1.
Năm thứ tám sau khi thành thân, ta cùng Thẩm Thế An hòa ly.
Lúc ta đề nghị hòa ly, cả phủ trên dưới đều chấn động.
Bọn họ không phải kinh ngạc vì ta muốn rời đi, bởi lẽ mối quan hệ giữa ta và Thẩm Thế An đã sớm chẳng còn tốt đẹp gì. Điều khiến bọn họ ngỡ ngàng chính là thời điểm ta đưa ra quyết định này.
Hôm ấy, mọi chuyện vẫn diễn ra yên bình như thường lệ.
Sáng sớm, ta theo lệ thường đến thỉnh an mẫu thân chồng, hầu bà hai chén trà. Giữa trưa, ta ra phố, tự tay chọn lựa và đặt năm mươi hộp bánh, chuẩn bị biếu họ hàng nhân dịp Đoan Dương. Thậm chí, sau khi ngủ trưa tỉnh giấc, ta trông thấy hoa văn trên bức bình phong không vừa mắt, bèn tự tay vẽ lại một mẫu mới.
Mọi việc ta làm đều là vì những ngày tháng lâu dài sau này, chẳng có lấy nửa điểm dấu hiệu của một kẻ sắp ra đi.
Ấy thế mà đến buổi tối, sau khi tắm rửa xong, lúc còn chưa kịp lau khô mái tóc, ta lại bình thản mở miệng đề nghị hòa ly với Thẩm Thế An.
Không hề có một chút báo trước.
Trong mắt người đời, nếu đã quyết định hòa ly, ta đáng lẽ nên làm vậy từ sớm.
Thực tế, ta đã có ba cơ hội thích hợp để làm điều đó.
Lần đầu tiên là khi Thẩm Thế An bị giáng chức, điều đến huyện Tùng Sơn làm một thư lại nhỏ bé.
Quan chức chẳng có danh vọng, lại bị lưu đày đến vùng đất nghèo khó.
Khi ấy, ta theo hắn rời khỏi Thanh Châu, lặn lội ngàn dặm đến nhậm chức, chịu đủ gian lao khổ ải vì đường xa xe ngựa xóc nảy. Tùng Sơn cằn cỗi khắc nghiệt, bướm đêm ở đó lớn bằng bàn tay, trên cánh còn có hoa văn hình đôi mắt người. Bên miệng giếng, chúng xếp chồng lên nhau thành tầng tầng lớp lớp. Mỗi khi thả gàu xuống múc nước, kéo lên chẳng khác nào một hỗn hợp ghê tởm – nửa thùng là nước, nửa thùng là bùn, còn có những con bướm đêm bị kinh động vỗ cánh bay lên, để lại một lớp bụi bạc lấp lánh nổi lềnh bềnh trên mặt nước.
Cảnh tượng ấy khiến ta ghê tởm đến cực điểm.
Lúc đó, ta hận trời, hận đất, hận quân giặc sao không tràn đến Tùng Sơn, hận Thẩm Thế An vì cớ gì lại chạy đến nơi quỷ quái này làm quan. Ta oán trách mặt trời nơi đây chói chang, mặt trăng nơi đây lạnh lẽo, núi non sông nước cách trở khiến ta không thể trở về nhà, không thể gặp lại phụ mẫu.
Duy chỉ có một điều, ta chưa từng nghĩ đến chuyện hòa ly trở về Thanh Châu, tiếp tục sống những ngày tháng an nhàn của đại tiểu thư nhà họ Từ.
Lần thứ hai là khi mẫu thân chồng ban hai nha hoàn thông phòng cho hắn.
Khi ta gả vào Thẩm gia, vốn là thân phận thấp hơn, nhưng hai nhà đã giao ước rõ ràng: Cả đời này, hắn không được nạp thiếp.
Nhưng trên đời này, làm gì có chuyện gì là bất biến.
Khi ấy, ta đã làm dâu bốn năm, vẫn chưa có con.
