“Chỉ là chợt nhớ thôi.”
Tôi không kéo dài chủ đề: “Mẹ hơi mệt, muốn ngủ một lát.”
Cửa vừa khép, tôi lập tức bật dậy, hé một khe cửa nhỏ, nghe thấy họ đang ở phòng khách cãi nhau khe khẽ.
“... Đã bảo nên nói thật với mẹ từ sớm, là do em cứ bắt phải giấu!”—đó là giọng Quốc Cường, vừa giận vừa bất lực.
“Nói thật với mẹ anh? Thế mẹ sẽ nhìn chúng ta thế nào? Mười năm nay chúng ta đã dùng từng ấy tiền của bà, anh giải thích nổi không?” Tú Anh phản bác.
Tim tôi chìm xuống đáy.
Thì ra, con trai tôi vẫn luôn biết.
4.
“Đấy là vay! Chỉ là tạm thời! Chúng ta đã nói qua cửa ải này sẽ trả lại rồi mà! Sao em có thể cứ giấu mãi, đến bảo hiểm y tế cũng không nộp cho mẹ?”
Giọng Quốc Cường đau đớn, kìm nén.
“Trả? Lấy gì mà trả? Công ty anh sắp phá sản đến nơi, tiền nhà tiền xe tháng nào cũng chật vật, lấy đâu ra tiền mà trả?” Tú Anh cười lạnh. “Không có khoản bảo hiểm mẹ anh, nhà mình sớm ra đường rồi!”
Tôi tựa lưng vào tường, cảm giác như toàn thân bị rút sạch sức lực.
Hóa ra không chỉ là tiền bảo hiểm, họ còn động đến cả lương hưu và khoản dành dụm của tôi.
Quốc Cường chưa bao giờ nói với tôi công ty nó gặp vấn đề; mỗi lần tới thăm, nó đều mặc vest bảnh bao, kể chuyện làm ăn suôn sẻ.
“Chúng ta có thể nghĩ cách! Nói thẳng với mẹ, mẹ nhất định sẽ hiểu! Chứ không phải như bây giờ—lừa bà suốt mười năm!” Quốc Cường gần như gầm lên trong giọng thấp.
“Hiểu? Tính mẹ thế nào anh còn lạ gì. Nếu biết chúng ta đụng vào tiền dưỡng lão của bà, bà tức đến phát bệnh cho xem! Em làm vậy là vì tốt cho bà!”
Vì tôi tốt—nghe thật hay ho.
Tôi khép cửa lại, khóa kỹ, quay về mép giường.
Giờ không phải lúc trút giận; tôi cần bằng chứng, cần làm rõ họ đã động vào bao nhiêu, và số tiền ấy đi đâu.
Tôi mở ngăn kéo trống trơn ấy, kiểm tra kỹ.
Ở sâu tận góc ngăn, tôi phát hiện một mẩu giấy bị sót lại—
một nửa tờ chứng từ chuyển khoản ngân hàng: ghi rõ một giao dịch ba năm trước—từ tài khoản của tôi chuyển đi 50.000 tệ, người nhận lại là Lý Tú Anh.
Và đó mới chỉ là một khoản.
Tôi cẩn thận cất mảnh giấy, rồi lôi từ đáy tủ quần áo ra một hộp kim chỉ cũ.
Dưới đáy hộp là một chiếc chìa khóa—
thứ ông nhà tôi để lại: chìa két an toàn ở ngân hàng mà chúng tôi thuê từ khi mới cưới.
Chuyện này tôi chưa từng nói với ai, ngay cả Quốc Cường cũng không biết.
Trong két là những giấy tờ quan trọng nhất của gia đình: bản công chứng tài sản ban đầu, bản sao di chúc, và—thứ tôi không hề muốn phải dùng đến—quyển sổ ghi chép mà trước lúc mất, ông nhất quyết cho vào: nhật ký toàn bộ tài sản của chúng tôi.
