1
Bố tôi trúng 5 triệu tệ từ vé số.
Việc đầu tiên ông ta làm không phải là đổi căn nhà cũ kỹ chúng tôi đã sống hơn chục năm, cũng không phải là mua cho tôi cái áo mới.
Mà là ôm lấy một cô nàng trang điểm đậm, ném đơn ly hôn vào mặt mẹ tôi:
“Triệu Lan, ký đi, chúng ta kết thúc rồi.”
Lúc đó mẹ tôi vừa từ bếp bước ra, mồ hôi còn lấm tấm trên trán, chiếc tạp dề cũ trắng bạc màu, lấm tấm dầu mỡ.
Bà đứng ngẩn người, nhìn chằm chằm bố tôi, tay siết chặt lấy tạp dề, run rẩy:
“Lâm Kiến Quân, anh chắc chứ?”
Bố tôi ưỡn cái bụng bia to tròn, mặt mày đắc chí, gằn từng chữ:
“Dĩ nhiên! Bây giờ tôi là triệu phú! Tôi không thèm ở đây canh cái quầy lẩu sống dở ch//ết dở đó nữa! Bà nhìn lại mình xem, bà xứng à?”
Cô bồ tên Lộ Lộ bám lấy ông ta, giọng nũng nịu, móng tay đỏ chót vẽ vòng tròn trên ngực ông:
“Anh Lâm, nói chuyện với bà già ấy làm gì nữa? Mình đi làm ăn lớn, sống biệt thự, lái siêu xe, ngày ngày em mở tiệc cùng anh, thích không?”
Bố tôi sướng rơn, ôm chặt lấy cô ta, còn hôn lên mặt một cái rõ to:
“Vẫn là bảo bối Lộ Lộ của anh có đầu óc!”
Nịnh hót xong, ông ta mới quay sang nhìn tôi, giọng đầy bố thí:
“Lâm Miểu, còn mày? Theo ai?”
Tôi ngẩng đầu khỏi sách, đẩy kính lên, dứt khoát đáp:
“Tôi theo mẹ.”
Bố tôi khựng lại một chút, rồi cười khẩy:
“Đúng là không có tiền đồ, y chang mẹ mày.
Được thôi, cứ theo mẹ mày mà bán cái quán rách nát đó đi, sau này đừng hòng đụng vào một xu tiền của tao!”
2
Khó có thể tưởng tượng nổi, đó lại là lời một người cha nói với con gái mình.
Nhưng với Lâm Kiến Quân thì tôi lại chẳng bất ngờ chút nào.
Vì những lời khó nghe gấp trăm lần thế ông ta còn từng ném vào mặt mẹ tôi.
So với trước kia, nói với tôi thế này cũng coi như là “nương tay” rồi.
Tôi bình tĩnh gấp vở lại, đứng dậy.
“Nói xong chưa? Nói xong thì biến đi.
Hai người làm phiền tôi học bài.”
Mặt bố tôi lập tức đỏ bừng, cô Lộ Lộ kia cũng đứng bật dậy, chỉ tay vào mặt tôi hét lên:
“Cô nói kiểu gì đấy! Không biết tôn ti lớn nhỏ à!”
Tôi lạnh nhạt đáp:
“Một người nhào vào làm ‘tiểu tam’, chị có tư cách gì mà dạy tôi lễ nghĩa?”
“Cô—!”
“Đủ rồi!”
Mẹ kéo tôi lại, không thèm nhìn Lâm Kiến Quân, chỉ lặng lẽ nhặt mấy tờ giấy ly hôn trên đất lên, lật đến trang cuối cùng:
“Lâm Kiến Quân, tôi chẳng cần thứ gì của anh. Nhưng căn nhà này là ba mẹ tôi mua làm của hồi môn, không dính dáng đến anh.”
Bố tôi cười khẩy:
“Cái nhà rách này hả? Cho tiền tôi cũng không thèm!”
Mẹ tôi gật đầu, không nói thêm một lời, cầm bút ký “Triệu Lan” vào đơn ly hôn, lực bút mạnh đến mức suýt rách giấy.
“Thế thì càng tốt.”
Mẹ đẩy bản thỏa thuận đã ký qua:
“Từ giờ trở đi, mẹ con tôi với anh, không còn bất cứ quan hệ gì nữa.”
