1.
Mẹ tôi tròn 56 tuổi, lại vừa mới xuất viện sau ca phẫu thuật tim.Một tuần trước, tôi đã bàn với bố, định đặt nhà hàng để tổ chức sinh nhật cho mẹ.Bố gật đầu đồng ý ngay.
Tôi còn đặc biệt mua tặng mẹ một chiếc sườn xám thật đẹp,dắt mẹ đi làm tóc, làm móng, tân trang lại từ đầu đến chân.
Mẹ đứng trước gương, ngắm mình trong diện mạo mới mẻ,nét cười trên môi kéo những nếp nhăn thành một đường thật dịu dàng.
“Mình ơi, anh xem con gái mình chuẩn bị cho em thế này này,”“giống hệt hồi mình với em mới cưới nhau phải không?”
Tôi cười khúc khích, vừa vuốt lại tà áo cho mẹ vừa trêu:“Mẹ con bây giờ mà đi ngoài đường, ai cũng tưởng là gái 25, không biết còn tưởng hai mẹ con là chị em đấy!”“Đúng không, bố?”
Tôi đặt tay lên vai mẹ, quay đầu nhìn bố chờ ông phản ứng.Nào ngờ, bố chỉ liếc qua một cái, giọng nhạt nhẽo:“Ngần này tuổi đầu rồi còn chưng diện lòe loẹt, ra cái thể thống gì!”
Ánh mắt mẹ ngay lập tức tối lại.Tôi vội lảng sang chuyện khác:“À, bố, bố đặt nhà hàng chưa? Bác sĩ dặn mẹ vừa mới phẫu thuật xong phải ăn nhạt thôi đấy.”
Ai ngờ bố bỗng nổi đóa, ném luôn cái điều khiển ti vi xuống đất, đứng phắt dậy quát:“Giỏi rồi đấy! Làm con mà dám dạy đời cả bố à?”
2.
Thấy bố nổi giận đến thế, tôi và mẹ chỉ biết nhìn nhau, không dám lên tiếng.Mắt mẹ hoe đỏ, định cởi bộ đồ mới ra.Tôi vội nắm tay mẹ lại:“Cứ mặc đi mẹ, đẹp lắm mà.”
Mẹ cố nặn ra một nụ cười gượng gạo.Có lẽ bố cũng cảm thấy mình vừa nặng lời,nên giọng ông dịu xuống, kéo tay mẹ ngồi xuống ghế sofa:“Dạo này mới xuất viện, mấy khoản viện phí cũng chưa thanh toán xong.Hay là… năm nay mình không đi ăn ngoài nữa nhé?”
Tôi vừa định phản đối,mẹ đã kín đáo nắm lấy tay tôi, ra hiệu đừng nói gì.Tôi đành nén lại, ngồi im.
Bố tiếp lời:“Nhưng mà mẹ anh với chị Huệ Tâm đều biết em vừa xuất viện, lại đúng dịp sinh nhật,bảo năm nay cả nhà tụ tập một bữa cho vui vẻ.”
Mẹ dường như nhẹ nhõm hơn chút ít.Tôi hiểu, bao năm nay mẹ và bà nội vốn chẳng hòa thuận gì.Lần này thoát khỏi lưỡi hái tử thần, trong lòng mẹ lại càng mong gia đình yên ấm, hòa thuận.
Quả nhiên, mẹ dịu dàng đáp:“Cũng được, ở nhà thì thoải mái hơn.”
Tôi không nhịn được, lên tiếng ngay:“Vậy nhiều người như thế, ai nấu ăn? Mẹ con vừa mới ra viện mà!”
Sắc mặt bố đang tươi tắn lập tức sa sầm lại:“Bao nhiêu người thế chẳng lẽ không ai nấu nổi? Cô mày chẳng lẽ không biết giúp một tay?”
3.
Ném lại một câu rồi bố bỏ đi câu cá.
Tôi nhìn bóng lưng ông mà nghẹn ứ trong ngực,tức đến mức muốn bật khóc.