Biết bao đại phu đã xem mạch, đều bảo rằng cơ thể ta hàn khí quá nặng, khó mà mang thai. Ta uống hết bát thuốc này đến bát thuốc khác, vị đắng thấm vào tận xương tủy, đến mức nước mắt ta rơi xuống cũng nhuốm đắng chát như hoàng liên.
Huống hồ, chẳng phải chỉ riêng Thẩm Thế An không muốn bước chân vào phòng ta, mà ngay cả chính ta, mỗi sớm tỉnh dậy, chỉ cần ngửi thấy mùi thuốc quanh quẩn trên người mình, cũng đã cảm thấy buồn nôn đến phát sợ.
Khi ấy, Thẩm Thế An đã thoát khỏi Tùng Sơn lạnh lẽo ẩm ướt, cũng không còn là một thư lại nhỏ bé nữa.
Hắn đứng đúng phe trong cuộc chiến tranh đoạt ngai vàng.
Tân hoàng lên ngôi, phong hắn làm Tô Châu Chức Tạo*.
Tới đây, gia tộc Thẩm thị coi như được hồi sinh, tiền đồ rộng mở, chỉ có điều… đời sau còn quá mỏng manh.
Mẫu thân chồng ta vì thế mà đưa tới hai nha hoàn để làm thông phòng cho hắn.
Bà gọi ta đến, lời lẽ chân thành, khẩn thiết, thậm chí còn mấy lần nghẹn ngào.
(*Chức Tạo: Một chức quan chuyên quản lý việc dệt vải, may mặc cho hoàng gia, có địa vị rất cao trong triều đình.)
Bà nói, không phải vì Thẩm gia nay đã khác xưa mà muốn bội ước, chỉ là chuyện con nối dõi thực sự quá mức quan trọng đối với gia tộc.
Nhạc phụ ta chính là một ví dụ điển hình. Nhánh chính của Thẩm gia chỉ còn mình ông ấy, nếu khi xưa có thêm vài huynh đệ giúp đỡ, thì cớ gì lại đến mức cây đổ khỉ tan, cả gia tộc suy vong?
Mẫu thân chồng khuyên nhủ ta, đã là nữ nhân của Thẩm gia, thì vinh nhục cùng chung, phồn vinh hay suy bại đều liên quan đến ta. Hai nha hoàn thông phòng, xét kỹ ra cũng chẳng tính là nạp thiếp. Công tử thế gia, có ai mà chẳng có thông phòng? Ta cũng không phải người đầu tiên gặp phải chuyện này.
Vậy nên, ta chỉ có thể nhẫn nhịn, mắt nhắm mắt mở để hắn có hai nha hoàn thông phòng.
Lần thứ ba ta có cơ hội hòa ly, là khi Thẩm Thế An nghênh đón bạch nguyệt quang mà hắn hằng thương nhớ - Lý Mộ Dao - vào cửa.
Lý Mộ Dao. Lý Mộ Dao.
Ta và Thẩm Thế An thành thân tám năm, cũng nghe danh nữ nhân này suốt tám năm.
Tám năm trước, khi lão gia nhà họ Thẩm chưa thất thế, bọn họ là thanh mai trúc mã, môn đăng hộ đối, từ nhỏ đã thân thiết chẳng chút nghi kỵ.
Nhưng vận mệnh quá đỗi tàn nhẫn.
Ngay khi bọn họ sắp nghị thân, một cơn biến cố ập đến. Lửa lạnh mưa sầu, đêm dài vô tận, chia ly khổ đau, muốn quên cũng khó.
Thế nhưng, vận mệnh cũng thật từ bi.
Thẩm Thế An công thành danh toại, mà thanh mai của hắn vẫn như thuở nào, bạch nguyệt quang ấy vẫn chói lọi giữa đêm đen.
Chỉ có điều, sau bao lần trắc trở, đổi lại cảnh giai nhân gặp nạn.
