19
Vãn Linh bước vào, tôi “rầm” một tiếng đóng sập cửa.
Để mặc hai cha con còn ngây dại đứng ngoài hành lang.
Chúng tôi chẳng buồn để ý, cùng nhau dọn dẹp nhà cửa, lại tra thêm mấy thông tin du lịch.
Làm xong, chuẩn bị đi ngủ, ngoài cửa lại vang tiếng chuông.
Tôi ngỡ vẫn là Triệu Ôn Thư và Triệu Thành chưa chịu đi.
Nhưng qua mắt thần, lại bất ngờ thấy hai gương mặt trẻ trung rạng rỡ.
Lâu lắm rồi chưa gặp hai đứa cháu, lòng tôi thoáng vui mừng.
Nghĩ đến lời Triệu Ôn Thư, lại thoáng bất an.
Chúng hẳn là nhận được điện thoại của ông, vội vàng về đây, để khuyên giải.
Sắc mặt Vãn Linh cũng không tốt lắm, nhưng vẫn mở cửa.
Hai cô gái đứng đó.
Đại Bảo nghiêm mặt, hỏi thẳng Vãn Linh: “Thật sự muốn ly hôn sao?”
Tiểu Bảo cũng lạnh giọng, nhìn tôi: “Thật sự muốn chia tay ư? Không phải nói dối chứ?”
Tôi im lặng rất lâu.
Nghĩ rồi cũng không giấu nổi, đành gật đầu.
Vãn Linh cũng nặng nề đáp:
“Ừ. Mẹ với bà đã nghĩ kỹ rồi, các con không cần khuyên nữa…”
20
Không gian chìm vào lặng lẽ.
Tôi chột dạ, thậm chí không dám nhìn thẳng hai đứa cháu.
Nghĩ đến mình với Vãn Linh lớn tuổi rồi, mà còn khiến các con bận lòng.
Hồi lâu, Đại Bảo bỗng bước tới, ôm chặt Vãn Linh:
“Ngốc quá, ai bảo phải khuyên chứ?”
Tiểu Bảo mắt đỏ hoe, nhanh chân nhào vào lòng tôi.
Giọng run run: “Bà già nhỏ, cuối cùng cũng chịu nghĩ cho bản thân rồi à?”
Tôi với Vãn Linh đều sững người.
Một lúc lâu, suýt rơi nước mắt.
Đại Bảo mắt ngấn lệ, dịu dàng nói:
“Bao nhiêu năm nay mẹ với bà đã sống thế nào,
con với em gái đều thấy cả.”
Tiểu Bảo kéo vali vào, cố gắng nói đùa để nhẹ đi, nhưng giọng lại nghẹn ngào:
“Hôm bà nằm viện, mẹ ở lại chăm vài ngày.
Con với chị về nhà, thấy quần áo bẩn chất đầy máy giặt, không nhét nổi nữa.
Mì gói ăn dở bốc giòi, vẫn nằm trong thùng rác nhà bếp.”
Nói đến đây, cô nghẹn lại.
Đại Bảo tiếp lời:
“Hồi đó, ba với ông còn bảo, đều do bà với mẹ giả bệnh để trốn việc.
Con hỏi họ, chính họ cũng có tay chân, sao không tự làm?
Kết quả là họ nổi giận, đuổi con với em ra khỏi nhà.”
Hai đứa nói đến đây, đều nghẹn ngào, rấm rứt nấc lên vì uất ức.
Mấy chục năm nay, những việc ấy vẫn luôn mặc định là tôi và Vãn Linh phải làm.
Làm không tốt thì bị than vãn trách móc, làm tốt cũng chẳng đổi được một câu khen.
Nhưng bây giờ, cuối cùng… cuối cùng tất cả cũng đã qua.
Đại Bảo mở cặp, rút một chiếc thẻ ngân hàng nhét vào tay tôi:
“Đây là học bổng bọn con vừa nhận.
