18.
Lời đã nói đến vậy, hôm sau, ta đi ngay đến phủ Kinh Triệu gõ trống kêu oan. Trống gõ suốt nửa ngày, cuối cùng cửa phủ cũng mở.
Ta bước vào, thấy Kinh Triệu doãn ngồi trên ghế chủ tọa, mặt nhăn nhó khổ sở. Đằng sau ông, là Tạ Tri Học đang mỉm cười.
Năm ấy, Tạ Tri Học đã ba mươi tám tuổi, được bổ nhiệm làm Thượng thư Bộ Hộ, đồng thời là nội các đại thần. Hắn để râu, nụ cười đầy vẻ nguy hiểm.
"Đại nhân, nhanh chóng thăng đường thôi." Tạ Tri Học vỗ vai Kinh Triệu doãn.
"Thăng… thăng… thăng đường!" Kinh Triệu doãn vội vàng đập gỗ hô lớn: "Kẻ bên dưới là ai? Khai tên ra!"
“Dân nữ họ Tống, tên Châu." Ta bình tĩnh quỳ xuống.
"Ngươi muốn cáo trạng ai?"
"Dân nữ muốn cáo trạng Thành vương thế tử, ngang nhiên thúc ngựa, gây rối dân sinh, vô cớ đánh người."
"Hoang đường!"
Kinh Triệu doãn vỗ bàn, như thể vừa đưa ra quyết định: "Ngươi chỉ là một thường dân, dám cáo trạng Thành vương thế tử? Thật nực cười! Mau kéo xuống đánh!"
"Lý đại nhân!" Tạ Tri Học đen mặt ngắt lời: "Ngài chưa hỏi đầu đuôi đã định đánh người, vậy mà được ngồi ghế này sao?"
"Ngài muốn ta phải làm thế nào?" Kinh Triệu doãn bất chấp: "Đó là Thành vương thế tử!"
Thành vương là hoàng đệ duy nhất của đương kim hoàng đế, Thành vương thế tử lại là con trai duy nhất.
Nếu Thành vương thế tử xảy ra chuyện, Thành vương sao có thể bỏ qua.
"—Thành vương thế tử thì đã sao?" Một giọng nói trong trẻo vang lên.
Ta quay đầu, thấy Tả Đô Ngự Sử chậm rãi bước vào.
Ông và Tạ Tri Học cùng đỗ một khóa, từng ăn hoành thánh ở quán ta.
Ông đỡ ta đứng dậy: "Tống Châu cô nương dạo này thế nào?"
"Vẫn ổn." Ta gật đầu, nhưng động tác khiến vết thương trên hai cánh tay lại rỉ máu.
Tả Đô Ngự Sử sa sầm mặt.
Ông xoay người, lớn tiếng: "Vương tử phạm pháp, tội như thứ dân! Thành vương thế tử thúc ngựa cuồng loạn, Ngự Sử đài đã có bằng chứng. Hôm nay nghe nói phủ Kinh Triệu thẩm án liên quan đến hắn, ta đặc biệt mang tới."
Kinh Triệu doãn cầm lấy bằng chứng, lật xem, mặt mày nhăn nhó: "Nhưng…”
“Nếu Lý ái khanh thấy khó xử, vậy giao vụ án này để trẫm xét xử." Một giọng nói uy nghiêm vang lên.
Tất cả mọi người vội quỳ xuống: "Tham kiến bệ hạ."
Hoàng đế mặc triều phục bước vào đại sảnh, theo sau là các đại thần.
Quan lớn nhỏ khác nhau, người ngay kẻ gian đủ cả, nhưng điểm chung duy nhất là tất cả bọn họ đều từng ăn một bát hoành thánh ở quán ta.
Chút ân tình nhỏ nhoi, qua hai mươi năm vẫn được người ta ghi nhớ. Thấy hoàng đế đến, Kinh Triệu doãn vội nhường ghế chủ tọa.
Hoàng đế cũng không khách sáo, ngồi thẳng xuống, cầm lấy gỗ đập mạnh: "Đưa Thành vương thế tử lên!"
"Đến rồi, đến rồi!"
Ninh Chiêu Hầu xách Thành vương thế tử như xách một con gà, chạy vào đại sảnh: "Ta đã tóm được tiểu tử này! Hoàng thượng, ngài không biết, thần xông vào Thành vương phủ, cả nhà Thành vương nhất quyết không thả người!"
"May mà thần nhanh trí, trèo tường vào hậu viện, tiểu tử này trốn trong phòng không chịu ra!"