Lúc hắn được điều về kinh, giữa gốc cây phù dung, trên cây cầu đá xanh, hắn bắt gặp Lý Mộ Dao - người đã bị giày vò đến mức chẳng còn dáng vẻ xưa kia trong hậu trạch.
Tựa như bao nhiêu năm mưa gió, bao lần khốn khổ giày xéo, cũng chỉ để đổi lấy một khoảnh khắc này.
Khi ấy, hắn đã có quyền cao chức trọng trong tay, có thể nâng một chiếc ô dầu mỏng manh mà vững chãi, che chở người trong lòng chu toàn vẹn toàn.
Ta biết, Thẩm Thế An đã yêu nàng nhiều năm.
Vậy nên, khi hắn muốn rước nàng vào cửa, ta không hề phản đối.
Dù phản đối thì có ích gì?
Chi bằng không phản đối.
Dù sao đi nữa, ta vẫn còn ôm một tia ảo tưởng về Thẩm Thế An.
Nhà ta ở Thanh Châu, cũng có chút danh tiếng.
Ba đời trước, tổ tiên họ Từ đều là đồ tể, nghề gia truyền đến tay phụ thân ta, vẫn dựa vào giết heo bán thịt mà nuôi sống ta và mẫu thân.
Năm ta tám, chín tuổi, sau khi giết xong một con heo, phụ thân nhìn thấy ta đang ôm một chậu lớn, ngồi xổm bên cạnh hứng máu, bỗng sực nhớ ra rằng ta vẫn là một nữ nhi.
Một nữ nhi, có lẽ không đủ sức để đè chặt một con heo rồi hạ dao giết nó.
Nếu có, vậy thì cũng quá mức mạnh mẽ, sau này e rằng khó tìm được lang quân như ý.
Phụ thân tuyệt vọng nghĩ, có lẽ đến đời ông, nghề tổ truyền của nhà họ Từ sẽ thất truyền mất thôi.
Nhưng nghĩ rồi, ông lại cảm thấy, nếu đã sớm muộn gì cũng thất truyền, vậy thì dù là đợi đến lúc ông già yếu không làm nổi nữa mới thất truyền, hay đến hôm nay thất truyền, cũng chẳng có gì khác biệt.
Nếu đã sớm muộn gì cũng thất truyền, chi bằng sớm tìm một con đường mới.
Vậy nên, phụ thân ta bỏ nghề đồ tể, chuyển sang buôn bán. Ban đầu, ông xuống biển làm thương nhân vận chuyển hàng hóa, đến khi tích lũy đủ bạc, liền trở về Thanh Châu, mở một tửu lâu.
Đến khi Thẩm gia bị giáng chức, cả nhà sa sút phải lưu lạc đến Thanh Châu, thì "Nhất Phẩm Tiên" của nhà ta đã trở thành tửu lâu lớn nhất trong thành.
Từ nhỏ, ta lớn lên giữa những vị thúc bá thân hình vạm vỡ, sống trong giới đồ tể, sau lại theo phụ thân ra vào tửu lâu, chứng kiến vô số kẻ nhậu nhẹt say khướt, rượu vào lời ra.
Cho đến khi gặp Thẩm Thế An.
Giữa một đám người thô lỗ say mèm, một thân thanh y của hắn chẳng khác nào tiên nhân giáng trần.
Dù rằng, bộ thanh y ấy đã bạc màu vì giặt giũ quá nhiều.
Khi ấy, Thẩm gia - danh môn trăm năm - chỉ còn sót lại một tấm hoành phi trơ trọi.
Thẩm Thế An, ngoài việc đọc sách, chỉ có thể kiếm sống bằng cách bày một quầy nhỏ trước cửa "Nhất Phẩm Tiên", thay người khác viết thư nhà để kiếm tiền.
Mà ta, mỗi ngày đều tìm đến hắn nhờ viết thư.
Một thỏi bạc vụn được đặt lên bàn, hắn cất giọng hỏi: "Viết thư cho ai?"
Ta cười tít mắt, đáp: "Viết cho tướng công của ta."
