01
Sáng ngày 28 tháng Chạp, bầu trời vẫn xám xịt chưa rõ sáng.
Gió lạnh mùa đông luồn qua khe cửa chưa khép kín, táp vào mặt như da//o cứa, mang theo cái lạnh tê người.
Mẹ tôi – bà Lưu Thục Phân – đã dậy từ sớm. Trên người vẫn là chiếc áo bông cũ bạc màu, sờn vải, đầy xơ vải sau nhiều năm giặt giũ.
Bà đeo kính lão, lom khom bên bàn ăn, tỉ mỉ viết gì đó từng nét một.
Chiếc đèn bàn cũ kỹ đã dùng hơn chục năm tỏa ánh sáng vàng mờ mờ, kéo bóng bà dài ngoẵng trên mặt đất – như một dấu chấm hỏi gù lưng vì bị cuộc đời đè nặng.
Tờ giấy đó, là thực đơn cho bữa cơm tất niên năm nay.
Tôi bước lại, liếc sơ qua một lượt, dạ dày lập tức cuộn lên vì buồn nôn.
“Phật nhảy tường (bác cả đích danh gọi món, để đãi lãnh đạo, phải nấu chuẩn vị)”
“Tôm hùm Úc sống sashimi (thím hai yêu cầu, mỗi người ba con, tổng cộng chín mươi con)”
“Bánh cung đình bát bảo (anh họ Thiên Tứ muốn, để nở mày nở mặt với bạn gái rich kid)”
“……”
Thực đơn dài như một bản thánh chỉ thời xưa, kín đặc chữ, đầy mùi vị của sự vô lý và tham lam.
Ánh mắt tôi dừng lại ở ba chữ “Phật nhảy tường”.
Tôi nhớ rất rõ, cũng chính món này năm ngoái đã khiến mẹ tôi phải thức dậy từ năm giờ sáng, quần quật trong bếp đến tận bảy giờ tối.
Ngâm hải sâm, xử lý bào ngư, hàng chục công đoạn, món nào cũng cần bỏ ra rất nhiều công sức và tâm huyết.
Tối giao thừa năm đó, họ hàng vây quanh bàn ăn, cười nói rôm rả, vui vẻ ăn uống no nê.
Mẹ tôi bưng món cuối cùng ra từ bếp, mặt mày trắng bệch như tờ giấy.
Bà bước đến cạnh bàn, thân người lảo đảo, vì tụt đường huyết cộng thêm làm việc quá sức, bà ngã thẳng ra sau như khúc gỗ.
“Bịch”—một tiếng nặng nề vang lên.
Bàn ăn im phăng phắc vài giây, sau đó thím hai – Vương Hồng – gắp một miếng sườn, lẩm bẩm: “Ơ hay, lại bày trò gì nữa đây? Mà món cuối chưa ra hết mà?”
Bác cả Triệu Đại Quốc nhăn mặt, quay vào bếp gọi to: “Còn món canh nữa cơ mà? Sao chưa bưng ra?”
Không một ai, không một người nào đứng dậy đỡ mẹ tôi.
Họ chỉ rướn cổ nhìn qua thân thể đang nằm trên nền đất, chăm chăm ngó vào trong bếp, như một đàn chim non đói khát chờ mớm mồi.
Khoảnh khắc ấy, tôi không thấy giận – chỉ thấy một cơn lạnh thấu xương thấu tủy.
Là tôi đã lao tới, đỡ mẹ dậy, ấn huyệt nhân trung, đút bà uống nước đường.
Tỉnh lại, câu đầu tiên mẹ tôi nói là:
“Doanh Doanh, trong nồi vẫn đang ninh canh đấy, coi chừng khét.”
Năm nay, họ lại còn quá đáng hơn.
Tôi nhìn chằm chằm vào tờ thực đơn trước mặt, từng hình ảnh của năm ngoái ào ào quay lại trong đầu.
Khuôn mặt mẹ tôi kiệt sức đến trắng bệch.
Những gương mặt tham lam, lạnh lùng của họ hàng.
Và buổi khám sức khỏe sau Tết, tôi đi cùng mẹ – tờ siêu âm ghi rõ ràng: sỏi thận hai bên, có dấu hiệu tiểu ra má//u nhẹ.
