6.
Dẫn Hòa Bố Trang là tiệm vải lớn nhất kinh thành, tọa lạc tại khu vực ngoại thành phía Tây, cũng là thương hội buôn bán vải vóc danh tiếng nhất toàn bộ Đại Càn.
Từ phương Bắc đến phương Nam, từ Đại Trì đến Đại Vu, thậm chí các thương thuyền qua lại biên giới, nơi nào có giao thương, nơi đó có dấu chân của Dẫn Hòa Bố Trang. Nhưng cho đến tận bây giờ, rất ít người biết rằng, chủ nhân đứng sau cửa tiệm vải lớn nhất thiên hạ này lại là một nữ tử.
"Giang nương tử, cuối cùng người cũng đến rồi! Mấy ngày nay, bọn ta đã làm theo phương pháp lần trước, thử in họa tiết lên vải rồi, người xem thử đi!"
Ta vén màn bước vào, chỉ thấy trong xưởng in, một đám nữ nhân quấn tạp dề, trên tay đều vương màu nhuộm, nhưng gương mặt ai nấy đều tươi sáng rạng rỡ.
Một nữ nhân tiến lên, hào hứng giơ ra một tấm vải nhuộm còn mới, chỉ vào họa tiết trên đó, giải thích:
"Người xem, chúng ta dùng hai tấm bản khắc hoa văn giống hệt nhau, sau đó gấp vải lụa lại, kẹp giữa hai tấm bản, cuối cùng nhúng cả bộ khuôn vào bồn nhuộm.
Như vậy, màu nhuộm chỉ chảy vào phần hoa văn được khắc rỗng, còn phần bị kẹp chặt thì giữ nguyên màu vải gốc, tạo ra họa tiết đối xứng hoàn mỹ!"
Ta cầm lấy một góc vải, đầu ngón tay lướt qua từng đường nhuộm, như thể có thể cảm nhận được bao nhiêu tâm huyết mà các thợ in đã bỏ ra, từng lần thử nghiệm, từng lần sửa đổi, từng lần in đi in lại dưới ánh đèn dầu.
Một người thợ in cười rạng rỡ, đôi mắt sáng ngời: "Giang nương tử, đây quả thực là một phương pháp in vải tuyệt vời! Hiện tại, ngay cả Đại Càn cũng chưa từng có loại hoa văn in tinh xảo như thế này!"
"Huệ nương, nói với các tỷ muội trong xưởng, từ hôm nay, lô vải này chính thức bắt đầu sản xuất hàng loạt. Hãy chuẩn bị thật tốt, chúng ta phải kịp đưa ra thị trường vào cuối mùa này. Đúng rồi, vì lần này mọi người vất vả hơn, ta sẽ tăng thêm một phần tiền thưởng, mỗi tấm vải bán ra sẽ trích một khoản phần trăm làm tiền công cho các ngươi."
Dẫn Hòa Bố Trang không có nam nhân, chỉ toàn nữ tử.
Có người từng là kẻ ăn xin, có người bị ép làm tỳ nữ hèn mọn, có người vì làm vỡ một chén trà mà bị bán đi.
Chúng ta đều là nữ tử Đại Càn, chúng ta đều giống nhau.
Năm đó, Hứa Hoài Uyên từng hỏi ta: "A Chỉ, nàng có sở thích gì không?"
Ta không hiểu câu hỏi ấy, có phần nghi hoặc nhìn hắn.
Hắn vỗ nhẹ lên đầu ta, đổi cách hỏi khác: "Được rồi, vậy nàng thích làm điều gì nhất?"
Nữ tử… nên thích gì đây?
Thêu thùa may vá, đọc sách dạy nữ giới, kính hiếu cha mẹ chồng, tôn trọng phu quân… Những điều đó mới là những gì một nữ tử Đại Càn nên làm, có như vậy mới có thể tìm được một phu quân tốt, mới có thể an phận mà sống.
Vì vậy, ta đáp: "Thêu thùa, đọc sách, đôi khi làm chút bánh ngọt… những thứ đó, ta đều thích cả."
