1.
Khi hạ nhân phủ Hầu ôm con gái ta rời đi, Thế tử phu nhân Hứa Kinh Nương vẫn nắm chặt đôi tay lạnh giá của ta, ánh mắt tràn đầy áy náy.
Nàng khẽ nói hôm nay trong phủ tổ chức gia yến, lão phu nhân vui mừng nên bảo nàng bế đứa bé đến để bà nhìn một chút. Cả hai chúng ta đều hiểu rõ, chỉ một cái nhìn ấy thôi, là sẽ không có ngày trở về.
Con gái ta vừa tròn ba tháng, ngọc tuyết đáng yêu, mũm mĩm trắng trẻo, đúng độ khiến người yêu thích. Trong mắt lão phu nhân, ta thấp hèn như bùn đất dưới chân, nhưng đứa trẻ do ta sinh ra lại là huyết mạch của phủ Hầu, không thể để bùn dơ bẩn làm ô uế.
Sau lễ đầy tháng, bà đã mấy lần sai người đến muốn ôm con ta đi, nhưng nhờ Thế tử thương xót ta sau sinh yếu đuối, nguyên khí tổn hao mà ngăn lại. Hôm nay Thế tử phải vào cung vì công vụ, bà mới có thể đạt được tâm nguyện.
Nước mắt ta như những giọt sương trong suốt, từng giọt từng giọt tuôn rơi. Hứa Kinh Nương đầy áy náy đỡ lấy ta, dùng chiếc khăn thơm vải hương vân sa màu hồ thủy, thêu họa tiết phú quý bình an, nhẹ nhàng lau nước mắt cho ta.
"Nay là ngày Thất thúc được Thánh thượng ban ân, nhận chức viên ngoại lang tại Ty Khảo Công của Lại bộ, cả nhà vì thế mà mở tiệc mừng. Lão phu nhân bỗng nhớ tới Đại cô nương, nói thiếu nàng thì không thể gọi là đoàn viên. Thế tử gia cũng đã phân trần, nhưng thật không may, Thánh thượng có việc lớn nên triệu ngài vào cung."
Nàng dịu dàng khẽ nói, dung mạo thanh tĩnh, điềm đạm, phong thái đích thực của một tiểu thư khuê các.
"Tô Tô cô nương, ngươi cũng đừng quá đau lòng. Lão phu nhân chỉ bảo ôm đứa bé qua đó để nhìn một chút. Dù… đứa bé có lớn lên bên cạnh Hầu phủ chính thất, ắt hẳn sẽ không chịu khổ, tiền đồ cũng sẽ không thể đo lường được."
Lời nói rất uyển chuyển, nhưng ta hiểu rõ ý tứ của nàng.
Ta, Lưu Tô Tô, mồ côi cha mẹ từ nhỏ, bị thân tộc bán vào kỹ viện lớn nhất thành Vĩnh Ninh, "Yến Phân Phi", dưới tay của bà mụ Lưu. Năm mười lăm tuổi, ta trở thành thanh quan, chỉ bán nghệ không bán thân, đến năm mười sáu đã là hoa khôi danh vang khắp chốn. Thế tử gia của phủ Vĩnh Xương Hầu, Trịnh Lan Từ, là người phong lưu phóng khoáng, dùng nghìn lượng vàng để bao đêm đầu của ta. Sau đó, cảm thương cho số phận ta, ngài chuộc thân cho ta. Vì thân phận thấp hèn, ta không thể bước vào cửa chính của phủ Hầu, nên ngài đã mua một tiểu viện hai gian ở con hẻm Tĩnh An, cách xa phủ Hầu, để an trí cho ta.
Thế tử vốn không phải là kẻ phàm tục đắm mê sắc đẹp, tình cảm của ngài với Thế tử phu nhân cũng rất sâu đậm, một tháng chỉ đến chỗ ta dăm ba lần. Thế tử phu nhân lại không phải là người hay ghen tuông, từ khi ngài lập tiểu viện cho ta, nàng chưa từng đến làm khó.
Ta vốn tưởng rằng cuộc đời có thể từ đây mà trôi qua chậm rãi. Ta tằn tiện dành dụm ít tiền, học thêm chút thêu thùa may vá. Đợi đến khi nhan sắc phai tàn, hoặc Thế tử không muốn chăm lo nữa, ta vẫn có thể tự nuôi thân, không đến nỗi lâm vào cảnh đường cùng.
Nào ngờ, một năm sau, ta lại có thai.
Thế tử rất vui mừng. Vì ta đã rời khỏi chốn phong trần lâu ngày, sống cuộc đời đàng hoàng không hề có điều gì đáng nghi ngờ, nên ngài không chút do dự về huyết mạch của đứa trẻ. Ngài còn thì thầm với ta rằng, đợi khi ta sinh xong, nhờ đứa con này, ta có thể dựa vào con mà có cơ hội bước chân vào phủ Hầu.
Nhưng suy nghĩ của ta khác với những nữ tử ngoại thất thông thường.
Ta không muốn vào phủ Hầu.