"Giỏi lắm, Ninh Chiêu Hầu! Trẫm sau này nhất định có thưởng!" Hoàng đế cười hài lòng.
Ngài nhìn Thành vương thế tử:
"Gần đây ngươi thúc ngựa cuồng loạn trong kinh thành, ai ngăn cản đều bị ngươi đánh. Ngươi nhận hay không?"
Thành vương thế tử định cãi: "Ta không…"
Hoàng đế: "Khi quân xử tử."
Thành vương thế tử: "… Ta nhận." "Tốt. Ngươi nhận rất nhanh nhẹn."
Hoàng đế gật đầu hài lòng: "Người đâu, đánh cho tiểu tử này đến mức cha hắn cũng không nhận ra!"
19.
Khi Thành vương đến nơi, thế tử của ông đã bị đánh cho mặt mũi sưng húp, không còn nhận ra hình dáng.
Nhìn thấy con trai, Thành vương đau lòng không thôi, nhưng không dám mở miệng cầu xin, chỉ biết nhảy dựng lên sốt ruột.
Chờ đến khi thế tử Thành vương chỉ còn thoi thóp một hơi thở, hoàng đế mới ung dung giơ tay: "Thôi, dừng lại."
Thành vương lập tức lao tới, ôm lấy con trai khóc lóc thảm thiết: "Con ơi—"
"Được rồi, đừng ồn ào nữa." Hoàng đế ngăn ông lại: "Trẫm có một danh sách ở đây. Chờ tên tiểu tử này lành thương, dẫn hắn đi từng nhà xin lỗi và bồi thường. Hiểu chưa?"
Thành vương gật đầu như gà mổ thóc: "Thần tuân chỉ."
"Còn nữa," hoàng đế chỉ về phía ta, "vết roi trên người Tống cô nương, ngươi tính sao?"
Thành vương: "Chờ khi con trai thần khỏi hẳn, thần nhất định mang ngàn lượng bạc trắng đến tạ lỗi—"
Hoàng đế: "Hửm?"
Thành vương nuốt khan, sửa lời: "Thần sẽ mang vạn lượng vàng đến tạ lỗi."
Hoàng đế: "Được."
Ta sững người: "Vàng… vàng vạn lượng, như vậy quá nhiều rồi."
Hai roi mà phải bồi thường vạn lượng vàng?
Chuyện này mà đồn ra ngoài, e rằng không ít người sẽ cắm lều trước cửa Thành vương phủ, chờ được quất roi.
"Tống cô nương phẩm giá cao quý, cả kinh thành đều biết, vàng vạn lượng chắc chắn nàng cũng không nhận." Hoàng đế cười nói: "Trẫm có một ý hay."
"Không bằng lấy số vàng này làm vốn, xây một thư quán ở phía nam kinh thành, ý nàng thế nào?"
Xây thư viện là việc thiện lớn, mọi người có mặt đều đồng tình.
Hoàng đế hài lòng cười: "Thế thì quyết vậy. Hôm nay giải tán thôi. Nếu tiểu tử này còn dám gây sự, trẫm sẽ đánh hắn đến mức không còn một hơi thở." Trước khi đi, hoàng đế không quên cảnh cáo Thành vương.
20.
Hơn nửa tháng sau, khi vết thương của thế tử Thành vương còn chưa lành hẳn, hắn đã bị cha lôi khỏi giường, bắt đi từng nhà xin lỗi.
Ở một diễn biến khác, thư quán phía nam kinh thành bắt đầu được xây dựng. Hoàng đế tìm đến ta, muốn ta làm viện trưởng đầu tiên của thư quán.
Ta vội xua tay: "Thư quán, thư quán, thần chẳng thông chữ nghĩa, sao làm viện trưởng được?"
"Ngươi tuy không giỏi văn chương, nhưng đức hạnh và phẩm cách ai ai cũng thấy." Hoàng đế nghiêm nghị: "Viện trưởng thư viện phải là người đức cao vọng trọng, công bằng chính trực. Ngoài ngươi ra, trẫm không yên tâm giao cho ai khác."
"Mấy chục năm trước, ngươi từng nói với trẫm rằng làm việc tốt không cầu hồi báo, chỉ có thánh nhân mới làm được. Nhưng trẫm thấy, mấy chục năm qua, ngươi làm biết bao việc tốt, vậy ngươi đã cầu báo đáp gì chưa?"
Báo đáp…
Ta nén lại cảm giác đắng chát trong cổ họng. Sự an yên trong lòng chính là báo đáp lớn nhất của ta.