Nhưng khi quay sang thấy nụ cười đầy mãn nguyện trên khuôn mặt mẹ,tôi lại không nỡ phá vỡ niềm vui mong manh ấy.
Bởi trong ký ức của tôi,mẹ là người luôn trầm lặng, nhẫn nhịn.
Những năm tháng đã qua,chỉ vì sinh ra tôi – một đứa con gái duy nhất,mẹ bị bà nội chì chiết cả đời.
Bố tôi, dù ngoài miệng không nói,nhưng luôn mang tâm lý trọng nam khinh nữ.Ông thường buông lời như thể trách cứ:“Làm cực khổ bao nhiêu, tiền kiếm được sau này cũng là nuôi thằng nào đó – chứ con gái thì sớm muộn gì cũng là người ngoài.”
Thế nên, cả đời ông không có chí tiến thủ.Sống lay lắt với đồng lương còm cõi,rảnh rỗi là tụ tập đánh bài, câu cá.
Những dịp lễ Tết,dù ở nhà tôi hay nhà nội,luôn là mẹ cặm cụi trong bếp một mình.
Một mình chuẩn bị cơm nước cho cả chục người –bác, chú, cô, dì, chẳng ai động tay giúp đỡ.Chỉ có bóng dáng mẹ, lặng lẽ đến nhói lòng.
Tôi gần như chưa bao giờ thấy mẹ cười thật sự.
Ngoại trừ một lần—
Là ngày tôi đậu vào trường đại học top đầu.Mẹ cầm tờ giấy báo trúng tuyển, sờ đi sờ lại,như sợ đó chỉ là giấc mơ.
Ánh mắt mẹ lúc ấy sáng lên rạng rỡ,như thể bao nhiêu năm mây mù đều tan sạch.
Nhưng rồi bà nội lại thản nhiên buông lời:“Gái thì học cao đến mấy cũng vô dụng thôi.”
Và mẹ lại bị đè bẹp trong sự PUA tinh vi của cả nhà chồng.
Tất cả mọi việc trong nhà vẫn một tay mẹ cáng đáng.
Thế nên khi bố nói “chị gái sẽ vào bếp phụ”,tôi chẳng tin nổi lấy một chữ.
4.
Tối đến, khi bố về nhà,mẹ đang cẩn thận gấp bộ đồ mới,chuẩn bị cất kỹ vào tận đáy tủ.
Bố gãi mũi một cái, có phần ngượng nghịu:“Hôm nay câu được khá nhiều cá, lát nữa nấu cho bà ít canh.”
Tôi liếc sang, thấy khóe mắt mẹ bất giác đỏ hoe chỉ vì một câu nói đó.
Khi trong bếp vang lên tiếng loảng xoảng,mẹ không kìm được, nghiêng người dậy:“Hay là để em làm nhé…”
Tôi nhanh tay kéo mẹ lại:“Mẹ, bác sĩ dặn rồi, không được ngửi mùi dầu mỡ đâu.”
Bố lúc này đang đeo tạp dề, tay cầm con cá đang làm dở,thò đầu ra khỏi bếp,“Đúng đấy, em cứ nghỉ ngơi đi.Hôm nay để anh nấu.Cả đời rồi, cũng nên để em nếm thử tay nghề của anh một bữa.”
Tôi dắt mẹ trở lại ghế sofa, vừa năn nỉ vừa đẩy nhẹ.
Mẹ ngồi xuống, nhưng ánh mắt vẫn liên tục liếc về phía bếp,tựa như trái tim bà chưa bao giờ dám nghỉ ngơi thật sự.
Tôi khẽ thở dài trong lòng,đành kéo mẹ nói chuyện, rôm rả về thực đơn ngày sinh nhật,để bà tạm quên đi tiếng nồi niêu xoong chảo đang vang lên trong bếp.
5.
Trong bữa cơm, tôi giả vờ vô tư hỏi bố:“Vậy sinh nhật mẹ mình ăn hải sản nhé?”
