1
Như mọi khi, tôi nấu cơm nước xong thì lão già mới lững thững từ ngoài về.
Còn chưa kịp mở miệng nhắc việc vặt, ông ta đã lên tiếng trước:
“Chúng ta ly hôn đi.
Tôi vừa đi xem bói, thầy nói đàn bà sinh tháng sáu âm lịch thì khắc chồng khắc con, mà bà lại đúng sinh tháng sáu.
Dạo này tôi xui xẻo, bệnh tật liên miên, gốc rễ là ở bà. Vì sức khỏe của tôi, chúng ta chia tay trong êm đẹp đi.”
Tôi bỗng thấy buồn cười, suýt nữa muốn hất luôn bát thức ăn trong tay xuống đất, khỏi ai phải ăn.
Cưới nhau hơn ba chục năm chưa từng chê tôi sinh tháng sáu âm, đến già rồi lại quay ra ghét cái tháng sinh của tôi.
“Giang Tổ Lâm, ông nói có lương tâm chút đi, ông bệnh là do hút thu//ốc, nhậu nhẹt, ở dơ đấy!”
Ông ta chỉ vào tôi, nghiến răng nghiến lợi: “Có ý gì, bà không muốn ly hôn à? Hay muốn tôi bị bà ‘khắc’ cho ch//ết?
Tôi biết ngay, lòng dạ bà xưa nay hiểm độ//c như thế! Trẻ thì không mong tôi tốt, già rồi lại mong tôi chết sớm!”
Hồi trẻ tôi nấu ăn không biết ông ta dị ứng cần tây, chỉ vì ăn món có cần tây tôi nấu mà phải vào viện; cãi nhau lần nào ông ta cũng lôi chuyện đó ra nói.
Con trai Giang Thành đứng bên giảng hòa, khuyên chúng tôi bớt lời.
Giang Tổ Lâm không chịu thôi, lại khơi chuyện tôi ở cữ năm đó:
“Bà mới sinh nó xong, mẹ bà ôm bà ngủ, ngủ mê mệt đến rịu người, rò rỉ gas cũng không biết; nếu không phải ông nội nó về kịp, chưa chắc nó đã lớn được đến giờ.
Từ lúc đó bà đã ‘khắc’ nó rồi!”
Tuổi già rồi, tôi suýt nghẹt thở vì uất.
Tôi ném đĩa thịt bò xào xuống đất, Giang Thành tiếc của: “Mẹ, mẹ không ăn thì thôi, tụi con còn ăn mà!
Lớn tuổi rồi mà không biết kiềm chế tính nết, tưởng còn trẻ chắc, động tí là nổi nóng đập đồ. Mẹ không kiếm tiền nên không biết bây giờ kiếm tiền khó thế nào. Mẹ không thể nghĩ cho tụi con là người đi kiếm tiền à, một đĩa đồ ăn đắt lắm đó!”
Tôi đứng giữa nhà, nhìn hai cha con giống nhau y đúc: không chỉ giống vẻ ngoài, mà cả tính nết cũng y như đúc—ích kỷ như nhau.
Giang Thành không biết thì chớ, chẳng lẽ Giang Tổ Lâm không biết?
Mẹ chồng tôi mê hóng chuyện, nói là chăm tôi ở cữ mà hễ dưới lầu có ai túm năm tụm ba là bà cởi tạp dề chạy xuống nghe liền, đến cái bếp lửa đang đun cũng quên.
Tôi ôm Giang Thành nằm lim dim trong phòng ngủ, không để ý nồi canh trên bếp.
Canh sôi trào dập tắt lửa, bếp kiểu cũ vừa tắt là gas phả ra khắp nơi.
“Giang Tổ Lâm, mẹ ông nấu canh quên tắt bếp, giờ lại đổ lên đầu tôi, ông còn biết xấu hổ không?”
Ông ta trợn mắt như muốn ăn tươi nuốt sống tôi:
“Mẹ tôi xuống mồ bao lâu rồi, bà còn bới mấy chuyện mục nát đó ra, hết lần này đến lần khác bôi xấu bà ấy, có ý nghĩa gì không?”
Giang Thành cũng chen vào: “Mẹ, người đã khuất thì nên tôn trọng. Bà nội mất bao năm rồi, mẹ đừng vì bà không tự biện bạch được mà bôi nhọ lên người bà!”
Thấy con trai hùa theo mình và mẹ đã mất, vẻ mặt Giang Tổ Lâm đắc ý hẳn, chỉ tay vào tôi thao thao bất tuyệt những cái sai của tôi:
“Hồi trẻ bà cứ chê mẹ tôi nấu dở, giặt đồ không sạch; nửa đời người trôi qua rồi vẫn bám lấy chuyện của mẹ tôi mà nói.”
“Nếu không phải mẹ tôi rộng lượng, khuyên tôi vợ chồng nên hòa thuận, thì tôi đã chẳng muốn bà từ lâu rồi!”