"Khánh khánh phu quân, thấy chữ như gặp mặt, mở thư liền vui mừng.
Thành thân đã mấy năm, tình nghĩa vẫn vẹn nguyên như thuở ban đầu. Còn nhớ lần đầu gặp gỡ, dưới gốc hải đường, trước cửa 'Nhất Phẩm Tiên'. Khi ấy, chàng khoác thanh y, bên vai thêu một nhành trúc mực, ta vừa nhìn đã động lòng, chỉ hận không thể hóa thành nhành trúc ấy, ngày ngày nép trong vòng tay chàng."
Ta vừa nói, vừa theo ánh mắt hắn nhìn về bức thêu trúc trên vai áo, nuốt nước bọt rồi tiếp tục:
"Tướng công mím môi mỏng, sắc đỏ như đóa hồng tháng Hai;
Trên sống mũi chàng có một nốt ruồi nhỏ, sáng tựa tinh tú trong đêm;
Đôi mắt phượng khẽ quét qua, tựa hồ xuân thủy dập dờn, từng đợt từng đợt vỗ vào lòng ta, khiến lòng này cuộn sóng, dâng tràn như nước lũ."
Càng nói, sắc mặt Thẩm Thế An càng đen.
Đến khi ta thốt ra ba chữ "phát nước lũ", cuối cùng hắn không nhịn nổi nữa, ném bút lông xuống bàn, mặt mày đen kịt, nghiêm giọng:
"Tiểu thư, xin hãy tự trọng!"
Ta lập tức ủy khuất nhìn hắn, nước mắt lưng tròng, tựa như sắp khóc.
"Thẩm công tử, ta nói sai điều gì sao? Nếu có chỗ nào chưa ổn, vậy phiền công tử giúp ta chỉnh sửa đôi câu."
"Ngươi rõ ràng là… là…"
Thẩm Thế An tức đến mức cả người phát run.
Ta nhìn bộ dáng ấy của hắn, đột nhiên cũng thấy sợ đến rơi nước mắt.
Ta lấy khăn chấm khóe mắt, nức nở nói:
"Ta rõ ràng là đang viết thư cho tướng công của ta, nào biết đã đắc tội công tử chỗ nào? Ấy, Thẩm công tử, chàng cũng mặc thanh y thêu trúc đen, trông chẳng khác nào tướng công ta. Thật là trùng hợp, thật là khéo quá."
"Thẩm công tử, chàng đã nhận bạc rồi, bức thư này còn chưa viết xong, chàng tuyệt đối không được quỵt nợ đâu đấy."
Từ đó về sau, Thẩm Thế An không còn nhận viết thư cho ta nữa.
Hắn không làm ăn với ta, nhưng ta lại muốn làm ăn với hắn.
"Nhất Phẩm Tiên" là tửu lâu lớn nhất Thanh Châu, ngay cả tiệm gạo, tiệm vải cũng phải nể mặt nhà họ Từ đôi phần.
Vậy nên, ta liền mang gạo, vác vải, quẩy quang gánh đi tìm hắn, đứng ngoài cửa sổ gõ gõ:
"Thẩm công tử, chàng có mua gạo không?"
Hắn đáp: "Không mua."
Ta lại hỏi: "Vậy chàng có mua vải không?"
Hắn vẫn đáp: "Không mua."
Thế là ta cười tủm tỉm:
"Mua gạo mua vải để tặng nương tử, công tử, vậy chàng có muốn mua nương tử không?"
Lần này, hắn không thèm mở cửa sổ nữa. Nhưng ở phòng bên cạnh, có kẻ thò đầu ra.
Là nhị công tử nhà họ Vương, biệt danh Hổ Tử.
Hắn cười hì hì: "Ta mua!"
Ta lập tức vung đòn gánh, gõ thẳng lên đầu hắn:
"Mua cái gì mà mua? Lão nương không bán! Ngươi nghĩ mình là ai hả, đồ rùa đen thúi!"
