1.
Từ khi còn chưa hiểu chuyện, người trong thôn đã gọi ta là tạp chủng, hoặc đứa con hoang.
Bởi khi mẹ sinh ta, thai kỳ còn chưa tròn tháng.
Thế nhưng thân thể ta chẳng hề yếu ớt, trái lại còn khỏe mạnh cứng cáp hơn cả những đứa trẻ sinh đủ tháng.
Trong những năm tháng người đông lương ít, cơm chẳng đủ ăn, một đứa trẻ như ta mà vẫn tráng kiện như vậy — rõ ràng không thể là trẻ sinh non.
Một đồn mười, mười đồn trăm.
Ngay từ lúc ta cất tiếng khóc chào đời, lời đồn về sự không trong sạch của mẹ đã lan khắp thôn Hạ Lý.
Miệng người xôn xao, nhà ta trở thành trò cười bên bếp lửa của bao người.
Họ bảo cha ta ngu dại, trắng trợn đi nuôi con của kẻ khác.
Cha ta không nói gì, chỉ lặng lẽ đánh cho những kẻ bôi nhọ mẹ một trận nên thân.
Tuy ông cụt mất một tay, nhưng lợi hại lắm. Chỉ bằng một tay cũng đủ đánh ngã bất kỳ người đàn ông nào trong thôn.
Dù có mấy người xông lên cùng lúc, cũng không phải đối thủ của ông.
Mỗi khi nhắc đến chuyện năm xưa, mắt mẹ ta lại hoe đỏ, ánh lệ long lanh.
Ta từng ngỡ đó là vì cảm động. Về sau mới hiểu, trong cảm động ấy, còn có cả nỗi day dứt.
Bởi lẽ... ta thực sự không phải con ruột của cha.
Mẹ ta năm ấy, là bị cha ta mua lại từ tay người buôn người.
Vốn dĩ ông không có ý định mua ai.
Hôm ấy ông lên chợ la lừa, định mua một con lừa kéo xe.
Không ngờ lại bắt gặp một đám người bị buộc chặt bằng thừng, bị bọn buôn người hò hét rao bán.
Một mụ tú bà má phấn môi son, đang lần lượt kiểm tra răng miệng của đám nữ nhân.
Cha ta vừa ngẩng đầu đã bắt gặp ánh mắt ngân ngấn lệ của mẹ ta.
Vậy là con lừa không mua được,Cha ta lại dắt về một người vợ, và một đứa bé — là ta.
Đúng vậy, khi ấy trong bụng mẹ đã mang thai ta rồi.
Mẹ ta vốn là con gái một gia đình nông dân bình thường,Nhưng trời sinh xinh đẹp, thuở nhỏ cũng từng được cưng chiều đôi phần.
Chỉ là về sau, bà ngoại ta lại liên tục sinh con,Con gái ngày một đông.
Dần dần, củi trong sân chẳng còn, gạo trong chum vơi cạn,Ngay cả đám rau ven bờ ruộng cũng bị nhổ sạch không còn gốc.
Con trai thì đã có một đứa, nhưng vẫn chưa đủ,Bởi trong bụng bà ngoại còn mang một đứa nữa.
Ở thôn quê, chuyện là vậy: một khi con cái đã nhiều, thì nuôi không nổi.
Nhưng nếu muốn có con trai, thì cứ phải sinh,Mà một đứa chưa chắc đủ, sinh được đôi mới gọi là có phúc.
Còn mấy đứa dư ra ấy à, đuổi ra khỏi nhà thì bị gọi là độc ác,Nhưng bán cho người buôn người, dặn dò đôi câu, gửi gắm vào nhà quan làm nha hoàn… thế là đã trọn đạo làm cha mẹ rồi.
Theo lẽ thường, mẹ ta là con gái thứ ba,Hai người tỷ tỷ trên đã được gả đi,Tới lượt mẹ thì nhất định sẽ không bị bán — như thế lỗ to.
Bán cho bọn buôn người chỉ được ba lượng bạc,Nhưng nếu gả cho một chàng rể tốt, ít ra cũng có thể lấy về hai mươi lượng, còn chưa kể thêm đồ cưới!
Chỉ tiếc là... mọi chuyện hỏng từ ngày hôm đó.
Mẹ ta bị người ta lừa gạt, đánh mất trinh tiết.
Khi ấy, một công tử nhà giàu ở trấn trên vì vui chơi mà đánh cược với bạn bè:Dùng một trăm lượng bạc để thử xem có thể dụ được một nữ tử lên lầu uống rượu hay không.