"Tiên sinh dạy học của thư viện trẫm sẽ tự lo liệu, ngươi chỉ cần giữ vững tâm ý ban đầu là được." Trước khi rời đi, hoàng đế căn dặn.
Giữ vững tâm ý ban đầu…
Tâm ý ban đầu của ta, Tống Lam Thanh, rốt cuộc là gì? Cả đời này, ta mang trên mình cái tên Tống Châu, không dám đi sai một bước.
Người người khen ngợi Tống Châu nhân hậu, phẩm hạnh cao cả. Nhưng mỗi khi đêm về, trong những giấc mộng chập chờn, luôn có một giọng nói nhắc nhở ta: "Ngươi không phải Tống Châu, ngươi là Tống Lam Thanh. Đừng giả vờ nữa, hãy làm chính mình đi."
Nhưng đến khi tỉnh dậy, ta lại trở về làm một Tống Châu hoàn hảo không tì vết. Cái sự giả vờ ấy, đã kéo dài cả đời.
21.
Thư quán được xây dựng rất thuận lợi. Các bậc đại nho nghe nói thư quán dành cho những sĩ tử nghèo khổ đã tự nguyện đến giảng dạy.
Ta giao Tống Châu Hoành Thánh cho một chưởng quỹ đáng tin cậy, bắt đầu tập trung toàn bộ tâm huyết cho thư quán.
Năm tháng trôi qua, mỗi khi ta bước vào thư viện, mọi người đều cúi chào, kính cẩn gọi một tiếng: "Viện trưởng Tống Châu."
Tên của ta được khắc trên bia ghi sự tích của thư viện.
Nhìn dòng chữ "Tống Châu" nổi bật ở hàng đầu tiên, ta nghĩ rằng mục tiêu của mình đã đạt được — làm cho cái tên Tống Châu lưu danh thiên cổ. Nhưng nếu chưa đạt được, ta cũng chẳng còn cách nào làm tốt hơn nữa.
22.
Năm ta sáu mươi bảy tuổi, từ chức viện trưởng thư quán, trở về nhà an dưỡng. Người thường xuyên đến thăm ta là một cô gái trẻ khoảng hai mươi mấy tuổi.
Mười mấy năm trước, cô bị tẩu tử bán làm con dâu nuôi. Ta tình cờ đi qua, bỏ một khoản tiền lớn để chuộc nàng về.
Nàng cảm kích ân tình của ta, nhất quyết đòi ký khế ước làm nha hoàn, hầu hạ ta cả đời.
Ta vội lắc đầu: "Không được, không được! Một đời người dài lắm, đừng vì một chút ân tình mà gắn chặt cả đời mình vào đó."
Lời thì nói vậy, nhưng đời ta đã dành trọn cho hai chữ "ân nghĩa", không lối thoát. Nhờ sự giúp đỡ của ta, nàng trưởng thành, lập gia đình, sinh con.
Sau này, khi ta già, nàng thường xuyên đến thăm ta. Dùng xong bữa tối, nàng đẩy ta trên chiếc xe lăn do thợ mới sáng chế, đến thăm lại quán hoành thánh năm xưa.
Cây nhỏ ta tự tay trồng cách đây năm mươi năm, nay đã cành lá xum xuê. Tán cây lớn che khuất ánh nắng, tạo thành một vùng bóng râm mát rượi.
Những viên hoành thánh trắng ngần, béo mập, được vớt ra khỏi nồi nước dùng gà, rắc thêm hành lá và rau mùi. Dưới tán cây, khách nép mình thưởng thức bát hoành thánh nóng hổi, say sưa ngon miệng.
Ta cũng ngồi dưới bóng râm, khẽ nhắm mắt, cảm nhận làn gió mát dịu.
"Tống Lam Thanh." Đột nhiên, dường như có ai đó gọi tên ta.
Ta giật mình quay lại, đảo mắt nhìn xung quanh, nhưng chẳng thấy gì.
"Viện trưởng Tống Châu, có chuyện gì sao?" Cô gái trẻ hỏi.
"Không có gì." Ta lắc đầu.
Cơn mệt mỏi ập đến, mí mắt nặng trĩu khép lại. Lần này, ta không còn sức mở ra nữa. Ân tình của "Tống Châu", cả đời này, ta xem như đã trả xong.
Trong bóng tối, những suy nghĩ mơ hồ lướt qua đầu ta. Kiếp sau, xin hãy để ta sống một cuộc đời bớt nhọc nhằn hơn.
[ TOÀN VĂN HOÀN ]