Quả thật, nếu vào được phủ Hầu, nghĩa là ta có chỗ dựa cả đời. Dù không thể làm thiếp, chỉ làm một thông phòng thôi cũng không phải lo chuyện ăn mặc. Nhưng một khi bước vào cửa phủ Hầu, nơi sâu tựa biển ấy, với xuất thân thấp hèn của ta, suốt đời này chỉ có thể co ro trong góc sân hậu viện, sống dưới ánh nhìn khinh miệt của người khác. Hào quang ngàn trượng của phủ Hầu, chẳng liên quan gì đến ta.
Ta muốn đường đường chính chính làm một con người.
Hiện nay thiên hạ thái bình, đất nước thịnh vượng, những ràng buộc đối với nữ tử cũng không còn quá nghiêm khắc. Ta muốn dành dụm chút tiền, học thêm một nghề, lập thân riêng, đi đến một nơi xa, nơi không ai biết thân thế của ta, sống cuộc đời bình yên. Nếu gặp người tốt, không chê ta, thì ta sẽ lấy; nếu không gặp, ta cũng có thể tự đứng vững trên đôi chân của mình.
Những suy nghĩ thầm kín này, tất nhiên ta không thể nói cho Thế tử nghe. Ta chỉ có thể giả vờ vui vẻ, trong lòng âm thầm tìm cách để sảy thai. Nào ngờ người trong phủ Hầu không đến quấy rầy, xung quanh ta lại có bà mụ, nha hoàn chăm sóc chu đáo đến mức ta không có cơ hội. Mười tháng mang thai, cuối cùng trong cơn đau đớn dữ dội, ta hạ sinh một cô con gái bụ bẫm.
2.
Phủ Vĩnh Xương Hầu nhân đinh thịnh vượng, đến đời Thế tử, có tổng cộng chín vị đường huynh đệ, trong đó Thế tử đứng hàng thứ ba. Ba người em út thứ bảy, thứ tám và thứ chín vẫn chưa kết hôn, còn sáu người đã lập gia đình đều đã có con trai, tổng cộng mười hai người, không một ai sinh con gái.
Thế tử và phu nhân có ba người con trai, đứa nhỏ nhất cũng đã khai trí. Nếu con gái ta được sinh ra từ bụng phu nhân, nàng sẽ là tiểu thư khuê các vô cùng tôn quý, là ngọc nữ được cả phủ nâng niu, mong mỏi từng ngày.
Đứa trẻ đáng thương, đứa trẻ đáng thương, tại sao lại phải trở thành con gái ta!
Ta thấu hiểu sâu sắc rằng đứa trẻ này ở bên ta sẽ không thể lâu dài. Vì thế, chưa một lần ta cho nàng uống dòng sữa của mình, cũng rất ít khi bế ẵm nàng, càng không đặt cho nàng một cái tên nhỏ thân thương để gọi suốt ngày.
Ta không yêu nàng, nhưng sẽ có nhiều người yêu nàng. Nếu ta bất chấp tất cả để yêu thương nàng, chỉ e sẽ kéo nàng xuống vực sâu vạn trượng.
Nhưng tình mẫu tử vốn dĩ là thiên tính, đến lúc phải chia lìa, ruột gan ta như bị xé nát.
Ngày hôm đó, Hứa Kinh Nương ôm đứa bé đi và quả nhiên không đưa trở lại.
Ta uể oải, không buồn chải chuốt, để mặt mộc nằm trên giường suốt ba ngày.
Thế tử tới.
Nét mặt của ngài đầy vẻ lo lắng và hối hận, không có chút giả tạo, ngài bước nhanh đến bên giường.
"Tô Tô, nàng có ổn không?"
Ta gượng cười nhợt nhạt, nhẹ nhàng đáp:
"Đã khiến Thế tử bận lòng, thiếp bị trúng gió, đau đầu một chút, vài ngày nữa sẽ khỏi thôi."
Ta biết lúc này trông ta yếu đuối đến nhường nào: cằm nhọn, sắc mặt trắng như tuyết, tựa như cành liễu mỏng manh trước gió, đôi mắt ẩn chứa nỗi buồn, trên môi nở nụ cười yếu ớt, là dáng vẻ của người đau đến tận cùng nhưng vẫn cố tỏ ra hiểu chuyện, thấu tình đạt lý.
Ánh mắt Thế tử nhanh chóng trở nên mềm mỏng hơn.
Ngài ôm lấy ta, nhìn hạ nhân từng người từng người mang những thứ tốt đẹp nhất vào phòng: vải vóc, trang sức, đồ chơi, bánh điểm tâm, hương liệu... mọi thứ đều đầy đủ, làm cho căn phòng nhỏ lấp lánh ánh ngọc ngà.
"Tô Tô, chuyện đến nước này rồi, nói gì cũng vô ích." Ngài dịu dàng nói, "Nàng phải rộng lòng ra. Đứa bé theo bà nội, chỉ có hưởng phúc, tuyệt đối sẽ không chịu nửa phần ấm ức."
"Mẫu thân đã làm chủ, ghi nàng vào danh nghĩa của Kinh Nương, từ nay chính là đại tiểu thư đích xuất của phủ Hầu."
