1.
Những ngày cuối cùng của cuộc đời, tôi viết cuốn tản văn cuối cùng mang tên “Chúng Tôi”.
Trong đó, tôi kể về quãng đời đã từng cùng ông ấy gặp gỡ, thấu hiểu, yêu nhau—và cả những suy ngẫm vụn vặt khi tuổi già chầm chậm kéo đến.
Cho đến một ngày, nhật ký của Thẩm Tri Lễ bất ngờ lan truyền khắp mạng như vũ bão.
Tôi ngồi trên xe lăn, bị bao quanh bởi ánh đèn flash chớp lóe liên hồi.Đám ký giả chen lấn như thủy triều, dồn dập hỏi tôi nghĩ gì về bản thảo mà Thẩm Tri Lễ để lại.
Trong đó ghi lại tình yêu thầm lặng suốt mấy chục năm ông dành cho Mạnh Uyển, và cả một đời thủ thân như ngọc chỉ để giữ trọn lời thề với người đàn bà kia.
Chỉ một đêm, cuốn “Chúng Tôi” tôi viết thành công trình đời người lại hóa thành trò cười giữa thiên hạ.
Một bình luận trên mạng còn tàn nhẫn châm chọc:
“Một người phụ nữ đáng thương, cả đời sống trong ảo tưởng rằng mình được yêu.”
Diêu Diêu đẩy xe lăn đưa tôi rời khỏi đám đông.
Đến khi mọi người đã tản đi hết, con bé mới dừng lại, lặng lẽ nhìn tôi.Trong ánh mắt là sự áy náy và xót xa không nói nên lời.
Diêu Diêu là con của Mạnh Uyển.Năm đó chồng Mạnh Uyển qua đời, đúng lúc sự nghiệp của bà ta đang phất lên.Cuối cùng, tôi và Thẩm Tri Lễ nhận nuôi Diêu Diêu về chăm sóc.
Từ bé con bé đã hay ốm, mỗi lần sốt là khóc suốt đêm không nín, tôi chẳng biết bao nhiêu đêm trắng đã thức để ru nó ngủ.Tôi đem trọn vẹn tình thương của một người mẹ dồn hết lên người con bé ấy.
Con bé im lặng thật lâu, rồi mới cất giọng, có phần áy náy:
“Dì Mạnh muốn về nước định cư… sau này mất đi, mong được chôn chung với ba.”
Nó nói thêm:
“Cả đời ba đã quá khổ rồi, coi như sau khi mất đi, cho ông ấy một chút an ủi cuối cùng.”
Tôi không trả lời.Chỉ lặng lẽ nhìn đứa trẻ trước mặt, như thể lần đầu tiên trong đời, tôi mới thật sự thấy rõ gương mặt ấy.
Diêu Diêu né tránh ánh mắt tôi.Trước khi rời đi, nó chỉ để lại một câu:
“Mẹ… mẹ suy nghĩ kỹ nhé.”
Sau khi nó đi, Tiểu Vương – người giúp việc luôn chăm sóc tôi – tức giận lên tiếng thay tôi bất bình:
“Bà đừng nghe nó! Bà và ông nhà sống với nhau hơn nửa thế kỷ, đến lúc chết lại phải tách riêng à?Trên đời làm gì có chuyện ngang ngược như vậy!Nuôi một con sói mắt trắng, đến lòng biết ơn cũng không có!”
Thấy không, người ngoài còn hiểu đạo lý cơ bản ấy.Vậy mà Diêu Diêu – đứa tôi nuôi lớn bằng tất cả yêu thương – lại không hiểu.
2
Mạnh Uyển cuối cùng cũng trở về nước.Là ảnh hậu đầu tiên của thế hệ cũ, việc bà ta hồi hương lập tức gây náo động truyền thông.
Máy quay livestream toàn bộ quá trình bà ta trở lại.Tôi thấy bà ta đứng trước mộ Thẩm Tri Lễ, khóc đến mức lê hoa đái vũ – nức nở như một đoá lê rụng trong mưa.
Trang nhất các tờ báo không tiếc lời tung hô:
“Chuyện tình vượt qua thế kỷ.”
Hàng vạn người cảm động rơi lệ vì “tình yêu vĩnh cửu” của họ.
