1.
Mọi người đều nói, Kỷ Tú Tú là đồ ngốc.Ai đời lại đi nhận nuôi một đứa trẻ có nguy cơ bại não, sau này khổ không hết đường mà than.
Nhưng mẹ tôi chỉ cười, nhẹ nhàng nói:“Các người thì biết gì chứ, Tiểu Hà chính là đứa con gái tuyệt vời nhất.”
Mẹ không có chế độ nghỉ thai sản, đành phải đưa tôi theo tới bệnh viện làm việc mỗi ngày.Vì để tiện chăm sóc tôi, mẹ chủ động xin chuyển từ phòng phẫu thuật về khoa nội trú.Lương giảm còn một nửa, lại phải trực đêm luân phiên.
Chút an ủi duy nhất là ở khoa sơ sinh có sữa pha sẵn miễn phí.Các y tá thay nhau mang về cho tôi uống, y tá trưởng cũng giả vờ như không thấy.
Nhưng ông trời vẫn chẳng buông tha.
Sáu tháng tuổi – đáng ra là giai đoạn trẻ biết ngồi – thì tôi đến cả việc lật người cũng chưa làm được.
Mẹ lo lắng, dè dặt hỏi bác sĩ nhi khoa:“Tiểu Hà không sao đâu đúng không bác sĩ?”
Bác sĩ chẳng buồn ngẩng đầu lên, chỉ lạnh nhạt kê giấy chỉ định chụp CT não:“Chụp xong rồi tính.”
Chị kỹ thuật viên ở phòng CT vừa thấy mẹ tôi thì nhíu mày:“Chị không nói là chị làm trong viện à? Trẻ nhỏ thế này mà cũng cho đi chụp CT?”
Mẹ tôi mím chặt môi dưới.
Làm sao mẹ không biết chụp CT có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ.Nhưng chỉ một câu nói nhẹ tênh của bác sĩ, cũng đủ khiến mẹ không thể không làm theo.
“Nếu thật sự có bất thường ở não mà chậm trễ chẩn đoán, thì chỉ một ngày thôi cũng có thể để lại tiếc nuối cả đời.”
Sau khi có kết quả, vị chuyên gia nhìn phim rất lâu, chỉnh lại gọng kính rồi nói:“Ảnh chụp không cho thấy có bất thường ở vùng não.”
Chưa kịp để mẹ tôi thở phào, vị bác sĩ đã nói tiếp:“Nhưng đây là biểu hiện điển hình của chậm phát triển.”
Ông dừng một chút, giọng bình thản nhưng đủ khiến tim người nghe lạnh buốt:“Nếu không can thiệp sớm, sẽ ảnh hưởng đến cả cuộc đời.”
2.
Lương của mẹ chỉ khoảng bốn ngàn tệ một tháng, trong khi chi phí phục hồi chức năng của tôi đã ngốn hơn ba ngàn.Mà cho dù có phục hồi đi nữa, khả năng tôi có thể phát triển như một đứa trẻ bình thường… cũng chỉ là lý thuyết.
Mẹ bước ra khỏi trung tâm phục hồi, viền mắt hoe đỏ.Đúng lúc đó, tôi nghiêng đầu trong lòng mẹ, gọi khe khẽ:“Mẹ… mẹ ơi…”
Đôi mắt mẹ bỗng sáng rực như có ngôi sao nhỏ bừng lên.“Biết mà! Mẹ biết con gái mẹ thông minh nhất mà!”Mẹ cụng trán vào trán tôi, cười mà như thề nguyền:“Nhất định mẹ sẽ chữa khỏi cho con!”
Từ hôm đó, mỗi ngày sau khi tan ca, mẹ đều tranh thủ sang khoa phục hồi làm việc lặt vặt.Mục đích của mẹ chỉ có hai: một là cố gắng giảm bớt chi phí điều trị bằng sức lao động, hai là lén học hỏi kỹ thuật phục hồi.
Các kỹ thuật viên tuy khó hiểu, nhưng vì mẹ là nhân viên trong viện nên cũng mắt nhắm mắt mở cho qua.Chỉ có trưởng khoa phục hồi – bác sĩ Triệu – là người cực kỳ nguyên tắc.
Đến lần thứ ba phải đuổi mẹ ra khỏi phòng trị liệu, bác sĩ Triệu lạnh giọng cảnh cáo:“Bệnh viện là nơi chữa bệnh cứu người, không phải chỗ để lách luật. Nếu chị còn cố chấp như vậy, tôi sẽ báo với cấp trên của chị.”
Mẹ cúi đầu, tay nắm chặt đến trắng bệch.
Hôm sau, mẹ gom góp nộp hết số tiền viện phí còn thiếu, cũng không bước chân vào phòng phục hồi thêm lần nào nữa.Thời gian đó, mẹ chỉ ăn hai bữa mỗi ngày.
“Chị đem hết tiền lo cho nó rồi, còn chị thì ăn uống cái gì?”Các y tá không đành lòng, thường chia phần cơm của mình cho mẹ.
Cả trưởng y tá cũng lén đến tìm bác sĩ Triệu, nhưng lại bị mắng thẳng mặt.