Hứa Hoài Uyên nhìn ta, đôi mắt đen nhánh như xuyên thấu tâm can. Hắn khẽ lắc đầu: "Không đúng, ánh mắt nàng đang nói dối. Những thứ đó, nàng không hề thích, có thể nói thật với ta được không?"
Ta chợt nhớ, khi còn nhỏ, ta từng lén đọc một quyển "Bách thương tạp ký", bị phụ thân phát hiện.
Ánh mắt ông khi ấy tràn đầy thất vọng.
Ông không mắng ta, chỉ thở dài: "Một nữ tử có dã tâm thì có ích gì?"
Từ đó về sau, ta chưa từng để lộ bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy mình có "dã tâm" nữa.
Nhưng lúc này, trong khoảnh khắc đó, lòng ta rung động.
Không hiểu vì sao, ta bỗng đứng bật dậy, giống như một bức màn vô hình đã bị vén lên, ta thốt ra những lời mà chính mình cũng không ngờ đến:
"Tính toán sổ sách, kinh doanh buôn bán, giống như nữ thương nhân trong sử sách vậy."
Hứa Hoài Uyên thoáng sững người, sau đó mỉm cười:
"Nếu vậy, cứ làm đi, sao phải sợ?"
"Nhưng Đại Càn chưa từng có nữ tử làm thương nhân, vốn dĩ nữ tử không nên quản việc kinh thương. Quan niệm từ xưa nay là sĩ - nông - công - thương, mà thương nhân lại là tầng lớp thấp kém nhất. Đã thế, nữ tử và thương nhân kết hợp lại, chẳng phải càng khó khăn gấp bội sao?"
Hắn không đáp, chỉ lẳng lặng nhìn ta, ánh mắt tựa như đang khắc ghi từng câu từng chữ ta nói.
Giờ khắc này, ta mới chợt hiểu ra một điều.
Thế gian này vốn bất công, nhưng nếu không ai dám bước ra khỏi ranh giới, vậy thì mãi mãi cũng không thể thay đổi.
Có những góc khuất trong thế gian này, ánh sáng không thể rọi tới. Nhưng cũng có những góc khuất mà ánh sáng đã len vào, chiếu rọi từng mảnh tăm tối nhỏ bé.
Hứa Hoài Uyên chính là ngọn đèn ấy, lặng lẽ đứng trong một góc tối của thế gian, dùng giọng nói ôn hòa mà kể cho ta nghe về một tương lai xa xôi cách đây hàng ngàn năm.
Hắn nói về phong trào giải phóng phụ nữ, về sự xóa bỏ chế độ nam quyền.
Hắn nói về tự do, về bình đẳng, về việc trao quyền cho nữ tử, về những bản tuyên ngôn nữ quyền.
Hắn kể về những đôi chân từng bị bó trong vải lụa, về những nữ nhân từng chịu đau đớn chỉ để giữ lại vẻ đoan trang trong mắt nam nhân.
Hắn nói về việc nữ tử tham gia chính sự, về việc xóa bỏ kỹ viện, về Ngày Quốc tế Phụ nữ…
Hắn kể cho ta nghe về Tống Mỹ Linh, về Lâm Kiều Chí…
Từng câu từng chữ vang lên như tiếng trống trận, phá tan những khuôn khổ giáo điều đã trói buộc nữ tử từ ngàn đời nay.
Nhưng những lời ấy, lại không chỉ có một giọng nói.
Chúng đan xen cùng những âm thanh khác, là những thanh âm từ thời đại này, là những lý lẽ đã được truyền qua bao thế hệ.
"Nữ nhân dù sao vẫn là nữ nhân, sao có thể gánh vác trọng trách lớn?"
"Nữ tử không thể cười to như vậy, quá mức thiếu đoan trang!"
"Nữ nhân ngẩng cao đầu trước nam nhân, chẳng phải là đại bất kính hay sao?"
"Đáng tiếc thay, một nhân tài binh nghiệp, chỉ tiếc lại là một nữ nhi!"