Khi ấy ông nói: “Mỹ Trân, trên đời này khó lường nhất là lòng người, kể cả người thân. Giữ lại một đường lui, chẳng bao giờ thừa.”
Lúc đó tôi còn cười ông nghĩ ngợi nhiều; giờ thì phải phục tầm nhìn xa của ông.
Sáng hôm sau, tôi lấy cớ đi dạo công viên, thẳng tiến ngân hàng.
Xuất trình chìa khóa cùng căn cước, nhân viên dẫn tôi vào khu két.
Giấy tờ trong két vẫn nguyên vẹn.
Tôi lấy quyển sổ đã ố vàng, giở từng trang.
Bên trong ghi chép chi tiết cả đời tích cóp của vợ chồng tôi: tài khoản lương hưu, tiền gửi kỳ hạn, trái phiếu chính phủ, và cả khoản trợ cấp sau khi ông mất—tổng cộng 876.000 tệ.
Tám trăm bảy mươi sáu nghìn.
Ấy là tất cả gia sản vợ chồng tôi chắt chiu cả đời.
Vậy mà bây giờ, tài khoản ngân hàng của tôi còn chưa tới 50.000.
Tay tôi run đến mức suýt làm rơi sổ.
Tôi buộc mình hít sâu, bình tĩnh lại.
Giận dữ không giải quyết được gì; quan trọng nhất là làm rõ tiền đã đi đâu, và làm sao bảo vệ quyền lợi của mình.
Tôi photo toàn bộ các trang sổ, rồi rời ngân hàng đến một văn phòng luật sư gần đó.
Tiếp tôi là một nữ luật sư trung niên họ Trần. Nghe tôi trình bày xong, nét mặt chị nghiêm lại.
“Bác Lưu, theo những gì bác nói, rất có khả năng cấu thành hành vi gian lận tài chính hoặc xâm phạm quyền lợi. Bác có chắc các khoản chuyển tiền này đều không có sự đồng ý của bác không?”
Tôi đưa xấp chứng từ chuyển khoản in lúc xuất viện và sao kê mấy tháng gần đây.
“Tôi chưa từng ủy quyền những giao dịch này, thậm chí không hề biết chúng tồn tại. Con dâu tôi lợi dụng việc thay tôi quản lý tài chính để giả mạo chữ ký và giấy ủy quyền.”
Luật sư Trần xem kỹ từng giấy tờ, thỉnh thoảng ghi chép: “Bác có chứng cứ chữ ký bị giả mạo không?”
5.
Tôi nghĩ một lúc, chợt nhớ ra: “Mỗi lần cần ký, nó đều ôm cả xấp giấy tờ, bảo thủ tục thường lệ, kêu tôi ký ở cuối. Tôi tin nó nên chưa từng đọc kỹ nội dung.”
“Những giấy tờ đó bác có bản lưu không?”
Tôi lắc đầu: “Nhưng ngân hàng chắc có lưu. Hơn nữa—
tối qua con trai tôi đã thừa nhận bọn nó có dùng tiền của tôi, nói công ty nó sắp phá sản, cần xoay vốn.”
Mắt luật sư Trần sáng lên: “Bác có ghi âm không?”
Tôi sững lại—không.
Là người già, tôi vốn không rành mấy thứ thiết bị điện tử, càng không nghĩ đến chuyện chủ động ghi âm làm chứng.
Thấy vẻ mặt tôi, luật sư gật nhẹ: “Không sao. Chúng ta có thể yêu cầu ngân hàng cung cấp lịch sử chuyển tiền và mẫu chữ ký, rồi đề nghị giám định chữ viết. Đồng thời, tôi khuyên bác nên đóng băng toàn bộ tài khoản trước để ngăn tổn thất tiếp diễn.”
Đóng băng tài khoản—
nghĩa là chính thức xé toang với con trai con dâu.
Tôi do dự: “Luật sư Trần, có cách nào… mềm hơn không? Dù gì họ cũng là người nhà tôi.”
