1
Con trai của em chồng tròn tháng hôm đó, mẹ chồng mở tiệc hai mươi mâm ở quê.
Hai giờ chiều khách khứa gần như về hết, mẹ chồng bảo chúng tôi ở lại ăn cơm tối.
Tôi tưởng chỉ là bữa cơm thường ngày.
Cho đến khi bà từ trong phòng lấy ra một cái túi giấy màu nâu.
“Tân Nhiên, lại đây.”
Bà đưa túi giấy cho tôi.
Tôi mở ra xem, là một bản hợp đồng, dày mấy trang chữ chi chít.
“Kiến Quân làm ăn cần xoay vòng vốn, mẹ giúp nó tìm được một người bạn vay ít tiền, con ký tên đi.”
Tôi lật đến trang đầu tiên, dòng đầu viết: Hợp đồng vay tiền thế chấp nhà.
Ở mục tài sản thế chấp, điền địa chỉ nhà tôi.
Số tiền vay: Một triệu tệ chẵn.
“Mẹ, cái này là một triệu…”
“Mẹ biết chứ,” mẹ chồng gật đầu, “Kiến Quân bị kẹt vốn, không xoay sở được thì công việc tiêu luôn. Con ký một cái, coi như làm thủ tục.”
“Nhưng đây là nhà của con…”
“Nhà của con thì sao?” bà nhíu mày, “Con gả vào nhà họ Trần, nhà đó chẳng phải là của nhà họ Trần à? Huống hồ gì, sau này nhà đó chẳng phải cũng là để lại cho con cái à? Mẹ dùng tạm trước có vấn đề gì sao?”
Bàn ăn im phăng phắc.
Tôi cảm thấy hơn hai mươi ánh mắt đang nhìn tôi.
Dì cả đặt đũa xuống: “Tân Nhiên, mẹ chồng con đã mở lời, việc này con không giúp?”
Dì hai cũng nói: “Đúng đó, Kiến Quân là em chồng con, sau này nó phát đạt, tụi con cũng được thơm lây.”
Em chồng ngồi đối diện, bắt chéo chân, mặt cười hớn hở.
Vợ nó là Lý Na ngồi bên cạnh bóc quýt, mí mắt còn không buồn ngẩng lên.
Tôi nắm chặt bản hợp đồng trong tay, trong lòng thấy rất khó chịu.
“Mẹ, chuyện này lớn quá, con phải bàn lại với Trần Hạo…”
“Bàn gì nữa?” giọng mẹ chồng cao lên, “Nó đang ngồi đó, còn có gì mà phải bàn?”
Tôi quay đầu nhìn Trần Hạo.
Anh cúi đầu, không nói một lời.
“Mẹ, tiền cọc căn nhà đó sáu trăm ngàn, là ba mẹ con bán nhà mới gom đủ…”
“Bán thì bán, trên sổ đỏ là tên con chứ đâu phải tên ba mẹ con.” Mẹ chồng đẩy cây bút tới trước mặt tôi, “Ký đi, đừng dài dòng, mọi người còn chờ ăn cơm.”
“Con…”
“Con cái gì mà con?” Mặt dì cả sầm lại, “Mẹ chồng con mượn đồ xài tạm mà con cứ quanh co là sao? Coi thường nhà họ Trần tụi này hả?”
“Dì cả, con không có ý đó…”
“Vậy thì con có ý gì?” dì hai cũng lên tiếng, “Kiến Quân đã bao giờ mượn con một đồng chưa? Giờ nhờ con giúp việc, mà con thế này thế nọ, rốt cuộc là muốn sao đây?”
Tôi há miệng, không biết phải trả lời thế nào.
Không khí đặc quánh lại.
“Thôi khỏi.”
Mẹ chồng giật lại bản hợp đồng.
Bà nhìn tôi, ánh mắt lạnh đi.
“Giang Tân Nhiên, tâm tư của con, mẹ nhìn rõ rồi.”
Bà quay sang nhìn cả bàn người: “Mọi người thấy rồi đó, mẹ chồng mở lời nhờ vả, mà nó không chịu.”
“Mẹ, con không phải…”
“Thôi khỏi giải thích.” Bà khoát tay, “Ăn cơm đi.”
Bữa đó tôi ăn cái gì, hoàn toàn không nhớ.
Chỉ nhớ ánh mắt mọi người nhìn tôi, như đang nhìn một tội nhân.
Chín giờ tối, tôi với Trần Hạo lái xe về thành phố.
Trên đường không ai nói một lời.
Gần tới nhà, tôi không nhịn được lên tiếng: “Hôm nay sao anh không nói giúp em?”