Làm sao có thể như vậy?
Làm sao có thể để nữ nhân tự do làm những gì mình muốn?
Làm sao có thể để nữ nhân đứng ngang hàng cùng nam nhân, cùng tranh đấu một mảnh trời riêng?
Hứa Hoài Uyên đã nên thuận theo giáo lý xưa cũ mà dỗ dành ta mới phải.
Ta nhìn hắn, nhẹ giọng hỏi:
"Nếu chàng đã biết, tại sao vẫn muốn nói cho ta nghe?"
Hắn chỉ cười: "Bởi vì, dù ánh sáng không thể chiếu rọi khắp nơi trong chớp mắt… nhưng hạt mầm đã gieo xuống, dù bao lâu đi nữa, rồi cũng sẽ nảy nở."
Và thế là, một hạt giống đã âm thầm bén rễ trong lòng ta.
Dù hiện tại chưa thể phá đất vươn lên, nhưng ta biết, sớm muộn gì cũng sẽ có một ngày, nó trở thành một cây cổ thụ sừng sững giữa trời.
7.
Ta cứ ngỡ phụ thân đã biết chuyện, trong lòng thất vọng đến cùng cực, nhất là khi… ta chỉ vì phu quân nạp thiếp mà muốn hòa ly.
Nhưng ông chỉ nhàn nhạt nói: "Nếu hắn không giữ được lời thề, vậy thì thôi đi."
Ta có chút kinh ngạc ngẩng đầu lên, chỉ thấy phụ thân vẫn giữ nguyên vẻ mặt nghiêm nghị, không chút vui đùa.
Dù sao, năm đó khi Hứa Hoài Uyên phát lời thề trước mặt bao người, phụ thân cũng từng lắc đầu cười nhạt, cho rằng đó chẳng qua chỉ là lời nói bông đùa khi say rượu.
Ta nhớ rõ, phụ thân cũng từng có thiếp thất, nhưng không hiểu vì sao, sau đó hậu viện lại trở nên trống trải, những nữ nhân từng hầu hạ trong viện đều không còn nữa.
Phụ thân là quan lại, mẫu thân lại là công chúa cao quý, theo lý mà nói, ông có nạp thiếp thì cũng là điều hợp tình hợp lý. Hơn nữa, với thân phận của mẫu thân, bà hoàn toàn có thể đồng ý cho ông nạp thiếp.
Nhưng bởi vì đồng liêu của phụ thân ai cũng có thê thiếp, ông sợ nếu mình làm khác sẽ bị người đời dị nghị, nên cuối cùng vẫn thuận theo mà nạp vào vài vị thiếp thất.
So với vẻ nghiêm nghị của phụ thân, mẫu thân lại dịu dàng hơn rất nhiều.
Mẫu thân sinh ra là hoàng tộc, từ nhỏ đã được dạy rằng nữ tử phải đoan trang, ôn hòa, phải biết nhẫn nhịn, nhưng đồng thời cũng có một phần kiêu ngạo không ai có thể chạm đến.
Ta nhớ rất rõ, có một lần, nữ nhi của một vị đại nhân trong triều được gả vào một danh gia vọng tộc.
Nhưng về sau, phu quân của nàng ta sủng thiếp diệt thê, thậm chí còn bắt chính thê phải rửa chân cho thiếp thất.
Mẫu thân từng âm thầm giúp đỡ, nhưng cuối cùng nàng ta vẫn bị phu gia hưu bỏ. Một nữ tử bị hưu bỏ, danh tiếng chẳng khác nào bị vấy bẩn, hơn nữa còn có thể liên lụy đến mẫu gia.
Cuối cùng, nàng ta gieo mình xuống sông, ôm theo tuyệt vọng mà rời khỏi nhân thế.
Khi ta trở về từ phủ phụ mẫu, trời đã về khuya.
Ta lật đi lật lại hai chữ "hòa ly" trong lòng, cẩn thận suy nghĩ, nếu nam nhân có thể buông bỏ một đoạn nhân duyên, thì nữ nhân cũng có thể làm điều tương tự.