Luật sư đặt bút xuống, nhìn tôi nghiêm túc: “Bác Lưu, tôi hiểu tâm tình của bác. Nhưng theo kinh nghiệm của tôi, những người bị tổn thương nặng nhất trong các vụ việc thế này thường là các bác lớn tuổi hay mềm lòng. Bác đã bảy mươi lăm tuổi, đây là tiền dưỡng già của bác—nếu bị dùng hết, tương lai của bác sẽ không còn gì đảm bảo.”
Lời chị khiến tôi bừng tỉnh.
Đúng vậy, tôi đã bảy mươi lăm tuổi, lần nhập viện này càng khiến tôi ý thức sâu sắc sự mong manh của sức khỏe.
Nếu không có đủ bảo đảm y tế và hậu thuẫn tài chính, tuổi già của tôi sẽ chỉ toàn bất trắc.
“Tôi kiện họ… họ có phải vào tù không?” tôi khẽ hỏi.
“Còn tùy số tiền liên quan và thái độ của họ. Nếu họ chủ động hoàn trả và được bác tha thứ, có thể sẽ không bị truy cứu hình sự. Nhưng dù thế nào, bác vẫn phải hành động để tự bảo vệ mình.”
Rời văn phòng luật sư, lòng tôi nặng trĩu.
Con đường pháp lý là lựa chọn sau cùng; trước đó, tôi muốn cho Quốc Cường và Tú Anh một cơ hội thú nhận.
Về đến nhà đã là buổi trưa.
Tú Anh không ở nhà; Quốc Cường đang trong bếp chuẩn bị bữa. Thấy tôi vào cửa, nó miễn cưỡng cười: “Mẹ đi đâu vậy? Đi dạo gì mà lâu thế.”
“Đi vài chỗ.” Tôi điềm tĩnh ngồi xuống bàn ăn. “Quốc Cường, ngồi đi, mẹ có chuyện muốn hỏi.”
Nó lau tay, bồn chồn ngồi đối diện: “Sao nghiêm trọng thế ạ?”
Tôi nhìn thẳng vào mắt con: “Con và Tú Anh có động vào tiền của mẹ không?”
Mặt nó tái hẳn, cứng họng.
“Không chỉ bảo hiểm, còn cả lương hưu, khoản tích cóp, thậm chí cả trợ cấp của bố con—đúng không?”
Giọng tôi bình thản đến lạ, nhưng trong lòng rỉ má//u.
Quốc Cường cúi đầu, ôm mặt, vai run lên: “Mẹ… con xin lỗi… ban đầu bọn con chỉ định mượn tạm… đợi công ty khấm khá sẽ trả…”
“Bao nhiêu?” tôi hỏi. “Các con đã dùng bao nhiêu?”
Nó im rất lâu, cuối cùng nghẹn ngào: “Khoảng… tám mươi vạn.”
Tổng cộng tám mươi bảy vạn, họ đã dùng hết tám mươi.
Tôi nhắm mắt, thấy trời đất chao đảo.
“Các con biết đó là mồ hôi cả đời của mẹ và bố con không?”
“Biết… xin lỗi mẹ… thật sự xin lỗi…” Quốc Cường khóc không thành tiếng. “Công ty trục trặc từ ba năm trước, con cứ muốn gỡ, nên liên tục đổ tiền, ai ngờ lỗ càng lớn…”
“Thế nên ngay cả bảo hiểm y tế của mẹ cũng không đóng? Để mẹ lỡ ốm đau thì chẳng còn gì mà bấu víu?” Tôi rốt cuộc không kìm được, giọng vút cao.
“Không! Chuyện bảo hiểm con không biết!” Quốc Cường bật ngẩng đầu, nước mắt đầy mặt. “Tú Anh nói đã nộp đều, con hoàn toàn không biết nó chuyển tiền vào tài khoản riêng! Sáng nay con mới đối chất xong!”
Ổ khóa ngoài cửa xoay nhẹ; Tú Anh xách túi đồ bước vào.
Nhìn cảnh tượng, cô ta lập tức hiểu chuyện gì đã xảy ra.