Còn tôi—cuối cùng trở thành trò cười đúng nghĩa, trước đầu tàu cuộc đời người khác.
Mạnh Uyển từng đến tìm tôi.Bà ta quỳ xuống trước mặt tôi, cảm ơn tôi vì đã nuôi dạy Diêu Diêu nên người.Cầu xin tôi cho phép bà được chôn cùng Thẩm Tri Lễ.
Bà ta nghẹn ngào nói:
“Dương Thanh, tôi và Tri Lễ đã lỡ mất nhau cả đời.Nếu có âm phủ thật, tôi không muốn kiếp sau vẫn phải lỡ dở.”
Tôi không đáp, chỉ ngẩng đầu nhìn Diêu Diêu:
“Con nghĩ sao?”
Con bé cúi đầu, nhẹ nhàng gật một cái, rồi vội vàng bổ sung:
“Mẹ mãi mãi là mẹ của con.Chỉ là giờ… con lại có thêm một người mẹ nữa thôi.”
Tôi hiểu con bé.Diêu Diêu giỏi nhất là tính toán lợi – hại.Một người mẹ là ảnh hậu sẽ giúp sự nghiệp diễn xuất của nó cất cánh.Tôi không thể sánh bằng.
Tôi biết trước kết quả, nên cũng chẳng bất ngờ.
Chỉ là… tôi thấy mệt rồi.
Tôi lên tiếng, giọng khàn khàn:
“Tôi đồng ý.Muốn hợp táng thì hợp táng, nhận tổ quy tông gì cũng được.Tôi chỉ muốn nghỉ ngơi. Tiểu Vương, tiễn khách.”
Sau khi tất cả đã rời đi, giữa không gian tĩnh mịch tuyệt đối, tôi bắt đầu lật giở từng mảnh đời mình như cuộn phim tua ngược.
Tuổi già làm trí nhớ mờ nhạt.Đầu óc tôi toàn những mảnh ký ức vụn vặt, chắp vá.
Tôi nhớ, ngày xưa lúc đặt tên cho Diêu Diêu, tôi từng hỏi Thẩm Tri Lễ cái tên ấy có ý nghĩa gì.Ông cười đáp:
“Đời người dài rộng, mong con bé sẽ kiên cường mà đi đến cùng.”
Nhưng hóa ra, cái tên “Thẩm Diêu” ấy—chỉ là lời thì thầm xa xôi gửi đến người phụ nữ nơi đất khách quê người, người ông vẫn luôn khắc khoải nhớ nhung.
Tôi còn nhớ, trước ngày cưới, ông từng cúi đầu, mặt đầy áy náy, nói với tôi:
“Anh không thể có con. Nếu em không muốn cưới nữa… anh sẽ hiểu.”
Ông ấy biết rõ tôi khao khát được có một đứa con ruột đến nhường nào.Vậy mà vẫn lừa dối tôi suốt bao nhiêu năm trời.
Tôi chưa từng nghi ngờ Thẩm Tri Lễ không yêu tôi.Tôi luôn nghĩ ông ấy chỉ là người ít nói, không giỏi thể hiện tình cảm.
"Quân tử chi giao đạm nhược thủy" – tình cảm nhạt như nước mới có thể bền lâu.Bởi thế, tôi vẫn luôn tin rằng chúng tôi đã đồng hành qua ngần ấy năm bằng một thứ tình yêu tĩnh lặng nhưng chân thành.
Nhưng rồi, khi những trang bản thảo cuối cùng của ông được công bố…Tình yêu trong đó như dòng suối ào ạt trào ra, tha thiết đến ngột ngạt.Nó chứng minh một điều—ông không hề "khó biểu lộ tình cảm".
Chỉ là… người ông yêu không phải là tôi.
Tôi nghĩ, lẽ ra mình phải hận ông ấy.Nhưng con người khi đã già, đến cả hận cũng không còn sức mà hận nữa.
Chỉ còn lại một nỗi buồn nhè nhẹ, lặng lẽ dâng lên từ tận đáy lòng, rồi từ từ lan khắp thân thể, như thủy triều xâm chiếm một bờ cát yếu mềm.
Cả đời này, tôi chỉ tìm kiếm điều chân thật.