Bác sĩ bảo, là do đứng quá lâu, làm việc quá sức, uống ít nước.
Vậy mà giờ đây, mẹ tôi vẫn đang vò đầu bứt tóc vì bản “giấy triệu tử” mang tên thực đơn ấy.
Bà dùng móng tay ấn huyệt thái dương, thì thào tự nhủ:
“Tôm hùm Úc mắc quá, chín mươi con lận, chắc cũng cả chục ngàn… mà cái món bánh cung đình này, không biết phải học nấu ở đâu nữa…”
“Mẹ…”
Tôi lên tiếng, giọng bình tĩnh đến đáng sợ.
Bà ngẩng lên, đôi mắt đỏ ngầu đầy tia má//u ánh lên vẻ lo lắng:
“Doanh Doanh, con mau giúp mẹ nghĩ cách đi, anh họ con nói rồi, bữa cơm này ảnh đặt cược cả đời hạnh phúc đó.”
“Thím hai con cũng nói trong nhóm là, bà ấy bỏ ra hai trăm tiền quà, là góp phần lớn đấy.”
Tôi nhìn người phụ nữ đã gọi là “mẹ” suốt gần ba mươi năm này.
Một người mẹ hiền lành, cam chịu, cả đời chỉ biết sống vì người khác – vì cha mẹ chồng, vì chồng, vì họ hàng thân thích…
Bà là “trâu già kéo cày” được cả gia đình này công nhận – người giúp việc không công, chưa từng biết nói chữ “không”.
Bà nghĩ rằng, sự hy sinh của mình sẽ đổi lấy được tình thân và sự tôn trọng.
Nhưng thực tế, bà chỉ đổi lấy một đám “trẻ con lớn xác” – những kẻ xem việc hút má//u bà là điều đương nhiên.
Tôi đưa tay ra, động tác chậm rãi nhưng dứt khoát, giật lấy tờ giấy trong tay bà.
Mẹ tôi sững lại, hoảng hốt nhìn tôi:
“Doanh Doanh, con làm gì vậy? Bà nội con mắng mẹ ch//ết mất!”
“Bà ấy mắng không ch//ết mẹ, nhưng bữa cơm đó có thể làm mẹ kiệt sức đến ch//ết.”
Tôi đứng ngay trước mặt bà, đem cái thực đơn chất đầy tội nghiệt đó, từ từ xé nát thành từng mảnh vụn.
Từng mảnh giấy bay lả tả như tuyết, rơi xuống nền nhà ngập trong ánh đèn vàng vọt.
Môi mẹ tôi bắt đầu run rẩy, nước mắt rưng rưng:
“Không được đâu con… thật sự không được đâu… Bác con đã mời lãnh đạo tới… bạn gái anh họ con cũng lần đầu về ra mắt… nếu không nấu bữa đó, nhà mình sẽ bị cả họ mắng cho thối đầu…”
“Tội nhân?”
Tôi bật cười lạnh, rút điện thoại ra, mở bức ảnh chụp bản kết quả khám bệnh mà tôi đã giữ suốt một năm, đưa đến trước mặt bà.
“Mẹ xem đi. Ba đốt đĩa đệm lưng bị lồi ra. Bác sĩ đã dặn phải nghỉ ngơi, mẹ quên rồi sao?”
“Năm ngoái mẹ mệt đến mức đi tiểu ra m//áu, có ai trong số họ quan tâm dù chỉ một câu không?”
“Họ chỉ quan tâm đến sĩ diện của mình, cái miệng của mình. Sống ch//ết của mẹ, chẳng ai buồn hỏi tới.”
Từng câu, từng chữ như da//o nhọn cắm vào tim mẹ tôi – và cũng cắm vào chính tim tôi.
Bà nhìn tờ kết quả siêu âm, đôi mắt đã đục ngầu cuối cùng cũng rơi nước mắt – từng giọt nặng trĩu, đập lên mặt bàn.
Tiếng khóc đó, nghẹn ngào đến tê tái, mang theo bao tủi hờn và tuyệt vọng chất chứa bấy lâu nay.
Tôi không an ủi bà.
Tôi biết, có những vết mưng mủ – chỉ khi dám vạch toạc ra, mới có thể lành.
Tôi quay lưng đi, mở app đặt vé ngay trước mặt mẹ.
