê phải xay mới, bánh ngọt thì lấy loại kiểu Pháp ấy.”
“Dạ vâng.”
“Còn nữa,”
Chị vẫn chăm chú nhìn màn hình, không buồn ngẩng đầu,
“Lúc khách đến, em đừng vào phòng họp nhé. Mấy dịp quan trọng như vậy, em vào cũng chẳng giúp được gì đâu.”
Tôi không đáp.
“Nghe thấy chưa đấy?”
“Nghe rồi.”
Tôi quay lại quầy lễ tân, tiếp tục kiểm tra danh sách chuyển phát nhanh.
Tiểu Lâm ngó đầu ra từ bên cạnh.
Cô bé là thực tập sinh mới vào năm nay, ngồi ngay cạnh bàn tôi.
“Chị Tô, chị Vương lại giao việc cho chị à?”
“Ừ.”
“Sao việc gì cũng bắt chị làm vậy trời?” – Tiểu Lâm hạ giọng – “Chị là lễ tân, đâu phải trợ lý riêng của bả.”
Tôi cười cười, không nói gì.
“À mà chị Tô, chiều nay khách Pháp tới, chị không muốn vào xem thử hả? Nghe nói là hợp đồng lớn đó.”
“Không đi.”
“Ủa, sao vậy?”
“Không cần thiết.”
Tiểu Lâm không hiểu.
Vì cô ấy không biết, ở công ty này, lễ tân không có tư cách tham dự những cuộc họp quan trọng.
Và tôi cũng không cần phải giải thích.
2 giờ chiều, khách Pháp đến.
Tôi làm thủ tục đăng ký ở quầy, rồi dẫn họ vào phòng họp.
“Merci beaucoup.”
Khách gật đầu cảm ơn tôi.
Tôi mỉm cười, không trả lời.
Chị Lý bước tới, nhiệt tình bắt tay:
“Welcome, welcome!”
Tiếng Anh của chị ta nặng giọng Trung Hoa đến mức người nước ngoài cũng phải sững người.
Tôi xoay người rời đi, khép cửa phòng họp.
Ngay khoảnh khắc cánh cửa đóng lại, tôi nghe thấy giọng chị Lý:
“Sorry, my French is not good, can we speak English?”
Khách nói một câu gì đó.
Chị Lý sững người.
“What?”
Vị khách lặp lại lần nữa.
Chị ta nhìn về phía quản lý bộ phận kinh doanh.
Anh ta lắc đầu.
Chị lại nhìn sang Tiểu Trương của phòng marketing.
Tiểu Trương cũng lắc đầu.
Bầu không khí trong phòng họp, im phăng phắc.
Còn tôi, đứng ngoài cửa, nghe rõ mồn một.
Vị khách nói tiếng Pháp.
Ông ấy bảo:
“Tôi không giỏi tiếng Anh lắm, chúng ta có thể nói bằng tiếng Pháp được không?”
Cửa phòng họp bật mở.
Chị Lý thò đầu ra, sắc mặt rất khó coi.
“Tiểu Tô, em đi tìm số điện thoại của mấy công ty phiên dịch đi.”
“Bây giờ ạ?”
“Đúng, ngay bây giờ! Phải kiếm cho được người phiên dịch tiếng Pháp!”
“Giờ này chắc khó tìm lắm.”
“Khó cũng phải tìm!” – Chị ta hạ giọng, gằn từng chữ – “Khách hàng này rất quan trọng, đơn hàng ba triệu Euro đấy!”
Tôi nhìn chị ta.
“Nhìn gì? Có vấn đề à?”
“Không.”
Tôi quay người, trở lại quầy lễ tân.
Mở máy tính, bắt đầu tra danh sách công ty dịch thuật.
Tiểu Lâm ghé đầu sang:
“Chị Tô, có chuyện gì thế?”
“Khách nói tiếng Pháp, mà công ty không ai hiểu.”
“Hả? Vậy làm sao giờ?”
“Gọi phiên dịch.”
“Nhưng giờ này tìm nổi không?”
Tôi không trả lời.
Gọi ba nơi. Không cái nào dùng được.
Chỗ thì đang ở tỉnh khác, chỗ thì kín lịch, chỗ thì hét giá quá cao – 2000 tệ một giờ, chắc chắn chị Lý không duyệt.
Tôi đặt điện thoại xuống.
Bên phòng họp, chị Lý đã đi ra.
Sắc mặt còn tệ hơn lúc nãy.
“Tìm được chưa?”
“Gọi ba chỗ, đều không được.”
“Vô dụng!” – Chị ta chửi một câu – “Có mỗi việc đó mà cũng làm không xong!”
Tôi nhìn chị, không nói gì.
“Thôi thôi.” – Chị phẩy tay – “Em vào nói với khách, hôm nay dời cuộc họp.”
“Tôi nói thế nào?”
“Cứ bảo… bảo công ty tạm thời có việc gấp.”
“Dùng ngôn ngữ gì để nói?”
Chị Lý khựng lại một giây.
Đúng rồi.
Khách không nói được tiếng Anh.
Chị ta không biết tiếng Pháp.
Trong công ty cũng không ai biết tiếng Pháp.
“Thế em…”
Chị Lý nhìn tôi, “Em biết nói tiếng Pháp không?”