Bố tôi—à không, phải gọi là Lâm Kiến Quân rồi—có lẽ bị phản ứng thờ ơ của mẹ con tôi chọc giận, nghiến răng gằn ra từng chữ:
“Được! Rồi xem hai người có mà uống gió Tây Bắc sống không! Đừng có mà quay lại cầu xin tôi!”
Dứt lời, ông ta ôm lấy cô bồ quý hóa rời đi, bóng lưng vẫn ra vẻ đầy khí thế.
Cửa bị “rầm” một tiếng đóng sập, rung cả lớp bụi trên tường rơi xuống.
Trong nhà lập tức yên ắng.
Tôi nhìn mẹ, bà vẫn đứng nguyên đó, bóng lưng có vẻ gầy gò trong ánh đèn mờ.
Tôi bước tới ôm lấy bà từ phía sau:
“Mẹ, mẹ còn có con.”
Mẹ tôi khẽ run lên.
Bà quay lại, mắt đỏ hoe, nhưng không rơi một giọt nước mắt nào.
Đôi mắt vốn mờ mịt vì năm tháng bếp núc, lúc này như có ngọn lửa rực cháy.
Bà xoa đầu tôi, bỗng nhiên nở nụ cười:
“Đây là chuyện tốt đấy, Miểu Miểu! Là chuyện tốt lắm!”
Bà hít một hơi thật sâu, như thể trút hết bao năm khổ sở.
“Không có ông ta, mẹ cuối cùng cũng có thể tự do làm ăn rồi!
Miểu Miểu, đi nào! Cùng mẹ làm một vụ thật lớn!”
“Hả?”
Mẹ tôi ngẩng cao đầu, ánh mắt sắc như dao:
“Mẹ sẽ mở quán lẩu cay đỉnh nhất thành phố này!”
3
Tôi từng nghĩ mẹ nói vậy chỉ là do kích động quá mức.
Dù sao thì cái quán lẩu nhỏ nhà tôi cũng đã mở gần chục năm, làm ăn èo uột, chỉ đủ sống qua ngày.
Toàn nhờ mẹ chăm chỉ, sạch sẽ, khéo léo giữ chân được vài khách quen.
Lâm Kiến Quân chưa bao giờ xem trọng quán lẩu ấy.
Ông ta luôn nói:
“Đàn bà con gái thì kiếm được bao nhiêu? Còn chẳng đủ tiền tôi đánh vài ván mạt chược.”
Ông ta kiểm soát sổ sách chặt chẽ, tối nào cũng phải đếm tiền, chỉ đưa mẹ tôi vừa đủ tiền mua thực phẩm cho hôm sau, dư ra một đồng cũng không có.
Tôi nhớ có lần mẹ muốn đổi sang loại ớt thơm ngon hơn, phải trả thêm mười mấy tệ.
Lâm Kiến Quân biết được, mắng mẹ suốt nửa tiếng, chửi bà hoang phí, không biết trời cao đất dày, còn bày vẽ nọ kia.
Từ đó, mẹ không bao giờ nhắc đến chuyện cải tiến nữa.
Mẹ tôi chỉ lặng lẽ rửa rau, xiên que, ninh nước dùng, cần mẫn nấu từng bát lẩu cay bình thường nhất.
Giống như một cỗ máy không biết mệt mỏi, mẹ dùng cả sinh mệnh để chống đỡ cho một gia đình tưởng chừng không còn tia hy vọng.
Nhưng sáng hôm sau, trời còn chưa kịp sáng, mẹ đã lôi tôi dậy khỏi chăn ấm.
“Dậy đi Miểu Miểu, theo mẹ ra chợ mua đồ!”
Tôi mơ mơ màng màng ngồi sau yên xe điện, đến lúc tỉnh táo mới phát hiện mẹ không nói chơi.
Ra đến chợ, mẹ tôi như biến thành một con người khác.
Bà không còn dáng vẻ dè dặt thường ngày, mà rảo bước khắp các quầy hàng đầy khí thế.
“Ớt ở đây không thơm, nhưng hoa tiêu được đấy, ông chủ, cân giúp tôi ít.”
“Xương bò phải là loại mới mổ hôm nay, lấy xương ống, phải có tủy.”
“Ôi dào, ớt chỗ này cay đấy, đại hồi cũng thơm!”