Bắc Kinh – Malé. Hạng nhất. Hai vé.
Khi màn hình hiện lên dòng chữ “Thanh toán thành công”, khối đá đã đè nặng trong lòng tôi suốt một năm, cuối cùng cũng nhúc nhích.
Tôi mở nhóm chat có tên “Gia tộc họ Triệu (38 người)”.
Bên trong, đang nhộn nhịp vô cùng.
Thím hai Vương Hồng:
“@Lưu Thục Phân Chị dâu ơi, nhớ mua tôm hùm cái nha, có gạch nhiều, em thích ăn!”
Anh họ Triệu Thiên Tứ:
“Thím ơi, năm nay đừng giục mẹ con nữa, bả phải làm xong món bánh cung đình của con trước cái đã, bạn gái con đang chờ ăn thử nè.”
Tuy là con của bác cả, nhưng từ nhỏ, anh họ tôi đã quen sai bảo mẹ tôi như người hầu, còn gọi là “mẹ” cho tiện sai vặt.
Bác cả Triệu Đại Quốc (gửi voice):
“Thục Phân à, mấy món anh đã nói với em rồi nhé? Bên phía lãnh đạo anh bảo đảm rồi, năm nay bữa cơm này chỉ được thành công, không được thất bại, đây là danh dự của nhà họ Triệu chúng ta!”
Tôi nhìn những dòng tin chói mắt đó, gõ gõ mấy ngón tay lên màn hình.
Sau đó, tôi gửi vào nhóm đúng ba chữ:
“Biết rồi.”
Gửi xong, tôi tắt điện thoại, quay sang nói với mẹ:
“Mẹ, đi thu dọn hành lý đi. Năm nay, mình ra ngoài ăn Tết.”
Mẹ tôi vẫn đang khóc, ngơ ngác nhìn tôi:
“Đi đâu hả con?”
Tôi mỉm cười:
“Một nơi không có khói bếp… cũng không có đám người vô ơn bạc nghĩa.”
02
Sáng sớm ngày 29 tháng Chạp, trời vừa hửng sáng.
Nhóm “Gia tộc họ Triệu” lại bắt đầu một vòng bom tin nhắn mới.
Bác cả Triệu Đại Quốc:
“@Lưu Thục Phân – Thục Phân này, hôm nay đi mua đồ rồi chứ? Nhớ đấy, nguyên liệu nhất định phải là đồ tươi ngon nhất, lãnh đạo nhà mình kén ăn, nhận ra ngay.”
Anh họ Triệu Thiên Tứ:
“Mẹ ơi, đôi giày AJ bản giới hạn con mới mua, hôm qua lỡ dính tí bùn. Mẹ đi chợ về tiện thể chùi giúp con luôn nhé, mai con mang đi chơi.”
Thím hai Vương Hồng gửi kèm ảnh con trai bà đang chảy nước dãi:
“Nhìn cháu lớn nhà em này, chỉ chờ ăn món thịt kho tàu chị dâu nấu thôi đấy!”
Tôi đọc những dòng tin đó, lòng không gợn sóng, thậm chí còn thấy buồn cười.
Tôi chỉ trả lời:
“Yên tâm, đảm bảo không quên được.”
Rồi đặt điện thoại xuống.
Tôi đúng là có ra ngoài.
Nhưng không phải ra chợ, mà là… gọi dịch vụ chuyển nhà.
Hai chú nhân viên mặc đồng phục xanh đứng trước cửa, hơi ngạc nhiên nhìn tôi:
“Cô ơi, cô chắc chắn là chuyển nhà ạ? Sắp Tết rồi mà.”
“Không phải chuyển nhà, là gửi đồ ký gửi.”
Tôi điềm tĩnh chỉ đạo họ lần lượt đóng gói hết tất cả những món đồ giá trị trong nhà.
Những bức thư pháp cha tôi để lại, trang sức mẹ tôi cất đáy rương bao năm, loạt mô hình giới hạn tôi sưu tầm, thậm chí cả chiếc TV Sony mới mua trong phòng khách – tất cả đều được đóng gói cẩn thận từng món một.
Mẹ tôi đứng bên cạnh, hoang mang, luống cuống như một đứa trẻ vừa làm sai chuyện.