Đọc đến đây, có lẽ ngươi sẽ nói ta lời lẽ thô tục.
Chuyện này, phải trách phụ thân ta.
Những năm đầu, ông giết heo hăng hái như hổ, sau lại bận bịu mở tửu lâu, bị bạc trắng làm mờ mắt. Đến khi hoàn hồn nhớ ra, muốn mời tiên sinh về dạy dỗ ta, uốn nắn thành một khuê tú đoan trang, thì đã muộn mất rồi.
Ta biết chữ, cũng đọc được văn chương. Nhưng những tháng năm ôm chậu lớn hứng huyết heo đã hằn sâu vào cốt nhục ta.
Vậy nên, sau này dù đã thành thân, trong lòng Thẩm Thế An vẫn luôn xem ta là kẻ thô tục đáng chê.
Ta theo đuổi hắn ồn ào như vậy, nhưng phụ thân ta lại không xem trọng hắn.
Dẫu sao, Thẩm gia cũng là nhà bị giáng chức đày đến Thanh Châu, ai mà biết trước đó đã đắc tội với nhân vật nào trên triều đình?
Lý lẽ này, ai ai cũng hiểu rõ.
Phụ thân ta hiểu, mà kẻ đối đầu với phụ thân ta lại càng hiểu rõ hơn.
Phụ thân ta chỉ có một nữ nhi, nếu ta gả nhầm người, vậy thì nhà họ Từ chẳng khác nào tuyệt hậu.
Vậy nên, vào một đêm trăng mờ gió lớn, ta bị người ta đánh ngất.
Mà Thẩm Thế An… cũng bị đánh ngất.
Đến khi tỉnh lại, yếm lót của ta đã mắc trên lưng quần hắn.
Chuyện đã đến nước này, có nhảy xuống sông Hoàng Hà cũng không rửa sạch được.
Ta mất đi trong sạch, mà lại cùng mất với Thẩm Thế An.
Ta lấy khăn tay chấm khóe mắt, thở dài.
Hầy, đây gọi là chuyện quái gì vậy?
Sau đó, ta và Thẩm Thế An thành thân.
Thẩm gia nghèo đến mức ngay cả sính lễ cũng không có.
Ta nhìn phụ thân mình, gương mặt tròn trịa tức giận đến mức tím bầm như gan heo, chỉ đành dịu giọng khuyên nhủ.
"Ngươi nghĩ xem, Thẩm Thế An là ai chứ!
Hắn viết chữ đẹp, bụng đầy kinh luân, phong thái xuất chúng. Một người như vậy, sao có thể mãi là kẻ vô danh tiểu tốt?
Cứ coi như đặt cược một phen, biết đâu hai mươi năm sau, 'Nhất Phẩm Tiên' nhà chúng ta có thể mở rộng khắp kinh thành?"
Lần này, ta đã cược trúng Thẩm Thế An.
Chỉ tiếc rằng, lại chẳng thể sưởi ấm trái tim hắn.
Giờ ngẫm lại, cuộc hôn nhân này, hắn không muốn, nhà ta cũng không muốn, chỉ có một mình ta tình nguyện.
Quả thực là *"đầu trọc tự gánh nặng, chỉ có một bên nóng bỏng tay"vậy.
(*Ý chỉ tình cảm đơn phương, chỉ có một bên si mê, còn bên kia thì dửng dưng.)
Với khởi đầu như vậy, sao có thể mong chờ một kết thúc viên mãn?
Thẩm Thế An thành thân với ta, hoàn toàn là do bị người ta tính toán.
Dù không phải ta giăng bẫy hắn, nhưng nếu không có việc ta thích hắn trước, thì sau này làm sao có quả kết hôn này?
Ta luôn cảm thấy áy náy với hắn.
Suốt bao năm thành thân, hắn đối với ta lạnh nhạt vô cùng, nhưng ta vẫn luôn vui vẻ tiếp đón. Nếu có gì ấm ức, chỉ cần ngủ một giấc, sáng hôm sau lại quên sạch.