Giang Thành gật lia lịa: “Mẹ xem ba đối với mẹ tốt thế nào. Mẹ không kiếm tiền ba cũng không bỏ mẹ. Mẹ đừng bám lấy mấy chuyện cũ của bà nội nữa, thế có hay ho gì!”
Đứa con trai do chính tay tôi nuôi lớn, giờ cũng học theo bài bản của ba nó.
Đàn ông thường vậy: lúc chưa cưới thì chê mẹ mình lắm điều, cưới nhiều năm rồi lại đột nhiên kể mẹ mình tốt biết bao. Giang Thành chỉ là một phiên bản khác của Giang Tổ Lâm, chỉ là nó còn non nớt, đang trong giai đoạn chê mẹ.
Mẹ Giang Tổ Lâm là hạng người gì, hồi bé ông ta chưa chịu trải đủ sao?
2
Tôi bưng hết các món trên bàn cùng nồi canh vào bếp đổ đi—đều do tôi nấu, sợ bị tôi “khắc” thì khỏi ăn.
Giang Thành lao tới ngăn, Giang Tổ Lâm phất tay: “Kệ bà ta đổ, tôi còn sợ bà ta bỏ thu//ốc độ//c vào cơm canh. Tối nay chúng ta ra ngoài ăn, muốn ăn gì nói với ba.”
Đúng lúc cửa mở, con dâu đưa cháu về, nghe ông nội nó nói vậy thì hí hửng nhảy tới trước mặt Giang Tổ Lâm:
“Ông ơi, con muốn ăn hamburger, ăn gà rán!
Đừng cho bà đi, bà bình thường không cho con ăn, con không thích bà!”
Tim tôi co thắt lại, như bị vặn thành dây thừng, đau quặn thắt.
Lúc con dâu ở cữ, cháu khóc cả đêm, để nó ngồi cữ cho tử tế, đêm nào tôi cũng bế cháu ngủ.
Hễ đặt xuống là khóc, tôi chỉ còn cách một tay bế nó, một tay dựa vào sofa chợp mắt.
Một tháng ở cữ xong, mông tôi rộp hết cả, nứt nẻ chằng chịt.
Từng vết, từng vết ấy, đều là tôi dồn hết sức nuôi nấng mà thành—giờ lại hóa thành lưỡi da//o đâm thẳng vào tim tôi.
Họ tíu tít chuẩn bị ra ngoài, con dâu Hứa Nghệ Nùng quay sang gọi tôi đi ăn cùng…
Tôn Tổ Lâm quát lớn: “Mặc kệ bà ta! Hai cha con tôi với Giang Thành cũng chẳng hiểu sao lại vướng vào bà ta, từ trẻ đã bắt đầu ‘khắc’ chúng tôi rồi.
Nếu không phải hai cha con tôi mạng lớn, chưa chắc đã sống được đến giờ.”
Hứa Nghệ Nùng liếc đống mảnh vỡ và đĩa thịt bò xào dưới đất, cau mày:
“Ba, đừng nói thế. Ba với mẹ chung sống hơn ba chục năm, có thù hằn gì to tát đến vậy? Cả nhà ra ngoài ăn bữa cơm, chuyện gì bỏ qua hết đi.”
“Bỏ không nổi!” Giang Tổ Lâm chỉ thẳng vào tôi, suýt nữa chọc vào mắt tôi:
“Lúc Giang Thành học tiểu học, bảo bà ta đi đón nó tan học, kết quả sao? Bà ta mải họp tăng ca quên cả giờ, suýt nữa để bọn buôn người lừa gạt nó.
Cả đời bà ta toàn ‘khắc’ con trai tôi, giờ nó lớn rồi, bà ta còn là mẹ để làm gì? Giữ lại để tiếp tục ‘khắc’ chúng tôi à?!”
Tôi không nhìn ông ta, chỉ nhìn chằm chằm vào Giang Thành: “Con cũng nghĩ như thế sao?”
Giang Thành cười hì hì đánh trống lảng:
“Mẹ, mẹ cũng không muốn con trai còn trẻ mà bị mẹ ‘khắc’ đến sinh bệnh chứ? Về sau mình tách mâm ăn riêng. Tối nay con đặt đồ ăn ngoài cho mẹ, con với ba và mọi người ra ngoài ăn trước.”
Tận đáy lòng tôi bốc lên một ngọn lửa thất vọng và phẫn nộ.
Hôm đó tôi còn gọi cho ông nội nó, nói tôi phải họp, nhờ ông đi đón Giang Thành. Kết quả ông nội nó mải đánh bài quên cả giờ, vậy mà cuối cùng vẫn đổ hết lên đầu tôi.
Đến con trai tôi cũng cho rằng đó là lỗi của tôi, là do tôi “khắc” nó.
Nhưng có người mẹ nào lại ‘khắc’ chính đứa con ruột của mình?
Từ lần ấy, tôi nghỉ việc ở nhà chuyên tâm chăm hai cha con họ, vậy mà cuối cùng vẫn thành phụ lòng họ—ai bảo tôi là “khắc chồng khắc con” chứ.