“Doanh Doanh… con đang làm gì vậy? Sao giống như bị tịch thu nhà thế?”
“Mẹ, đề phòng trộm.” – tôi trả lời gọn lỏn.
Tôi biết rõ nhân phẩm của cái “họ nhà mình”.
Chỉ cần phát hiện nhà không có người, chuyện phá khóa đột nhập không phải là điều quá sức với họ.
Thà đau một lần còn hơn để đến lúc đó phải tiếc đứt ruột.
Sau khi đóng gói xong, tất cả được chuyển thẳng vào kho an toàn của công ty dịch vụ.
Tiễn nhân viên chuyển đồ xong, tôi gọi thêm một người – thợ khóa.
“Chú ơi, thay giúp cháu lõi khóa mới – loại xịn nhất có nhé.”
“Lắp thêm ba camera giám sát nữa giúp cháu.”
Một cái hướng ra cửa chính, một cái đặt ở phòng khách, một cái chĩa thẳng vào bếp.
Tôi muốn chắc chắn, mọi diễn biến hấp dẫn của vở kịch này, tôi đều có thể xem trọn từng khoảnh khắc.
Xong xuôi, trong nhà chỉ còn trơ lại vài món đồ nội thất không thể mang đi. Không khí lặng thinh đến trống rỗng.
Tôi kéo tay mẹ, xách hai vali đã chuẩn bị sẵn từ trước, cùng nhau xuống lầu.
Chiếc xe đặt qua app đã đợi sẵn bên ngoài.
Trên đường đến sân bay, mẹ tôi suốt quãng đường không nói gì, đôi mắt đong đầy lo lắng và do dự.
Khi xe lăn bánh lên đường cao tốc sân bay, cuối cùng bà cũng không nhịn được nữa, nắm lấy tay tôi:
“Doanh Doanh… mình cứ đi như vậy, còn bác con, họ hàng thì sao? Sau này… còn mặt mũi nào gặp lại?”
Tay bà lạnh toát, còn khẽ run run.
Tôi nắm ngược tay bà lại, truyền hơi ấm của mình qua:
“Mẹ, lúc họ đối xử với mẹ như người giúp việc, họ có nghĩ đến mẹ sẽ ra sao không?”
“Khi mẹ mệt đến tiểu ra m//áu, họ có nghĩ đến mẹ không?”
“Họ lấy mẹ ra để nịnh sếp, để khoe mẽ người yêu, lúc đó có ai nghĩ cho mẹ không?”
“Mẹ xem họ là người thân, còn họ xem mẹ là gì? Là cái máy nấu ăn biết đi, là cây ATM miễn phí biết dọn dẹp đấy mẹ.”
Từng lời của tôi như búa đập thẳng vào trái tim mẹ – một trái tim đã bị cái gọi là “tình thân” trói buộc suốt bao năm trời.
Ánh mắt mẹ dần chuyển từ do dự, sang đau đớn, rồi chầm chậm có một tia buông lơi.
Bà không nói gì nữa, chỉ lặng lẽ quay đầu nhìn ra ngoài cửa sổ, nơi cảnh vật lùi lại phía sau ngày một nhanh.
Tôi hiểu, tảng băng này không dễ tan – đóng dày bao năm, chẳng thể rã chỉ trong một ngày.
Để thức tỉnh hoàn toàn, vẫn cần một cú sốc lớn hơn nữa.
Đến sân bay, tôi tắt nguồn điện thoại, tháo SIM ra, thay bằng một thẻ mới.
Tôi muốn dứt khoát cắt đứt mọi dây dưa với cái thế giới kia.
Chiếc máy bay bắt đầu lăn bánh, tăng tốc, rồi vút lên bầu trời.
Cảm giác bị đè mạnh vào lưng dâng lên, tôi nhìn qua cửa sổ, ánh đèn vạn nhà của thành Bắc Kinh dần thu nhỏ lại, hóa thành những đốm sáng lung linh như sao.
Tôi rút điện thoại mới ra, chụp một tấm ảnh mây trời ngoài cửa kính – bầu trời trong vắt, những cụm mây trắng như kẹo bông được ánh hoàng hôn nhuộm sang sắc vàng rực rỡ.
Tôi lưu bức ảnh vào bản nháp.