Bố vừa múc canh cho mẹ, vừa đáp:“Được, lát nữa bố đưa tiền cho mẹ.”
Mẹ nhận lấy bát canh, nụ cười lại nở rộ trên gương mặt đã nhiều năm không được cười trọn vẹn.
Thế nhưng, nụ cười ấy chỉ giữ được vài giây.Vừa nhấp một ngụm canh, khuôn mặt mẹ liền cau lại.
“Không ngon à?” – Bố có chút lo lắng hỏi.
Mẹ miễn cưỡng cười, đáp nhỏ:“Ngon mà.”
Như để chứng minh điều mình nói là thật, mẹ lại cố uống thêm một hớp lớn.
Thấy mẹ nói vậy, tôi cũng đành nhắm mắt nuốt xuống cái ngụm nước canh mặn chát trong miệng.
Tôi cười cười, cố pha trò:“Chắc mẹ cảm thấy, chỉ cần là bố nấu, thì mặn cũng thành ngọt rồi.”“Xem ra sau này bố phải thường xuyên trổ tài mới được!”
Bố vừa ăn vừa lầm bầm:“Xàm xí, người quân tử thì tránh xa nhà bếp, biết chưa?”
Tôi trong lòng âm thầm trợn mắt.Cả đời không có chí tiến thủ,đến giờ không muốn vào bếp thì lại viện dẫn đạo lý cho bằng được.
Đến ngày sinh nhật mẹ.Tôi vừa mở mắt, cả nhà đã đông nghịt người.Mẹ lại đang bận bịu trong bếp.
Tôi chạy đến cửa bếp, cố ý nói to rõ từng chữ:“Mẹ! Mẹ lại vào bếp làm gì? Bác sĩ dặn rồi mà, không được mệt, càng không được hít mùi dầu mỡ!”“Lỡ may phẫu thuật hỏng, không chỉ mất công chịu đau, mà tiền cũng toi cả đống đấy!”
Câu cuối cùng, tôi cố ý nói lớn hơn nữa – để bà nội và bố nghe thấy.Nếu họ không thương mẹ, thì chí ít cũng phải tiếc tiền chứ?
Bố hơi lúng túng, huých nhẹ vào tay cô tôi.
Cô liếc mắt một cái, bĩu môi:“Ôi dào, không hiểu sao sáng nay ngủ dậy cái lưng chị đau quá chừng luôn.”“Hôm qua còn đi khám, bác sĩ bảo thoát vị đĩa đệm nặng thêm rồi đấy.”
Mẹ đi ra, kéo nhẹ tay tôi, khẽ lắc đầu.Tôi đành nuốt cục tức xuống, xắn tay áo theo mẹ vào bếp.
Tôi định nói gì đó,nhưng mẹ đã quay sang cười tươi như hoa:“Đừng giận nữa.”“Con nhìn xem, cua với tôm này là bố con dậy sớm đi chợ mua cho mẹ đấy. Lát nữa con nhớ ăn nhiều vào nha.”
Giọng mẹ ngập tràn niềm vui, không giấu được chút nào.Nhìn mẹ rạng rỡ như vậy, tôi đành nén xuống cơn giận ngùn ngụt trong lòng.
Cả hai mẹ con quay cuồng trong bếp, bận đến mức chân không chạm đất.
Vừa mới đặt nồi sườn lên bếp,đã nghe tiếng chú Hai từ phòng khách oang oang vọng vào:“Chị dâu ơi, hết trà rồi kìa! Pha thêm bình nữa nhé!”
Tôi bước nhanh, chắn trước mẹ:“Mẹ! Mấy người kia rảnh rỗi chả ai động tay, sao cứ gọi mẹ hoài vậy? Họ tưởng mẹ là người hầu à?”
Mẹ chỉ cười cười:“Không sao, một năm có mấy lần đâu.”
Nói xong, bà vội vàng bưng ấm nước nóng ra phòng khách để pha trà.