Mỗi đứa mười nghìn, tổng cộng hai mươi nghìn—đủ để mẹ với bà ăn một bữa ‘cơm thời gian’.
Đã nghĩ xong chuyện rời đi thì không được quay lại nữa đâu!”
Tôi xúc động, nước mắt nóng hổi dâng đầy.
Định nhét lại thẻ, Đại Bảo lập tức quắc mắt mắng:
“Tiền học với sinh hoạt phí trường lo, bọn con còn làm thêm—không thiếu chỗ này.
Mẹ giữ lấy cho tốt, tiền phải chia trong ly hôn cũng phải lấy!
Tối nay bọn con sẽ giúp hai người hỏi luật sư—sợ gì chứ, mấy chục năm rồi, sớm nên đi rồi!”
Giọng nó mềm lại, ôm tôi, vỗ nhẹ lưng:
“Con với em lúc nào cũng ở đây.
Bà với mẹ cũng nên đối xử tốt với chính mình, đừng tự chịu ấm ức nữa.”
Cổ họng tôi nghẹn lại rất lâu, khẽ đáp: “Ừ.”
21
Việc học ở nước ngoài bận rộn, tân sinh viên lại càng cần cố gắng.
Sáng hôm sau, hai đứa đã bị tôi và Vãn Linh giục ra sân bay trở lại trường.
Chớp mắt qua mùa Tết.
Vãn Linh thi đỗ bằng lái.
Lại nhận thưởng cuối năm, cộng các khoản thưởng và lương, gần năm vạn.
Viện dưỡng lão cũng quyết toán tiền lương cho tôi, gần một vạn.
Ly hôn cũng đã xử xong.
Năm đó khi cưới Vãn Linh, Triệu Thành đề phòng đủ điều,
sợ sau này tranh của hắn bán giá trên trời rồi Vãn Linh “được lợi”,
liền lén ký với cô thỏa thuận “tài sản trong hôn nhân không cộng đồng”.
Nhưng bao năm qua hắn tiêu nhiều hơn thứ hắn kiếm được chẳng đáng là bao.
Giờ tòa thanh toán, ngay cả “quần lót” cũng bị phán chia cho Vãn Linh.
Còn số tiền Triệu Ôn Thư lén tiêu cho Trần Thanh Thanh nhiều năm, một nửa là phần của tôi.
Ông vét cạn tiền tiết kiệm, bán sạch thứ có thể bán, vẫn chưa trả đủ khoản tòa buộc phải trả cho tôi.
Căn nhà nhỏ duy nhất chúng tôi đang ở, tòa cũng xử về cho tôi.
Vài ngày sau khi bản án có hiệu lực, luật sư gọi điện.
Bảo tôi ký một giấy đuổi người thì có thể lập tức cưỡng chế Triệu Ôn Thư và Triệu Thành dọn khỏi nhà.
Khi đó, tôi và Vãn Linh đang cầm phần tài sản được chia đi xem xe.
Hải Thành vào xuân, cành cây nhú lộc non.
Hai chúng tôi đứng ngoài cửa, đợi nhân viên lái xe ra cho chạy thử.
Nhìn chồi non xanh mướt trên cành, tôi thở dài: “Năm nay hình như xuân đến sớm hơn.”
Vãn Linh đáp: “Ừ, cỏ cũng xanh hơn mọi năm.”
Vạn vật sinh sôi, nhìn đâu cũng thấy sức sống mới.
Điện thoại bên kia, luật sư hỏi: “Bà cần qua ký ngay không?”
Tôi ngẩn người một thoáng, đáp: “Thôi, khỏi ký.”
Coi như giữ cho họ chút thể diện sau cùng.
Họ đã chẳng còn một xu dính túi.
Quyền sở hữu nhà, rốt cuộc cũng nằm trong tay tôi.
Cuối tháng Ba, viện dưỡng lão có cụ mời sinh nhật, gọi tôi đến dự.