“Lưu Quốc Cường! Anh bịa đặt gì với mẹ anh thế?” cô ta the thé.
“Tôi không bịa! Tôi nói sự thật!” Quốc Cường đứng bật dậy, đối diện vợ. “Tú Anh, chúng ta sai rồi, thật sự sai rồi! Không thể tiếp tục lừa mẹ nữa!”
Tú Anh bày bộ dạng “vỡ lở thì thôi”: “Được, đã lật bài thì tôi cũng chẳng diễn. Đúng, tiền là tôi chuyển. Nhưng cũng là vì cái nhà này! Con trai bà bất tài, công ty sắp phá sản, tôi không xoay được tiền thì cả nhà sớm đi ăn gió!”
6.
“Tú Anh, tôi đối đãi với cô không tệ. Từ ngày cô bước chân vào nhà này, tôi coi cô như con gái ruột. Cô trả ơn tôi như thế à?”
“Không tệ?”
Tú Anh cười mỉa. “Phải, bà không tệ với tôi. Nhưng bà có biết người ngoài nhìn tôi ra sao không? Họ nói tôi lấy phải thằng chồng vô dụng, có bà mẹ chồng keo kiệt! Đến nhà mẹ đẻ tôi cần tiền gấp, bà cũng không chịu cho mượn!”
Tôi sững lại, hoàn toàn không hiểu cô ta nói gì: “Nhà mẹ đẻ cô cần tiền? Khi nào? Cô chưa từng nói với tôi.”
“Năm năm trước, em trai tôi cưới vợ mua nhà, tôi xin bà cho mượn chút, bà nói gì? Nói tiền phải để dưỡng già, không được đụng!”
Mắt Tú Anh đầy oán hận: “Đó là em trai ruột tôi! Bà trơ mắt nhìn nhà tôi lúng túng!”
Năm đó, đúng là Tú Anh nhắc chuyện em trai mua nhà, nhưng khi ấy cô ta nói là muốn đầu tư bất động sản, hỏi tôi có tiền nhàn rỗi cho mượn không.
Tôi cân nhắc thị trường lúc ấy bấp bênh, mà đó lại là tiền dưỡng già của tôi và ông nhà, nên đã từ chối khéo.
Tôi hoàn toàn không biết đó là nhu cầu nhà cưới.
“Tú Anh, khi đó cô chỉ nói mua nhà để đầu tư, chứ không nói là nhà cưới! Mà cho dù là nhà cưới, cô nói thẳng, chúng ta còn có thể bàn bạc!” Tôi cố giải thích.
“Bàn bạc? Thôi đi!” Tú Anh hất hàm. “Bà coi mấy đồng tiền còn hơn tính mạng, có chịu cho nhà mẹ đẻ tôi vay không?”
Quốc Cường nhìn vợ khó tin: “Chỉ vì chuyện đó? Chỉ vì mẹ không cho nhà cô vay, mà cô lén chuyển hết tiền của mẹ?”
“Hết cái gì mà hết?”
Tú Anh khịt mũi: “Chẳng phải vẫn để lại mấy vạn à? Đủ chi tiêu thường ngày rồi. Vả lại, bà ấy lớn tuổi vậy, ăn mặc sinh hoạt đều do chúng ta lo, cần gì nhiều tiền?”
Lời ấy chọc thẳng vào nỗi uất của tôi.
Tôi đứng lên, nhìn thẳng vào mắt cô ta: “Lý Tú Anh, tôi nói cho cô biết: đó là mồ hôi cả đời của tôi và bố Quốc Cường. Dùng thế nào là quyền của chúng tôi! Cô không có bất kỳ quyền gì để định đoạt!”
“Thì sao? Bà định kiện tôi à?”
Tú Anh cười hả hê: “Cứ kiện đi, cho thiên hạ biết con trai con dâu bà tệ bạc thế nào! Để Quốc Cường thân bại danh liệt! Tôi xem bà có nỡ không!”