Chỉ là, ta còn chưa kịp mở lời, thì Dư Uyển đã xuất hiện trước mặt.
Đi ngang qua hành lang, ta nghe thấy giọng nàng ta đang dặn dò hạ nhân:
"Ta đang mang thai, sau này không được để ta đụng vào bất kỳ dược liệu hay trà thảo mộc nào, tốt nhất là đừng để những thứ đó tiếp cận ta. Còn nữa, các ngươi cũng nên cẩn thận một chút, đừng lại gần ta quá."
Ta dừng bước, ánh mắt khẽ trầm xuống.
Dư Uyển mặc một bộ váy lụa đơn giản, bên ngoài khoác thêm một lớp áo choàng mỏng, gió đêm thổi qua, khiến nàng ta càng có vẻ yếu ớt.
Nhìn thấy ta, nàng ta vội vàng nâng một chiếc giỏ lên, giọng điệu dịu dàng:
"Vương phi tỷ tỷ, muội có một món quà nhỏ muốn tặng tỷ, không biết có làm phiền tỷ không?"
Ta không trả lời, chỉ nhìn nàng ta chằm chằm.
Dư Uyển tự nhiên mở giỏ, lấy ra một chiếc hộp nhỏ, giọng điệu có chút hớn hở:
"Tỷ tỷ, đây gọi là xà phòng, vốn dĩ muội muốn làm tốt hơn, nhưng vì nguyên liệu có hạn, nên tạm thời chỉ làm được loại này.
Loại này có thể dùng để dưỡng da, sau khi rửa mặt xong, chỉ cần bôi thêm một lớp cao dưỡng này, sẽ giúp da ngày càng trắng mịn hơn."
Tay ta siết chặt trong tay áo, móng tay gần như bấm vào da thịt, nhưng sắc mặt vẫn bình tĩnh, ánh mắt quét về phía Dư Uyển, chỉ đơn giản hỏi một câu:
"Ngươi tự làm thứ này?"
Thứ nàng ta gọi làxà phòng, Hứa Hoài Uyên trước kia cũng từng đề cập qua. Lúc ấy ta chỉ cảm thấy mới lạ, sau này mới biết, thứ này không chỉ có thể dùng, mà còn có thể trở thành một món hàng buôn bán rộng rãi. Vì vậy, ta cũng từng nghiên cứu kỹ về nó.
Dư Uyển cắn môi, nhẹ giọng đáp:
"Đương nhiên là muội tự làm. Còn nữa… không chỉ muội, mà tất cả nữ nhân trong viện của muội cũng có thể làm được."
Nàng ta đứng dậy, tay đặt lên eo, thần sắc có chút biến đổi, mang theo vài phần kiêu ngạo:
"Tỷ tỷ, tỷ có biết vì sao vương gia thích muội không? Bởi vì muội tươi mới, rực rỡ, có suy nghĩ của riêng mình, có cá tính, có thể tạo ra những thứ chưa từng xuất hiện trong thời đại này.
Đương nhiên, muội không phải người duy nhất như vậy. Muội tin rằng, tất cả nữ nhân trên đời này đều có thể sống như thế, thay vì suốt ngày quanh quẩn bên nam nhân, thay vì cả đời bị trói buộc bởi những khuôn phép lạc hậu.
Nam nhân có thể làm gì, nữ nhân cũng có thể làm điều đó, chỉ cần dám nghĩ, dám làm, dám thay đổi số phận."
Ta nhìn nàng ta, lại cảm thấy nghi hoặc.
Nếu như nàng ta thực sự có suy nghĩ giống với Hứa Hoài Uyên, nếu như thực sự đến từ nơi mà hắn đã từng mô tả, vậy tại sao… nàng ta lại không giống chút nào với hình mẫu mà hắn từng khắc họa?
Nếu cả hai đều đến từ một thế giới xa lạ, vậy tại sao, thay vì đồng cảm với những nữ tử cùng cảnh ngộ, nàng ta lại đứng ở đây để phán xét, để khinh thường, để cười nhạo họ vì sự ngu muội và nghèo hèn?