Tôi đến thì nghe tin Trần Thanh Thanh đã qua đời.
Mấy cụ xôn xao kể:
“Ông già nhà chị, đuổi bà ta về rồi thì chẳng ngó ngàng nữa.
Bà ấy xấu hổ, trốn trong phòng không dám ra, ngày đêm khóc.
Đầu năm toàn thân liệt, nổi ban khắp người, chịu đựng gần hai tháng.
Nửa đêm bỗng đau đớn nôn mửa, bị nghẹn tắc họng mà chết.”
Nghe thế, tôi cũng chẳng có bao cảm xúc.
Rốt cuộc thấy… không còn liên quan nhiều đến mình.
Tháng Năm, tôi và Vãn Linh chuẩn bị xong lịch trình du lịch.
Đêm trước ngày xuất phát, lại nhận một cuộc gọi lạ.
22
Vì công việc, Vãn Linh sợ là khách hàng, bèn bấm nghe.
Nhìn sắc mặt cô không ổn, tôi mơ hồ đoán được ai gọi.
Lâu sau cô mới cúp máy, hơi do dự nói: “Triệu Thành gọi.
Nói là… Triệu Ôn Thư trầm cảm tuổi già nặng, vừa ngất ở nhà.
Có lẽ cầm cự không nổi nữa, nhưng thế nào cũng không chịu vào viện.”
Hai chúng tôi im lặng một lúc, cuối cùng vẫn ghé qua.
Vào nhà, cứ nghĩ bên trong sẽ bừa bộn.
Nhưng đập vào mắt lại là rèm cửa sáng mới, nhà cửa sạch sẽ ngăn nắp,
ngay cả rèm và áo bọc ghế salon cũng như vừa tháo xuống giặt.
Vậy là, họ đâu phải cái gì cũng không biết làm—
chỉ là muốn làm hay không mà thôi.
Triệu Ôn Thư nắm chặt một chiếc giẻ, nằm trên ghế salon thở dốc.
Mặt trắng bệch, môi tím bầm, hô hấp cũng khó nhọc.
Dưới sàn cạnh ghế còn vệt máu nhỏ chưa lau hết—
hẳn là vừa nôn ra.
Nhìn gương mặt đẫm mồ hôi, mái đầu bạc trắng,
lần đầu tiên tôi nhận rõ: ông đã già, có lẽ… cũng chẳng còn sống bao lâu.
Triệu Thành giằng lấy chiếc giẻ, sốt ruột trên mặt:
“Đã bảo để con làm! Ngất giữa nền nhà rồi thì đi bệnh viện trước đã!
Ba đã ngần này tuổi, lăn lộn cả ngày, tự hành hạ mình làm gì?!”
Triệu Ôn Thư phì phò thở, đẩy hắn ra, vẫn cố bấu lấy chiếc giẻ mà ngồi dậy.
Mặt mũi run rẩy, cố gắng gắt:
“Làm cái rắm gì!
Mày mà biết làm mấy thứ này thì mẹ mày với vợ mày đâu có bỏ đi hết!”
Triệu Thành vừa xấu hổ vừa tức:
“Con… trước đây ba có làm mấy việc đó bao giờ đâu? Lại đổ hết lên đầu con…”
Nói giữa chừng, hắn khựng lại, mắt hoe đỏ.
Trong đôi mắt đục mờ của Triệu Ôn Thư là một khoảng trống rỗng,
bàn tay nắm chiếc giẻ run mỗi lúc một dữ.
Miệng nói mà lòng đầy chột dạ, giọng nhỏ dần:
“Thì… thì bây giờ tao biết làm rồi.
Những ngày này, trên dưới trong ngoài, tao dọn sạch y như Á Vân…”
Có lẽ vì quá khó xử, ông quay đầu né đi,
lại bất ngờ nhìn thấy tôi và Vãn Linh đứng ở cửa.