Một trăm lượng bạc —Nhà quê làm ruộng vài chục năm cũng chẳng kiếm nổi từng ấy.
Không ít nữ tử chen nhau tiến lên, nào còn để tâm xem đó là dối trá hay hiểm nguy.
Dù sao… cũng chỉ là uống một chén rượu, có thể xảy ra chuyện gì được chứ?
Hôm ấy, mẫu thân lên trấn bán mấy món thêu thùa, thấy náo nhiệt thì cũng bước lại xem.Nghe nói chỉ cần uống một chén rượu là được thưởng tới một trăm lượng bạc, trong lòng không khỏi dao động.
Có được một trăm lượng ấy, hai muội muội nhỏ tuổi nhất sẽ có cơm ăn no bụng,Hai người tỷ tỷ lớn hơn cũng không đến mức bị bán đi,Ngoại tổ mẫu có thể tĩnh dưỡng thân thể, phụ thân cũng có thể chuộc lại mảnh ruộng bị cầm cố.
Mẫu thân nghĩ tới nghĩ lui, cuối cùng vẫn chen chân vào đám người.
Ngỡ là vận may, nào ngờ lại là tai họa.
Một trăm lượng, cuối cùng chỉ còn lại mười lượng, bị tiện tay ném lên áo yếm của nàng,Còn chính nàng thì bị người ta khiêng thẳng về thôn Liễu Diệp như một món vật phẩm đã giao dịch xong.
Tình cảnh ấy, khắp thôn đều trông thấy rõ.
Dù là thanh mai trúc mã thuở nhỏ của mẫu thân, hay mấy người muội muội trong nhà.
Trong phút chốc, lời ra tiếng vào vang lên khắp nơi.
Thậm chí còn có người thấp giọng bàn tán, nói muốn đem nàng trói lại, dìm xuống hồ cho sạch mối nhơ.
Mẫu thân hoảng hốt, đành tìm đến người thanh mai năm xưa cầu xin giúp đỡ.
Kẻ ấy từng học qua mấy năm sách vở, được không ít nữ tử trong thôn ngưỡng mộ,Vậy mà chỉ mình mẫu thân là được y để tâm.
Hắn thường đọc thơ trước mặt mẫu thân,Lại để mẫu thân mài mực giúp mình.
Hai người cùng ngồi nơi bờ ruộng đón gió,Ăn những quả dại mẫu thân hái từ trên núi,Cứ thế trò chuyện mãi không dứt.
Lâu ngày tình sinh, mẫu thân thầm gửi lòng mình,Còn hắn, cũng từng chủ động tới cầu thân.
Thế nhưng khi mẫu thân tìm đến hắn,Hắn lại làm ngơ trước những lời giải thích tha thiết của nàng, lặp đi lặp lại chỉ một câu:
“Nàng thật chẳng đoan chính gì, chi bằng học theo liệt nữ trinh tiết, sớm ngày thắt cổ đi là vừa.”
Mẫu thân ta sẽ ngoan ngoãn nhận mệnh sao?
Không, nàng sẽ không.
Nếu nàng thật sự cúi đầu nhận mệnh,Vậy thì nàng đã không còn là mẫu thân của ta nữa rồi.
2.
Mẹ ta tên thật là Phù Dung, người quen thân thường gọi là Dung nương.
Dung nương tính tình dịu dàng, ôn hòa thích tĩnh, trong mắt người dân quê là mẫu dâu hiền thục có thể gánh vác gia đình.
Nhưng từ nhỏ, người đã là kẻ có chủ kiến mạnh mẽ, một khi đã quyết điều gì thì cha mẹ có dùng tám con ngựa kéo cũng không xoay chuyển nổi — cố chấp đến đáng sợ.
Tựa như chuyện với người thanh mai kia, khi đã nhìn rõ hắn là kẻ bội bạc vô tình, Dung nương lập tức dứt khoát quay về nhà.
Người vốn định trốn đi thật xa, nhưng rồi lại nghĩ đến mẫu thân mình.
Thế là, người quay lại.
Chỉ là không ngờ, lần quay đầu ấy, lại là bước vào cảnh vạn kiếp bất phục.
Vừa bước qua ngưỡng cửa, người đã bị mẫu thân kéo thẳng vào phòng.
“Dung nương à, mẹ cũng chẳng nỡ nhìn con bị dìm xuống hồ đâu…”
Mẫu thân ôm lấy Dung nương khóc nức nở, thân thể đang mang thai cồng kềnh nặng nề, khuôn mặt phù thũng đẫm nước mắt, đôi tay run rẩy cứ mãi xoa mái tóc người con gái.