Bà chọn từng món kỹ lưỡng, nói ra đâu vào đấy còn chuyên nghiệp hơn cả người bán hàng.
Tôi đi sau mẹ, ngỡ ngàng không thốt nên lời.
Tôi không ngờ mấy nguyên liệu tưởng đơn giản kia lại có lắm điều phải học đến vậy.
Trên đường về, tôi không nhịn được mà hỏi:
“Mẹ ơi, sao trước giờ mẹ chưa bao giờ như thế…”
Mẹ cười:
“Trước kia tiền nằm hết trong tay Lâm Kiến Quân, mẹ tiêu thêm một đồng là ông ta cằn nhằn ba ngày ba đêm.
Ông ta luôn nói làm ăn là phải tiết kiệm, tiết kiệm là lời, mẹ cũng lười cãi nhau với ổng thôi.”
Bà đi trong ánh nắng sớm mai, đường nét khuôn mặt nghiêng dịu dàng mà kiên cường.
“Lúc trước mẹ còn nghĩ làm sao để khiến ông ta chịu ly hôn, thậm chí còn tính chờ con thi xong đại học thì sẽ tay trắng ra đi mang con theo.
Giờ thì hay rồi, ông ta tự mang cơ hội đến trước mặt.”
Tôi nhìn mẹ, bỗng cảm thấy hôm nay mẹ đẹp hơn bất kỳ khoảnh khắc nào trong ký ức của tôi.
Về đến quán, mẹ khóa cửa, treo biển “Tạm nghỉ nâng cấp”.
Sau đó, bà vùi đầu vào bếp.
Và rồi, tôi đã tận mắt thấy điều gì gọi là “tay nghề thực thụ”.
Mẹ phân loại hàng chục loại gia vị, theo đúng tỷ lệ mà bỏ vào chảo xào, rồi ninh, rồi ủ.
Cả căn nhà ngập trong mùi hương nồng nàn, thơm đến mức khiến tôi nhỏ dãi không ngừng.
Cuối cùng, mẹ nấu được một nồi nước dùng đỏ au, sánh đặc, thơm nức mũi.
Bà múc cho tôi một muỗng nhỏ:
“Nếm thử xem.”
Tôi thận trọng nhấp một ngụm… suýt nữa thì bật khóc.
“Trời ơi! Đây là nước dùng của thần thánh à?!”
4
Tê, cay, đậm, thơm – mùi vị ấy như xộc thẳng lên tận óc.
So với thứ tôi từng ăn trước đây, đây đúng là lẩu cay “lên đời” một trời một vực!
Mẹ tôi hếch mày đầy kiêu hãnh:
“Đây là công thức bí truyền của nhà mình.
Năm xưa ông ngoại con nhờ món này mà mở được quán ăn ở quê, làm ăn rất phát đạt.
“Chỉ tiếc ông ngoại con từng bị chấn thương cột sống khi đi lính, quán chưa mở được bao lâu thì phải đóng cửa.
Sau đó ông mất, công thức này được truyền lại cho mẹ.”
Tôi há hốc mồm:
“Vậy… sao mẹ chưa từng dùng đến nó?”
Nhắc tới đây, ánh sáng trong mắt mẹ chợt tối lại, giọng cũng lạnh đi.
“Ông ta nắm tiền rất chặt, mẹ chẳng có một đồng dư trong tay, ngay cả tiền để mua đủ các loại gia vị này cũng không kiếm nổi.
Hơn nữa, con người ông ta…”
Mẹ bật cười lạnh lẽo:
“Tự ti mà sĩ diện, không chịu được chuyện mẹ giỏi hơn.
Nếu mẹ dám dùng công thức này làm nên chuyện, lấn át cái bóng của ông ta, chắc chắn ổng sẽ lật tung cả cái quán của mẹ lên.”
Tôi cứng họng, trong lòng nghẹn đắng.
Tôi biết, những điều mẹ nói đều là sự thật.
Lâm Kiến Quân đúng là loại người đó.
Từ bé đến lớn, mọi việc trong nhà đều là mẹ lo liệu, còn ông ta thì làm “quan khách”, đến cái bóng đèn hư cũng chẳng biết thay.
Nhưng ở ngoài, ông ta lúc nào cũng ra vẻ, luôn chê bai mẹ không ra gì, nói mẹ chỉ biết nấu mỗi món lẩu cay, và mình không phát tài được là vì lấy phải bà vợ vô dụng.