Trên đường đến đây, tôi nghĩ rất nhiều, định sẽ nói gì với ông.
Nhưng khi thật sự đối mặt, tôi chỉ điềm đạm nói một câu:
“Vào viện thôi.”
Mắt ông đỏ hoe, nhìn tôi, đau đớn gật đầu: “Được.”
Đến bệnh viện, hộ công đẩy ông vào phòng, làm các xét nghiệm.
Tôi cùng Vãn Linh và Triệu Thành đứng ngoài phòng kiểm tra chờ đợi.
Triệu Thành cúi gằm, chẳng dám lại gần.
Một lúc lâu sau, hắn mới dè dặt bước tới.
Tôi nghe thấy giọng hắn khẽ khàng, bất an:
“Mẹ… thời gian qua con nghĩ rất nhiều.
Thực sự xin lỗi mẹ và Vãn Linh, suốt bao năm nay.”
23
Thật lạ lẫm một câu xin lỗi.
Tôi nhìn sang nơi khác, không đáp.
Bởi lời xin lỗi này, đến quá muộn, sớm đã vô nghĩa.
Triệu Thành vốn kiêu ngạo.
Bao nhiêu năm qua, ngay cả cơm ăn cũng nhờ Vãn Linh nuôi.
Ngày đầu tôi dẫn Vãn Linh gặp nó, hắn khăng khăng nói yêu từ cái nhìn đầu, đòi cưới ngay.
Tôi hỏi ý cô, Vãn Linh đỏ mặt gật đầu:
“Người con bác nuôi dạy, nhất định là người tốt nhất.”
Cô mồ côi, không nơi nương tựa, chịu nhiều khổ sở.
Khi tuyệt vọng nhất, may mắn gặp tôi cứu giúp.
Coi tôi như mẹ ruột, rồi cũng đem kính yêu ấy đặt lên con trai tôi.
Nhưng rốt cuộc, tôi lại khiến cô thất vọng.
Sau cưới, Triệu Thành dần chán ghét vì cô chẳng hiểu hội họa,
chê cô thân hình sồ sề sau sinh, ghét bỏ những lời khuyên nhủ ân cần.
Rồi hắn nói là do tôi ép cưới, nói Vãn Linh tâm cơ.
Ký ức chẳng mấy tốt đẹp.
Tôi giật mình trở lại khi nghe giọng Triệu Thành nghẹn ngào:
“Tiểu Linh, là anh phụ em quá nhiều.
Mấy hôm trước mất ngủ, bỗng nhớ ra…
Ngày xưa em chạy khắp nơi tìm người mua tranh cho anh,
khúm núm cầu xin, người ta nể tình trả năm nghìn treo ở phòng khách.
Anh lại nổi giận, cho rằng bị xúc phạm, làm em mất mặt…
Nghĩ lại, em đã làm nhiều đến thế. Thật sự, thật sự…”
Hắn nghẹn lại, ép giọng run rẩy:
“Thật sự quá có lỗi với em.”
Vãn Linh mắt hoe đỏ, nhưng nét mặt xa cách, thản nhiên đáp:
“Chuyện cũ cả rồi.”
Dĩ nhiên, sẽ chẳng còn tương lai nào nữa.
Triệu Thành gương mặt tái nhợt, đưa tay che mặt, quay lưng, không để tiếng nức nở trào ra.
Nửa đêm, trước khi rời đi, tôi vào phòng bệnh nhìn Triệu Ôn Thư lần cuối.
Tôi bình thản nói:
“Triệu Ôn Thư, từ nay về sau, tôi sẽ không gặp lại ông nữa.”
24
Ông ta đang truyền dịch, đeo mặt nạ dưỡng khí.
Ánh mắt đục ngầu, đỏ hoe, chết lặng.
Nhìn tôi, mấp máy môi, nhưng không thành tiếng.
Tôi quay đi.