Mọi trách nhiệm đều là của tôi: khi con còn nhỏ là “con của tôi”, đến khi lớn lại biến thành “con nhà họ Giang”, còn tôi chẳng thuộc về ai, rốt cuộc thành kẻ ngoài cuộc.
Họ ra khỏi cửa, tôi cũng mở va-li, chuẩn bị thu dọn đồ.
Cái nhà này, từ cha đến con, rồi đến cháu—một ai tôi cũng không cần nữa.
3
Nhìn quanh, thứ cần thu dọn không ít.
Trên ngăn tủ quần áo là lô quần lót và tất mới tôi mua, còn nguyên tem, đều mua cho Giang Tổ Lâm và Giang Thành.
Hai người đó quần lót mặc được mấy năm không thèm thay; mặt trước xong lại lộn sang mặt sau mà mặc.
Tôi không mua thì họ chẳng nhớ nổi phải mua đồ mới.
Còn tất thì mỗi tháng hỏng một đôi, đợt rồi tôi vừa đi chợ đầu mối lùng về mấy lô mới.
Tôi gom hết bỏ vào va-li—họ không xứng đáng mặc đồ tôi mua, dù chỉ là đồ rẻ cũng không.
Trong tủ còn treo mấy chiếc sơ mi của Giang Tổ Lâm—loại lụa thượng hạng tôi mua, cũng chính tay tôi ủi phẳng.
Lúc mang về, ông ta còn ôm tôi—hiếm hoi lắm trong nhiều năm.
Ông ấy sĩ diện, lúc nào cũng muốn ăn vận bóng bẩy, nhưng không buồn nghĩ phía sau cái “bóng bẩy” ấy là tôi cặm cụi vì cái nhà này ngày qua ngày.
Tôi gỡ hết xuống, nhét vào va-li—dù có mang đi vứt, tôi cũng không để lại cho ông ta!
Điều khiển TV trước đây hỏng, cháu muốn xem hoạt hình, bảo ông nội mua cái mới thì ông nội mặc kệ.
Bảo ba mẹ nó thì họ bận đi làm, cứ quên mãi, cuối cùng tôi phải bỏ tiền ra mua chiếc mới.
Tôi nhặt điều khiển, cũng ném vào va-li.
Bên hộc tường là chỗ tôi để thu//ốc.
Cháu ăn hamburger với gà rán là dễ rối loạn tiêu hóa, đau bụng tiêu chảy như cơm bữa—toàn là tôi ra hiệu thu//ốc mua thuốc cho nó, quần bẩn cũng là tôi giặt.
Lần trước Giang Thành cảm cúm phát sốt, thu//ốc cảm kháng vi//rus cũng là tôi mua.
Tôi gom hết, bỏ cả vào va-li.
Trong tủ nhà vệ sinh là bộ dưỡng da tôi tặng con dâu dịp sinh nhật. Tôi nghĩ một lát, quyết định để lại cho nó.
Đàn bà hà tất làm khó đàn bà; giữa tôi với nó vốn chẳng có mâu thuẫn lớn—chỉ chắn ngang một gã đàn ông đầy vấn đề.
Nó còn phải đi làm; mẹ đẻ nó thì bận trông cháu cho cậu em trai, nhà ngoại chẳng giúp đỡ được, nó chỉ có thể dựa vào tôi trông con.
Ngay cả chuyện nó cau mày nhìn mảnh vỡ và đồ vương vãi dưới đất cũng vì tôi không dọn, còn hai gã đàn ông kia thì giả mù.
Giang Tổ Lâm bảo việc giặt giũ, nấu nướng, dọn dẹp là việc đàn bà, ông không làm.
Giang Thành thì ngọt nhạt dỗ dành, mồm trước vừa hứa dọn, mồm sau cắm đầu chơi game quên trời đất.
Thế là việc dọn dẹp rốt cuộc lại thành của nó.
Còn sau đó có phải nó dọn nữa hay không thì tôi mặc kệ—tôi nhất quyết không dọn.
Hai cái sạc điện thoại của hai cha con cắm song song trên ổ. Tôi đã dặn không biết bao lần, sạc xong nhớ rút ra, nhưng họ chưa bao giờ nghe.
Đã không nghe thì khỏi sạc.
Tôi tìm túi rác, quẳng cả hai cái sạc vào đó.
Còn điều khiển máy lạnh: họ bật chế độ sưởi nóng cả nhà, đóng kín toàn bộ cửa nẻo—đợi họ về mà “thưởng thức” suất spa khô nóng tôi “chuẩn bị” sẵn.
Làm xong, tôi nhét luôn điều khiển máy lạnh xuống gầm sofa—đến khi nắng oi ả cuối thu ập tới, muốn không tìm cũng phải tìm.
Khe sofa hẹp lắm, đủ cho họ lục một lúc dài.
Sổ hộ khẩu gia đình, tôi phải tranh thủ đi làm thủ tục tách hộ, cũng mang theo luôn.
Tiện tay lấy cả CMND và thẻ ngân hàng của Giang Tổ Lâm.