Tiếng ồn ào vọng lại từ ngoài kia—Chú Hai và bố đang đánh bài,cô thì ngồi xem tivi,lũ con nít thì la hét, đùa giỡn khắp nhà.
Tôi quay đầu nhìn về phía phòng khách.Người thì đến đủ cả rồi,nhưng… chẳng có lấy một món quà.
Hai đứa nhỏ – con của chú và cô – còn đang nhảy nhót trên ghế sofa,chân thì vẫn đi nguyên giày bẩn.
Lúc này, tôi cảm giác mạch máu trên trán mình sắp nổ tung.Không kìm được nữa, tôi xông thẳng ra phòng khách:
“Tiểu Bằng! Tiểu Huy! Hai đứa có định tháo giày ra không hả? Muốn leo lên ghế thì cởi giày trước!”
6.
Tôi vừa dứt lời, cả phòng khách bỗng chốc im bặt.
Bà nội là người đầu tiên phá tan sự yên tĩnh:“Sofa dơ thì tháo ra giặt là xong, con gái gì mà chanh chua hỗn hào thế?”
Bố tôi giả vờ như không nghe thấy, tiếp tục ngồi đánh bài với chú Hai.Cô tôi thì vừa bóc hạt dưa vừa cười nhạt, không nói gì.
Mẹ nghe thấy âm thanh từ bên này, vội vã chạy ra hòa giải:“Không sao đâu, tụi nhỏ chơi tí thôi. Bẩn thì mai mẹ giặt là được mà.”
Tôi hít sâu một hơi, lần đầu tiên trong đời thấy giận mẹ một cách bất lực.Sao mẹ lại có thể nhún nhường đến thế?
Mẹ kéo tôi trở lại bếp, vừa đi vừa dỗ dành:“Hôm nay hiếm lắm mới có dịp cả nhà tụ lại mừng sinh nhật mẹ,con đừng làm căng, phá mất không khí vui vẻ.”
Rồi mẹ cười rạng rỡ:“Từ khi mẹ gả cho ba con, đây là lần đầu tiên mẹ được tổ chức sinh nhật đó.”“Nghe lời mẹ đi, mấy chuyện lặt vặt này đừng để bụng.”
Tôi nhìn mẹ, sống mũi cay cay.
Giây phút ấy, mẹ chẳng khác nào một đứa trẻ nhỏ,chỉ cần được người ta cho một viên kẹo,liền sẵn sàng bỏ qua hết thảy đắng cay tủi hờn.
Nhưng mẹ nói đúng.Hôm nay là sinh nhật của mẹ.
Tôi cố gắng nuốt hết nỗi nghẹn vào trong, bĩu môi,nói giọng lẫy mà mắt đã hoe đỏ.
“Mẹ là số một hôm nay nhé!” – tôi nói, giọng mềm xuống.
Mẹ lại cười tươi như nắng:“Lại đây, bóc cho mẹ ít tỏi đi. Lát mẹ làm sò điệp nướng tỏi – món con thích nhất đấy.”
Tôi cười đáp, vừa đón lấy củ tỏi định bắt đầu bóc thì điện thoại reo.Là công ty – bên dữ liệu hậu trường đang có lỗi.
Tôi bắt đầu khởi nghiệp từ năm ba đại học, làm nội dung tự truyền thông cùng mấy đứa bạn.Không ngờ làm riết lại có chút thành quả.
Chỉ là, tôi vẫn giữ kín, chưa từng nói với gia đình.Dặn mẹ một tiếng xong, tôi lập tức chạy vào phòng mở laptop xử lý sự cố.
Cắm cúi làm việc hơn hai tiếng,đến khi tôi bước ra khỏi phòng,mâm cơm đã dọn đầy một bàn lớn.
Một chiếc bàn tròn có thể ngồi đủ mười người,giờ đã có tám người ngồi lộn xộn quanh bàn,chừa lại đúng hai chỗ trống—nhưng không phải dành cho tôi và mẹ.Là không có ghế cho hai mẹ con tôi.