"Đã đặt tên cho nàng, gọi là Nguyên Anh, nhũ danh Nguyên Nguyên."
"Đợi mọi việc yên ổn, ta sẽ bảo Kinh Nương tìm dịp bế nàng ra cho nàng nhìn một chút."
Nước mắt ta tuôn rơi như mưa, đôi tay run rẩy bấu chặt lấy góc chăn. Đứa con ta mang nặng đẻ đau suốt mười tháng, vào sinh ra tử mới sinh ra, đứa trẻ cùng ta huyết mạch tương liên.
Vậy mà chỉ một cách dễ dàng, nó đã trở thành cốt nhục của người khác.
Khi con còn thơ dại, ta còn có cơ hội len lén nhìn qua một lần. Nhưng khi con lớn khôn, phủ Hầu ắt sẽ không để mẹ con ta gặp mặt.
Trách ai đây? Trách lão phu nhân ư?
Bà tuy khinh thường ta, ép buộc mẹ con ta phải chia lìa, nhưng lại hết lòng yêu thương con gái ta, cho nó một cuộc sống đầy đủ, một thân phận cao quý, để nó không phải lo âu gì suốt đời. Bà có lỗi gì?
Trách Thế tử ư?
Ngài đã cứu ta ra khỏi chốn phong trần, cung cấp cho ta áo lụa cơm ngon, giúp ta tránh khỏi số phận bi thảm "một đôi tay ngọc ngàn người gối". Ngài tuấn tú, có trách nhiệm, là chỗ dựa cả đời của ta. Ngài có lỗi gì?
Trách phu nhân ư?
Nàng xuất thân danh gia vọng tộc, phẩm hạnh cao quý, tính tình ôn hòa, chưa từng có nửa lời đố kỵ hay làm khó ta. Nàng lại tốt bụng tiếp nhận con gái ta, làm con ruột của mình. Nếu trách nàng, ta còn mặt mũi nào để sống?
Chỉ có thể trách số mệnh! Trách số mệnh bạc bẽo, khiến ta lạc vào chốn phong trần, cô độc vô cùng!
Ta tựa vào lòng Thế tử, lặng lẽ rơi lệ.
"Thiếp không trách. Nguyên Nguyên được lão phu nhân yêu mến, lại nhờ ân đức của phu nhân mà trở thành con gái ruột, đó là phúc phần của nàng."
"Chẳng lẽ để nàng theo thiếp, lớn lên trong viện nhỏ này sao?"
"Có một người mẹ như thiếp, suốt đời nàng cũng không thể ngẩng đầu lên, sau này cũng khó mà tìm được mối hôn sự tốt."
"Thiếp tuy đau đến tận cùng, nhưng không phải là kẻ không biết phân rõ đại cuộc. Chỉ cần là điều tốt cho Nguyên Nguyên, thiếp... thiếp cảm kích không sao đền đáp được."
Khoé mắt Thế tử cũng rưng rưng lệ.
"Tô Tô, nàng muốn gì để vơi bớt nỗi đau mất con? Cứ nói ra, ta nhất định sẽ làm."
"Vậy xin Thế tử tìm cho thiếp một sư phụ, dạy thêu thùa hay nấu nướng đều được. Ngày tháng dài dằng dặc, thiếp muốn học chút nghề để giải khuây, vơi đi nỗi nhớ con."
Thế tử làm việc quả quyết, chỉ vài ngày sau, nha hoàn dẫn vào một bà mụ ăn mặc giản dị, sạch sẽ đến trong phòng.
Qua một hồi trò chuyện, ta biết bà mụ họ Vương, từng là quản sự ở tiểu trù phòng của Thục Thái Tần, tinh thông làm điểm tâm và các loại cháo cơm. Gần đây, Thục Thái Tần băng hà, một số cung nhân bị giải tán, bà Vương được Thế tử tìm về. Bà không còn thân thích, nên không vướng bận mà ở lại hẻm Tĩnh An.
Dưới sự chỉ dạy tận tâm của bà Vương, tay nghề nấu nướng của ta tiến bộ không ít. Ngày trước khi còn ở Yến Phân Phi, ta đã quen thuộc với cầm kỳ thư họa, đặc biệt viết tiểu triện mai hoa rất giỏi. Nhưng sau này ta mới nhận ra, những kỹ nghệ thanh nhã ấy chỉ có thể làm vui trong chốn khuê phòng, chứ để tự mưu sinh thì không thể nào.
Đêm khuya tĩnh mịch, mỗi khi nhớ đến Nguyên Nguyên, lòng ta đau đớn khôn nguôi, trằn trọc mãi không sao ngủ được, bèn nấu chút canh bổ dưỡng thanh tâm, sai người mang đến nơi Thế tử làm việc; hoặc làm chút bánh chay, gửi đến chùa Tùng Mai ngoài thành, nơi hương khói luôn tỏa rực rỡ. Ta đã thắp một ngọn đèn trường minh vô danh trong điện, cầu phúc cho Nguyên Nguyên của ta.