Khóe mắt ông bỗng rơi một giọt lệ.
Mấy chục năm hôn nhân, tôi chưa từng thấy ông khóc.
Tôi sững lại, nhìn kỹ—không phải ảo giác.
Ông lặp đi lặp lại khẩu hình, gấp gáp muốn tôi nghe.
Tôi cuối cùng cũng nhận ra:
“Mẹ nó… xin lỗi.”
Tôi hơi ngẩn người.
Chẳng biết nên đáp thế nào, chỉ khẽ “Ừ.”
Không phải tha thứ.
Chỉ là, cũng chẳng còn lời nào khác.
Thế thôi.
Khi bước ra cửa, tai tôi vang lên tiếng “tít tít” dồn dập của máy theo dõi.
Hẳn ông còn muốn nói thêm, hoảng loạn, khẩn cầu.
Nhưng tôi không muốn nghe nữa.
Năm mươi năm hôn nhân, biết bao lần tôi mong ông nói một câu dịu dàng.
Nhưng chưa từng có.
Năm mươi năm không có được, giờ thì… cũng chẳng cần nữa.
25
Tôi cùng Vãn Linh lái xe ra biển.
Nước ở Đàm Nam trong xanh, sóng biển mơn man bàn chân, như mơ.
Ngoài khơi, từng dãy cối xay gió lớn, giống hệt khung cảnh cháu gái từng chỉ trên ti vi.
Hoàng hôn, chúng tôi ngồi trên bãi cát, học bọn trẻ chờ mặt trời lặn.
Tôi nói:
“May mà chưa muộn quá. Chậm chút nữa, cả đời này có lẽ chẳng còn cơ hội thấy biển.”
Vãn Linh cười:
“Mẹ mới chưa đến bảy mươi. Dù sống trăm tuổi thì vẫn còn hơn ba mươi năm.
Trời Nam biển Bắc, ta đi khắp.”
Mặt trời lặn, đêm buông.
Sau hoàng hôn, rồi cũng có bình minh mới.
Chúng tôi đi, tiếp tục đi.
Sau biển, lại đến sa mạc.
Trên đỉnh Minh Sa, biển người đồng thanh ca hát.
Tôi với Vãn Linh cũng mua hai cây gậy phát sáng, hòa vào đám đông.
Cô dìu tôi, tôi đỡ cô.
Chúng tôi cùng leo lên cao, nhìn xuống hồ nước xanh biếc giữa cát vàng.
Leo tới nơi, tôi mồ hôi ướt đẫm, mệt rã rời, lại xúc động:
“Năm đó theo Triệu Ôn Thư về Hải Thành, tôi cứ ngỡ thành phố ấy đã rộng lớn lắm rồi.
Không ngờ, ngoài Hải Thành, còn có cả thế giới bao la thế này.”
Vãn Linh cười, chụp ảnh chung, đăng lên mạng.
Đại Bảo nhấn “like”, Tiểu Bảo để lại bình luận phấn khích:
“Mẹ và bà là thần tượng của bọn con!”
Tôi hỏi: “Thần tượng là gì?”
Vãn Linh đáp: “Là người rất giỏi, rất tuyệt.”
Chúng tôi cùng bật cười.
Trong bóng đêm, biển người mênh mông, ánh sáng nhấp nháy như muôn sao sa xuống.
Chúng tôi lắc gậy sáng, hát theo những ca khúc chưa từng nghe.
“…Về sau, tôi cuối cùng cũng học được, thế nào là yêu thương…”
Và rồi, cùng rưng rưng lệ.
Cả đời tôi và Vãn Linh, bao thập kỷ,
luôn bị dạy dỗ, quát mắng:
phải yêu cha mẹ, yêu chồng, yêu con.
Mãi cho đến hôm nay,
chúng tôi cuối cùng cũng học được—
yêu chính mình.
[ TOÀN VĂN HOÀN ]