Có người khuyên mẹ:“Thôi đi, đứa nhỏ này cũng đâu phải con ruột. Nếu không phục hồi được, sau này trở thành người tàn tật thì chị định gánh cả đời sao?”
Mẹ chỉ mỉm cười:“Nếu vậy, thì tôi nuôi nó cả đời.”
Người kia không nói gì thêm, chỉ lặng lẽ mang đến một túi quần áo cũ của con mình đã mặc chật.
Cả hai đều không biết – ở góc hành lang, bác sĩ Triệu đã đứng đó từ lâu, nghe trọn từng câu, từng chữ.
3.
Hôm sau, sau khi kết thúc buổi phục hồi, mẹ vừa bế tôi ra đến cửa thì bị gọi lại.“Chúng tôi đang cần một vị trí hậu cần tạm thời,” bác sĩ Triệu cất tiếng từ phía hành lang. “Công việc không nhiều, có lương, làm sau giờ hành chính cũng được. Nếu cô đồng ý…”
“Em đồng ý ạ!” – mẹ tôi vội vàng đáp, không chút do dự.
Trên đường về nhà hôm đó, mẹ cười suốt cả quãng đường.“Tiểu Hà của mẹ là tiểu phúc tinh đấy nhé, ngay cả ông trời cũng đang phù hộ con.”“Bảo bối ngoan, nhất định con sẽ sớm khỏe mạnh thôi.”
Từ hôm đó trở đi, hễ có thời gian rảnh, mẹ đều vào khoa phục hồi.Bác sĩ Triệu giả vờ tình cờ đi ngang qua, nhưng thực chất là đứng hẳn trước mặt mẹ, cầm tay chỉ việc.
Nhờ có trợ cấp từ khoa phục hồi, cuộc sống của hai mẹ con tôi đỡ chật vật hơn rất nhiều.Ít ra thì mẹ cũng không cần phụ thuộc vào phần cơm chia sẻ từ đồng nghiệp nữa.
Khoa phục hồi lúc nào cũng đầy tiếng khóc – trẻ con khóc bên trong, cha mẹ khóc ngoài hành lang.Chỉ riêng mẹ tôi là khác biệt – mẹ có thể vào cùng tôi.
Mẹ dịu dàng dỗ dành:“Tiểu Hà ngoan, mình vào đây chơi trò chơi nhé.”
Nhưng “trò chơi” ấy chẳng vui chút nào – đau đớn, mệt mỏi, kết thúc lúc nào cũng mồ hôi đầm đìa.Tôi còn quá nhỏ để biết nói “không”, chỉ là cứ hễ trông thấy cánh cửa khoa phục hồi, cả người tôi lại run lên.
Mỗi lần như vậy, mắt mẹ vẫn cười, miệng thì dỗ dành “Không sao đâu, không sợ nhé”, nhưng thân người lại run bần bật – còn mạnh hơn cả tôi.
Cuối cùng, có một ngày, bác sĩ Triệu nói:“Giai đoạn này con bé đã làm tốt rồi, từ giờ có thể tự tập luyện ở nhà.”
Tôi và mẹ cùng thở phào nhẹ nhõm.
Bác sĩ Triệu hơi nhếch khóe môi:“Thỉnh thoảng tôi sẽ qua khu nội trú kiểm tra bất ngờ đấy.”
Tôi và mẹ cùng lúc cứng đờ người.
Bác sĩ Triệu nhẹ nhàng hất tóc ra sau tai, quay người rời đi.Cái bóng ấy khuất dần nơi hành lang…Công lao, chẳng cần nói ra, cũng đã khắc sâu trong tim người khác rồi.
4.
Rời khỏi môi trường của khoa phục hồi, tôi dần không còn quá sợ hãi cái gọi là “trò chơi”.
Lên một tuổi, tôi đã có thể đứng dậy.Mẹ ôm tôi vào lòng, hôn tới tấp trong sự vui sướng khôn tả.
Lên hai tuổi, tôi học được cách gọi tên mình — “Kỷ Hà”.Mẹ bế tôi xoay vòng trong sân, vừa cười vừa nói như khấn nguyện:“Mọi thứ rồi sẽ ổn thôi, nhất định sẽ ổn thôi mà.”
Nhưng tôi lại thấy… phía sau mẹ, là ánh mắt mang đầy lo âu mà bác sĩ Triệu dành cho tôi.
Lên ba, tôi bắt đầu đi nhà trẻ.Trước ngày nhập học, mẹ đã cẩn thận chuẩn bị quà nhỏ cho từng cô giáo, còn dặn dò xin trước từng lời.Thế mà chưa đầy một tuần, tôi đã bị yêu cầu thôi học.
“Con bé hoàn toàn không hiểu chỉ dẫn, chậm vận động thì thôi đi, lại còn hay đánh người nữa!”
“Không biết ở nhà chị dạy dỗ thế nào, tôi thấy là đầu óc có vấn đề đấy!”
Ngón tay sắc nhọn của cô giáo dí thẳng vào trán tôi.
Trong vô thức, tôi giơ tay tát lại một cái, như một phản xạ tự vệ.