Tôi nhìn lại chị ta.
Im lặng đúng ba giây.
“Biết một chút.”
“Thật hả?”
Mắt chị ta sáng lên. “Vậy em vào nói chuyện với khách đi!”
“Nói chuyện gì?”
“Thì nói hôm nay dời lịch họp!”
Tôi không nhúc nhích.
“Sao thế? Mau đi đi!”
“Tôi có thể đi.”
Tôi nói, “Nhưng tôi có một điều kiện.”
“Điều kiện gì?”
“Cuộc họp này, cho tôi tham gia.”
Sắc mặt chị Lý lập tức thay đổi.
“Cô có ý gì?”
“Tôi biết tiếng Pháp.” Tôi nhìn thẳng vào chị ta. “Tôi có thể làm phiên dịch.”
“Cô á?”
Chị Lý bật cười. “Một lễ tân như cô sao?”
Nụ cười đó, tôi quá quen.
Khinh thường.
Xem nhẹ.
Ở trên cao nhìn xuống.
Sáu năm rồi.
Tôi đã nhìn nụ cười đó suốt sáu năm.
“Đừng có đùa nữa.”
Chị ta khoát tay. “Biết vài câu tiếng Pháp không đồng nghĩa với việc làm được phiên dịch. Khách hàng này rất quan trọng, cô đừng làm công ty mất mặt.”
“Vậy chị tìm người khác đi.”
“Hả?”
“Tôi nói là, chị tìm người khác.”
Tôi xoay người, ngồi lại quầy lễ tân.
“Dù sao tôi cũng chỉ là lễ tân, không giúp được gì.”
Chị Lý sững người.
Chị ta không ngờ tôi lại từ chối.
Ở công ty này, chưa từng có ai từ chối chị ta.
Đặc biệt là một lễ tân như tôi.
“Cô…”
“Chị Lý.”
Giọng chị Vương vang lên phía sau. “Có chuyện gì vậy? Khách nói sao rồi?”
“Chuyện này…”
Chị Lý liếc tôi một cái. “Khách chỉ nói tiếng Pháp, công ty không tìm được phiên dịch.”
“Cái gì?”
Chị Vương nhíu mày. “Không phải đã bảo Tiểu Tô đi tìm rồi à?”
“Tìm rồi, không có người phù hợp.”
“Vậy bây giờ làm sao? Khách đang ngồi đợi trong kia!”
“Tôi…”
Cửa phòng họp mở ra.
Vị khách người Pháp bước ra ngoài.
Trông ông ta đã bắt đầu mất kiên nhẫn.
“Excusez-moi, y a-t-il un problème?”
Chị Lý và chị Vương nhìn nhau.
Không ai hiểu.
Còn tôi, đứng ở quầy lễ tân, nghe rõ từng chữ.
Không ai hiểu ông ấy đang nói gì.
Tôi ngồi ở quầy lễ tân, cúi đầu xuống.
Ngón tay gõ nhẹ trên bàn phím.
Không phải đang làm việc.
Mà là… đang nín cười.
“Tiểu Tô!” – giọng chị Vương bất ngờ gọi lớn – “Em qua đây một chút!”
Tôi ngẩng đầu lên.
“Em chẳng phải nói là biết tiếng Pháp à? Vậy vào nói với khách một tiếng, bảo họ đợi thêm chút, bọn chị đang tìm phiên dịch.”
Tôi đứng dậy,
bước đến trước mặt vị khách.
“Bonjour, monsieur. Je suis désolée pour l'attente. Nous sommes en train de chercher un interprète.”
(Xin chào ngài, thành thật xin lỗi vì để ngài chờ. Chúng tôi đang tìm một phiên dịch viên.)
Vị khách khựng lại.
Rồi nét mặt thay đổi.
Từ mất kiên nhẫn chuyển sang ngạc nhiên, rồi rạng rỡ.
“Vous parlez français? C'est magnifique!”
(Cô biết nói tiếng Pháp sao? Tuyệt vời quá!)
“Oui, je parle français. Si vous le souhaitez, je peux vous servir d'interprète.”
(Vâng, tôi biết. Nếu ngài muốn, tôi có thể làm phiên dịch cho ngài.)
“Bien sûr! Ce serait parfait!”
(Chắc chắn rồi! Như vậy thì quá tuyệt!)
Vị khách nở nụ cười, vỗ nhẹ vai tôi.
Sau đó quay sang chị Lý và chị Vương, nói một tràng tiếng Pháp đầy hứng khởi.
Cả hai người họ đứng như trời trồng.
Không ai hiểu ông ấy đang nói gì.
Tôi khẽ mỉm cười, dịch lại:
“Ông ấy nói, thật tốt vì cuối cùng cũng có người hiểu ông ấy. Ông rất mong chờ được bắt đầu cuộc họp.”
Sắc mặt chị Lý… cực kỳ “đáng xem”.
Cứ như vừa nuốt phải một con ruồi sống.
“Cô…” – chị ta trừng mắt nhìn tôi – “Cô biết tiếng Pháp từ bao giờ vậy?”
Tôi khẽ cong môi, nhàn nhạt đáp:
“Từ trước đến giờ vẫn biết.”