Trong lời mở đầu cuốn tản văn, tôi từng viết:
“Tôi thà chấp nhận một màu đen rõ ràng còn hơn thứ màu trắng mờ ảo trong sương.Nhưng hóa ra, cả đời tôi… chỉ là một lời nói dối được phủ lên thứ ánh sáng ngụy tạo.”
Nếu có thể sống lại một lần nữa…Ý nghĩ đó hiện lên trong tôi dữ dội như kẻ chết đuối bám lấy mảnh gỗ cuối cùng.
3.
Lúc tỉnh lại, tôi quay về thời điểm tròn một năm ngày cưới của tôi và Thẩm Tri Lễ.
Anh lúc ấy đã quay liên tục mấy tuần không nghỉ, giờ mệt quá nằm ngủ gục ngay trên sofa.
Khi đó, Thẩm Tri Lễ vẫn chưa phải là vị đạo diễn danh tiếng vang dội toàn cầu như vài năm sau này.Anh chỉ là một người trẻ mới chập chững bước chân vào nghề đạo diễn,mọi thứ từ phim trường, diễn viên cho đến hậu kỳ, đều tự mình lo toan.
Tôi biết anh vất vả.Nên dù anh quên cả ngày kỷ niệm cưới, tôi cũng chưa từng trách móc nửa lời.
Mãi đến khi trời dần tối, Thẩm Tri Lễ mới mệt mỏi mở mắt ra.
Câu đầu tiên anh nói với tôi là:
“Dương Thanh, em đừng đến buổi thử vai phim Viễn Phương nữa nhé.Mạnh Uyển vừa mất chồng, lại còn một đứa con nhỏ, bộ phim này với cô ấy rất quan trọng.”
Viễn Phương là bộ phim do chính Thẩm Tri Lễ đạo diễn.Sau khi công chiếu, nó càn quét mọi giải thưởng lớn trong nước.Cũng nhờ bộ phim này, Mạnh Uyển trở thành ảnh hậu trẻ tuổi nhất đoạt giải Kim Mã.
Từ đó về sau, lời mời đóng phim tới tấp.Sự nghiệp diễn xuất của cô ta lên như diều gặp gió.
Đó là bước đi đầu tiên trong con đường rải đầy ánh sao mà Thẩm Tri Lễ dành cho Mạnh Uyển.
Nhưng anh ấy rõ ràng biết, tôi đã vì vai diễn này mà nỗ lực đến nhường nào.
Mạnh Uyển là em gái nuôi trong gia đình anh.Anh thường nói: “Người một nhà nên nghĩ cho nhau nhiều hơn một chút.”Nên tôi đã nhường—hết lần này đến lần khác.
Nhưng lần này, tôi không muốn nhường nữa.
Tôi dừng động tác trong tay, giọng bình thản:
“Bộ phim này… với em cũng rất quan trọng.”
Anh hơi nhíu mày, ánh mắt đầy ngạc nhiên xen lẫn không vui:
“Dương Thanh, em có anh.Tương lai của em còn nhiều cơ hội.Nhưng Mạnh Uyển thì không giống vậy.”
Tôi xắn tay áo lên, lộ ra cánh tay đầy những vết bầm xanh tím:
“Vì vai diễn này, nửa năm qua ngày nào em cũng đội mưa dãi nắng đến võ quán luyện vũ đạo.Thẩm Tri Lễ, dựa vào đâu… mà anh cho rằng em nên nhường?”
Anh thoáng sửng sốt, sau đó giọng điệu dịu lại, tiến đến ôm tôi vào lòng, như thể đang dỗ dành:
“Thanh Thanh… anh biết em chịu ấm ức rồi.Nhưng Mạnh Uyển, cô ấy không phải người ngoài.”
Không phải người ngoài?Phải rồi, cô ấy chính là người mà anh đã thầm thương trộm nhớ suốt bao nhiêu năm.
Tôi buông tay, nhẹ nhàng kéo tay áo xuống, giọng nhàn nhạt:
“Vậy thì cứ để em và cô ấy thi tuyển công bằng.Hay là… anh không tin cô ấy sẽ thắng nổi em?”
Tối hôm đó, giữa tôi và Thẩm Tri Lễ—lần đầu tiên có một cuộc cãi vã thật sự.Không ai nhường ai, và cũng chẳng ai quay lại.