“Bốp!”Một dấu đỏ hiện rõ trên mu bàn tay cô.
Cô ta bật cười lạnh:“Thấy chưa? Nhìn đi cho rõ!”“Mau chóng chuyển trường đi, chỗ này không phục vụ được kiểu học sinh như vậy đâu.”
Mẹ đưa tay ôm tôi vào lòng, tôi cảm nhận rất rõ lồng ngực mẹ đang phập phồng dữ dội.
“Xin lỗi đi.” – mẹ nói, giọng trầm xuống.
Cô giáo trề môi, khinh khỉnh đáp:“Cô nằm mơ à…”
Mẹ ngẩng đầu, ánh mắt lạnh như băng:“Tôi đã ghi âm rồi.”
“Nếu cô không xin lỗi, tôi sẽ phát đoạn ghi âm ngay trước cổng trường, để mọi người cùng nghe xem đạo đức nghề giáo của cô đến đâu.”
Sắc mặt cô giáo lập tức cứng đờ, nhưng cổ vẫn cứng ngắc, không chịu mở lời.
Mẹ lại nói tiếp, từng chữ rõ ràng:“Tôi sẽ đăng lên Facebook, gửi vào nhóm lớp, cho tất cả phụ huynh cùng chiêm ngưỡng.”
Lần này, mặt cô giáo tái mét, cuối cùng cũng cúi đầu lắp bắp:“Được rồi… xin lỗi.”
Mẹ nắm tay tôi, quay đầu rời đi mà không ngoảnh lại.
Về đến nhà, mẹ hỏi tôi:“Sao lại đánh bạn?”
Tôi nói:“Vì mấy bạn gọi con là đồ ngốc.”
Mẹ lặng thinh hồi lâu, sau đó kiên định đáp:“Con không sai. Sai là bọn họ.”
Từ hôm đó, tôi chính thức trở thành một đứa trẻ thất học.
5.
Mẹ không đưa tôi đến trường mẫu giáo khác nữa, mà giữ tôi bên mình.
Ban ngày, tôi ở khu nội trú bệnh viện, các cô y tá thay phiên nhau chơi cùng tôi.
Buổi tối, tôi và mẹ cùng về nhà.
Khi bên khu dân cư biết tôi không đi học, họ gọi điện đến hỏi.
Mẹ liền mở đoạn ghi âm ra cho họ nghe, thẳng thắn nói:
“Các người dám đảm bảo giáo viên thật sự là con người không?”
Sau khi biết chuyện, Trưởng khoa Triệu đích thân đến nhà tôi một chuyến.
Hôm đó, cô ấy chơi với tôi rất lâu.
Rồi đóng cửa lại, cùng mẹ trò chuyện suốt từ sáng tới tối.
Tôi không biết họ đã nói những gì, chỉ thấy lúc mẹ bước ra khỏi phòng, đôi mắt đỏ hoe như thỏ con.
Mẹ tiễn Trưởng khoa Triệu ra cửa, hai người đứng ngoài đó rất lâu, đến cuối cùng mẹ nói:
“Em sẽ không bỏ cuộc.”
Về sau tôi mới biết, hôm đó Trưởng khoa Triệu chính thức chẩn đoán tôi mắc chứng tự kỷ.
“Giữ đứa trẻ lại, sau này chị rất có thể sẽ phải chăm sóc nó cả đời.”
Tự kỷ.
Như một tiếng sét phá tan tầng tầng mây mù.
Số phận cuối cùng cũng để lộ ra hàm răng dữ tợn, bộc lộ toàn bộ sự ác nghiệt mà nó dành cho tôi.
Những hành vi rập khuôn, sự phát triển chậm chạp, khó hòa nhập với người khác—những điều từng xảy ra, phút chốc đều có lời giải.
Trẻ tự kỷ, phần lớn bị thiểu năng trí tuệ suốt đời, hành vi kỳ quặc, không thể hòa nhập cộng đồng.
Mẹ mua rất nhiều sách, cũng mượn rất nhiều tài liệu từ dì Triệu.
Mẹ cặm cụi đọc ngày đêm, những thuật ngữ học thuật khô khan dần trở thành một phần trong sinh hoạt thường nhật.
Trẻ tự kỷ, còn được gọi là “những đứa trẻ đến từ vì sao”. Nhưng mẹ không né tránh chủ đề đó, ngược lại, còn ôm tôi đếm sao trên trời, kể rằng việc khác biệt với mọi người không phải là điều sai.
“Tiểu Hà là ngôi sao trên trời. Dù nhìn có vẻ xa cách với thế giới, nhưng vẫn có thể tỏa ra ánh sáng rực rỡ của riêng mình.”
Mẹ kiên nhẫn dạy tôi nói, dạy tôi viết, đưa tôi tiếp xúc với thiên nhiên, giúp tôi học cách hòa nhập và giao tiếp.
Mẹ đã dành toàn bộ thời gian rảnh rỗi của mình cho tôi.
Tôi không được sinh ra trong yêu thương, nhưng lại rất may mắn khi được lớn lên trong yêu thương ấy.