Dung nương cũng òa khóc.
Khóc đến mệt, mẫu thân bèn lục lọi dưới gối, móc ra mấy đồng tiền lẻ nhét vào tay Dung nương.
Nhìn những đồng tiền dính bùn trong tay, Dung nương chỉ cảm thấy đắng chát đến tận tim.
Người biết rõ, đó là số tiền mà mẫu thân mình đã phải mang thai, lê thân đi nhổ cỏ thuê từng gốc, từng luống… chắt chiu mà có được.
Nàng siết chặt mấy đồng tiền trong tay, quỳ xuống đất, trịnh trọng dập đầu với mẫu thân.
Nàng nói: “Nữ nhi đi đây, nương nhớ giữ gìn thân thể.”
Mẫu thân ngồi trên giường, vừa khóc vừa không ngừng gật đầu, tay cũng không ngơi, vẫn đang giúp nàng thu dọn hành lý.
“Dung nương à, phải sống cho thật tốt. Làm người, chỉ cần còn sống là còn hy vọng.”
Dung nương lại khóc.Nàng vốn chẳng phải người hay rơi lệ, vậy mà lần này nước mắt lại không ngừng rơi.
Trong tiếng khóc nghẹn ngào, nàng nghiến răng, lấy ra số bạc giấu trong khe tường, lặng lẽ đặt vào tay mẫu thân.
“Ai chà, Dung nương, con thật sự giấu tiền sao?”
Chỉ một câu ấy của mẫu thân, tim Dung nương lập tức rơi xuống vực thẳm.
Nàng cảnh giác, theo bản năng ngẩng đầu nhìn ra cửa phòng.
Phụ thân cùng các huynh muội đã đứng đó từ lúc nào.
Chẳng nói chẳng rằng, liền xông vào giật lấy toàn bộ số tiền.
Tiểu muội không biết từ đâu lôi ra một sợi dây, tay run rẩy, vừa khóc vừa đưa dây thòng lọng về phía nàng.
“Cha, cha ơi, con sợ lắm!”
Phụ thân đang hút thuốc, miệng còn đang đếm tiền, nghe vậy liền bước lại, giơ chân đá tiểu muội văng ra, ba chiêu hai thức đã trói chặt lấy Dung nương.
“Cha! Mẹ! Hai người định làm gì vậy?!”
Mãi đến khi cảm thấy cổ tay đau nhói, Dung nương mới hoàn hồn lại.
Mẫu thân né tránh ánh mắt của nàng, không nói một lời.
Phụ thân thì cười khẩy một tiếng:
“Tiện nhân mà cũng dám giấu tiền? Cũng may lão tử có chuẩn bị từ trước. Đáng lẽ nên đem ngươi bán sớm hơn mới phải!”
Tim Dung nương... lạnh băng như tro tàn.
Trong cả nhà ấy, cha thì say mê đếm bạc,mẹ cúi đầu không nói,mấy người muội muội ríu rít bàn tán xem lần này ai sẽ được cha thưởng cái gì,còn đệ đệ thì bò lên đầu gối phụ thân, làm nũng nói muốn ăn thịt.
Lúc bị nhốt vào phòng củi, Dung nương từng thoáng nghĩ, hay là… chết quách đi cho xong.
Nhưng cũng chỉ nghĩ vậy thôi.
Đêm ấy, mẹ có lén đến một lần, nhẹ giọng khuyên nàng:“Dung nương à, chúng ta cũng là vì muốn tốt cho con, cha mẹ nào lại muốn hại con đâu, đừng trách phụ thân con.”
Dung nương chỉ giả như không nghe thấy.
Sáng hôm sau, khi nàng bị bán cho người buôn người với giá năm lượng bạc,Dung nương đột nhiên hỏi:“Mười lượng bạc con mang về, giờ đang ở đâu?”
Mẹ nàng lúng túng không trả lời,còn phụ thân thì nổi giận, đập mạnh cái điếu thuốc lào lên bàn.
“Không phải lão tử đã tiêu hết để cầu cạnh các nhà, xin người ta tha mạng cho ngươi khỏi bị dìm sông rồi đó sao?!”
Dung nương trong lòng ngổn ngang trăm mối.
Nàng thầm nghĩ —mọi điều nàng từng làm vì cái nhà này…rốt cuộc là có nghĩa gì?