Bởi vì ta luôn nghĩ rằng, ta nợ hắn.
Chỉ cần nhẫn nhịn thêm một chút, biết đâu mọi chuyện sẽ qua đi?
Chỉ cần chờ đợi thêm một chút, biết đâu hắn sẽ thay đổi?
Một thẩm thẩm trong thôn từng bảo với ta:
"Chỉ cần khiến mình trở thành thói quen của nam nhân, dù trời có rơi xuống một nàng Lâm muội muội, thì người không thể rời bỏ chính là hắn, chứ không phải ngươi."*
(*Lâm muội muội: Tức Lâm Đại Ngọc trongHồng Lâu Mộng, chỉ những nữ nhân yếu đuối, mong manh, dễ làm nam nhân thương tiếc.)
Ta đã tin như thế, cũng làm theo như thế.
Thế nhưng, đời nào có chuyện mọi sự đều như ý?
Vòng vo qua bao nhiêu năm, ta vẫn chỉ là một kẻ "đầu trọc tự gánh nặng, một bên nóng bỏng tay".
Ngày ta đề nghị hòa ly, trời quang mây tạnh.
Ta hầm một nồi cháo táo đỏ trong tiểu trù phòng, trên đường đi ngang qua thư phòng của Thẩm Thế An, vô tình thấy Lý Mộ Dao đang ở bên trong.
Nàng ấy làm cho hắn một đĩa bánh hoa đào.
Thẩm Thế An khen nàng khéo tay.
Nhớ lại năm xưa, Lý Mộ Dao được nuông chiều hết mực, đến mức một hạt lạc cũng không chịu tự tay bóc.
Vậy mà giờ đây, nàng đã là thê tử của người ta, lại trở nên hiền thục dịu dàng, biết quan tâm chăm sóc cho hắn.
Ta vô tình nghe được một đoạn đối thoại, đến lúc trở về tắm rửa, trong đầu lại thoáng hiện lên một chuyện cũ.
Khi ấy, Thẩm Thế An công danh lận đận, lại bị huyện thừa Tùng Sơn chèn ép đủ đường. Ta thấy hắn ngày một tiều tụy, bèn nghĩ đủ cách trèo cây tìm tổ chim, moi trứng chim đem về.
Ta ngã đến bầm tím cả người, chỉ mong có thể nuôi hắn trắng trẻo mập mạp một chút.
Có lần, ta ngồi tán gẫu với các thẩm thẩm trong thôn, nghe đủ chuyện thú vị, định bụng trở về kể cho hắn nghe, chọc hắn cười.
Hắn ăn trứng chim, chau mày nhìn ta, thản nhiên nói:
"Ngươi cũng là người từng đọc sách, sao chỉ biết quanh quẩn bên bếp núc? Học theo mấy thôn phụ quê mùa thô tục kia làm gì? Ngươi nên tự trọng, ít qua lại với họ thì hơn."
Rõ ràng, ta và Lý Mộ Dao đều là nấu ăn.
Nhưng trong mắt hắn, điều đó lại hoàn toàn khác biệt.
Cái gọi là "đâm vào tim", chẳng phải là khi phu quân yêu một đóa bạch mai thanh tao, mà lại sa vào rực rỡ của một nhành lựu đỏ chói.
Mà là khi hắn tìm về một đóa sơn trà vương chút sương xuân.
Hai người các ngươi gần như giống nhau, làm cùng một việc, nhưng hắn chỉ chọn nàng mà bỏ rơi ngươi, ngang nhiên thiên vị đến mức chói mắt.
Đó mới là đâm vào tim.
Vậy nên, ngay cả mái tóc còn chưa kịp lau khô, ta đã cầm bút viết ngay trước mặt hắn một phong hòa ly thư.
Câu cuối cùng ta để lại cho hắn là:
"Thẩm Thế An, bao năm qua, ta đã nuôi ngươi quá no rồi."