Tôi từng không chịu nổi, lên tiếng bênh mẹ mấy câu, kết quả là bị ông ta nổi giận giơ tay định tát.
Cái tát ấy cuối cùng không rơi xuống tôi – mà lại in trên má mẹ.
Mấy ngày sau mặt mẹ vẫn còn sưng.
Đó là lần đầu tiên tôi thấy mẹ nổi giận.
Mẹ ôm chặt con da//o, che chắn cho tôi, hung hăng trừng mắt với Lâm Kiến Quân:
“Dám động vào con gái tôi một cái, tôi liều mạng với ông!”
Lâm Kiến Quân rốt cuộc chỉ là tên nhát gan, không dám ra tay nữa, chỉ hậm hực nhổ một bãi nước bọt:
“Mẹ kiếp, cả dòng họ nhà họ Lâm bị mày dạy hỏng hết rồi! Sau này ch//ết đi, mày lên trời mà xin lỗi tổ tiên nhà tao nhé!”
Ngày tháng ngột ngạt như muốn nghẹt thở ấy, là mẹ dùng thân thể gầy yếu của mình, gắng gượng dựng lên cho tôi một khoảng trời riêng.
Tôi nhìn bóng lưng bận rộn của mẹ, sống mũi cay xè, kéo tay áo bà:
“Mẹ ơi, mẹ giỏi như thế, nếu không vì con, chắc mẹ đã ly hôn từ lâu rồi…”
Chưa kịp rơi nước mắt, tôi đã bị mẹ cốc một cái.
“Thôi đi, đừng tự tưởng bở, chẳng phải vì con đâu.”
“Hả?”
Mẹ thở dài:
“Hồi ông ngoại con bệnh nặng, nhà mình rối như tơ vò. Lúc đó ông ta làm bộ làm tịch chạy tới chạy lui, chăm sóc ông ngoại con còn tận tình hơn cả con ruột.
Mẹ khi ấy còn trẻ dại, chưa từng trải, thấy ông ta chu đáo như vậy, nghĩ rằng đó là người đáng tin, rồi quyết định lấy ông ta, cũng coi như hoàn thành tâm nguyện cuối cùng của ông ngoại con.”
Mẹ dừng lại một chút, rồi tự giễu cười khẽ:
“Đâu ngờ đàn ông đúng là thứ dễ hỏng, còn nhanh hơn cơm trắng vừa mới hấp xong.
Ông ngoại mất chưa được hai năm, ông ta đã lộ nguyên hình.
Nhưng nghĩ lại, người ta đã từng dang tay giúp đỡ lúc mình hoạn nạn, nên mẹ cũng cố gắng cắn răng mà sống cùng cho đến tận bây giờ.”
Tôi cố gắng nuốt ngược nước mắt trở lại.
Mẹ xoa đầu tôi, ánh mắt dịu dàng trở lại:
“Nói thật, mẹ cũng có lỗi với con. Lẽ ra mẹ nên nhìn người cho rõ, vậy mà lại khiến con phải chịu khổ theo.”
Tôi lắc đầu thật mạnh:
“Không có đâu mẹ! Mẹ đối xử với con tốt lắm rồi.”
Dù Lâm Kiến Quân có vô tâm thế nào, nhưng chỉ cần dính dáng đến việc học và cuộc sống của tôi, mẹ chưa bao giờ nhún nhường.
Nhà tôi tuy nghèo, nhưng thứ gì bọn trẻ nhà khác có, mẹ cũng cố gắng hết sức để tôi không bị thiếu một xu nào.
Lâm Kiến Quân dám hà khắc với tôi, thì mẹ tôi cũng dám vung d//ao nhà bếp lên mà liều mạng với ông ta.
Nhưng lúc này, nghe tôi nói vậy, mẹ chỉ phất tay mạnh một cái, ánh mắt sáng rực như lưỡi da//o:
“Miểu Miểu, yên tâm đi, ngày khổ của mẹ con mình chấm dứt rồi!
Đặt cái mục tiêu nho nhỏ trước, kiếm lấy… mười triệu, mẹ cho con hết!”
Tôi nước mắt lưng tròng, cảm động hét to:
“Ôi trời ơi! Mẹ vĩ đại của con! Con yêu mẹ!”