Ta nhìn nàng ta, vẫn giữ giọng điệu bình thản, nhưng từng chữ thốt ra lại sắc bén vô cùng:
"Nghe giọng điệu của muội, dường như muội đến từ một nơi sung túc hơn nơi này. Có lẽ nơi đó văn minh hơn, giàu có hơn, sản vật phong phú hơn.
Ta nghĩ, một nơi như vậy, hẳn sẽ nuôi dưỡng ra những con người có tâm hồn rộng mở, có trí tuệ uyên thâm, biết cúi xuống nhìn thế gian, biết thấu hiểu nỗi khổ của bá tánh.
Thế nhưng, lời nói của muội lại không giống như vậy.
Muội không phải cúi xuống nhìn những nữ tử đang bị trói buộc trong khuôn khổ, không phải thương cảm cho những người không thể thoát ra khỏi số phận.
Muội chỉ đứng trên cao, nhìn họ bằng ánh mắt khinh thường, thậm chí còn cười nhạo họ vì sự ngu dốt và yếu đuối của họ mà thôi."
Vẻ đắc ý trên mặt Dư Uyển thoáng chốc cứng lại, nhưng rất nhanh liền khôi phục như thường, nàng ta nhếch môi cười, giọng nói có phần mỉa mai:
"Vậy sao? Giang Chỉ, tỷ chỉ nghe những gì Hứa Hoài Uyên nói, nhưng tỷ thực sự hiểu sao?
Thế giới mà bọn ta đến không phải là một nơi thần thánh như tỷ tưởng tượng. Tỷ cho rằng ai cũng sẽ trở thành anh hùng, ai cũng sẽ cao thượng hơn người hay sao? Thực ra, mọi thứ cũng chỉ là một trò cười mà thôi."
Ta không tiếp lời.
Cũng không còn hứng thú bàn luận với nàng ta nữa.
Có một số người, dù có giải thích thế nào, cũng không cách nào khiến họ hiểu được.
Có một số chuyện, nếu đã nhìn thấu, thì không cần phải truy hỏi đến tận cùng.
Ta từng nghĩ, những người đến từ một thời đại khác, hẳn sẽ mang theo ánh sáng, sẽ là những người khai mở, sẽ là những kẻ tiên phong.
Ta từng mong chờ, từng hy vọng vào Hứa Hoài Uyên.
Hắn như một ngọn đèn lẻ loi trong màn đêm của thời đại này, không có sự chỉ dẫn của lịch sử, không có ai cùng chung chí hướng, thế nên hắn mới cô độc đến vậy.
Có lẽ chính vì điều đó, ta đã từng đặt một chút hy vọng vào Dư Uyển, vì nàng ta cũng đến từ thời đại ấy.
Có lẽ cũng vì vậy, ta đã bao lần nhẫn nhịn nàng ta khiêu khích.
Nhưng đến giờ, ta đã hiểu ra rồi.
Dư Uyển không giống với Hứa Hoài Uyên của ngày đó.
Hắn từng nói về bình đẳng, về việc phá bỏ lễ giáo ràng buộc, về việc chống lại quyền thế.
Nhưng nàng ta thì sao?
Khi tỳ nữ vô ý làm đổ chén trà, nàng ta mắng họ là ti tiện, là hèn mọn.
Khi nhìn thấy một lão ăn mày gầy gò quỳ bên đường, trong mắt nàng ta không hề có chút thương xót, mà chỉ có sự chán ghét và khinh thường.
Từ đầu đến cuối, ta đã sớm hiểu rõ.
Người năm đó từng đứng giữa thiên triều, dõng dạc tuyên bố rằng tất cả đều bình đẳng, kẻ ấy là Hứa Hoài Uyên.
Nhưng người giờ đây, lại cam tâm tình nguyện hòa vào khuôn khổ phong kiến, cam chịu sự phân biệt tôn ti trật tự…
Kẻ đó, chỉ là một vương gia Đại Càn mà thôi.