“Đó là mẹ anh.” Giọng anh có phần mệt mỏi, “Anh nói gì được?”
“Bà bắt em đem nhà đi thế chấp một triệu, anh thấy vậy ổn à?”
“Không ổn.” Anh thừa nhận, “Nhưng em từ chối trước mặt bao nhiêu người như vậy, mẹ anh biết giấu mặt đi đâu?”
“Vậy em phải làm sao? Ký tên à?”
Anh im lặng.
“Trần Hạo, tiền cọc căn nhà sáu trăm ngàn, là ba mẹ em bán nhà mới gom được. Giờ họ đang phải đi thuê nhà để ở.”
“Anh biết…”
“Anh biết? Vậy tại sao không nói gì?”
Anh không trả lời.
Đêm đó, chúng tôi đi ngủ trong im lặng.
Sáng hôm sau tỉnh dậy, tôi mở điện thoại, phát hiện nhóm gia đình đã nổ tung.
2
Mẹ chồng gửi một đoạn ghi âm dài hơn ba phút, tôi bấm mở nghe một lần.
“……Chuyện hôm qua mọi người cũng thấy rồi đó, tôi nhờ nó giúp một việc, mà nó dám bày sắc mặt ra trước mặt bao nhiêu người. Tôi làm mẹ chồng như vậy, còn mặt mũi nào nữa?”
“Tôi có phải loại người lợi dụng nó không? Kiến Quân vay tiền, hai tháng nữa là trả rồi, tôi lại đi quỵt nợ của nó chắc? Vậy mà nó hay lắm, phòng tôi như phòng trộm.”
“Cái nhà đó, tiền cọc đúng là bố mẹ nó bỏ ra, nhưng sổ đỏ đứng tên nó, liên quan gì tới bố mẹ nó? Nó gả vào nhà họ Trần chúng tôi, thì là người nhà họ Trần, đồ của nó cũng là đồ của nhà họ Trần. Tôi làm mẹ chồng, mượn tạm một chút, mà nó cũng không chịu đưa?”
“Mọi người nói thử xem, loại con dâu như vậy, tôi còn trông mong gì nó nuôi tôi lúc già?”
Đoạn ghi âm vừa dứt, phía dưới đã có hơn bảy mươi tin nhắn trả lời.
Dì cả: “em hai đừng giận, loại người nhỏ nhen như vậy không đáng.”
Dì hai: “Tôi đã nói từ lâu con dâu này không ổn, bụng dạ thì hẹp hòi.”
Em chồng: “Chị dâu thiếu tầm nhìn quá, sau này Kiến Quân phát đạt cũng chẳng thèm rủ chị ấy chơi cùng đâu.”
Lý Na: “Có người đó, mới gả vào đã mơ chia gia sản, nhờ giúp một chút mà khó như lên trời.”
Còn có mấy người họ hàng tôi không quen.
“Giới trẻ bây giờ, chẳng biết gì về tình nghĩa xã hội.”
“Cưới loại vợ như thế, cưới cũng như không, thà đừng cưới còn hơn.”
“Cả Trần Hạo nữa, hồi đó nhìn trúng chỗ nào của nó không biết.”
Tôi lướt hết tin nhắn từ đầu tới cuối.
Hơn một trăm tin.
Không một ai nói giúp tôi.
Bao gồm cả Trần Hạo.
Anh ta trong nhóm, không gửi lấy một chữ.
Tôi đặt điện thoại xuống, ngồi ngẩn người bên giường rất lâu.
Sau đó gọi cho mẹ.
“Mẹ, có chuyện con muốn nói với mẹ.”
Tôi kể hết mọi chuyện xảy ra hôm qua.
Đầu dây bên kia im lặng rất lâu.
“Bà ta bắt con lấy nhà đi thế chấp một triệu?”
“Vâng.”
“Cái nhà đó, tiền cọc là bố mẹ với mẹ bán nhà gom lại.”
“Con biết.”
“Con ký chưa?”
“Chưa ký.”
“Vậy là đúng rồi.” Giọng mẹ nhẹ đi phần nào, “Một triệu đấy, bà ta mở miệng cái là đòi, tưởng tiền mọc dưới đất à?”
“Nhưng giờ mẹ chồng con đang chửi con trong nhóm…”
“Kệ bà ta chửi.” Giọng mẹ cứng rắn hẳn, “Chửi vài câu đâu có chết. Nếu con mà ký rồi, đến lúc không trả được, nhà mất luôn đấy. Bố con sáu mấy tuổi rồi còn đi làm thuê, từng đồng tiền đó là mồ hôi xương máu đấy. Mẹ chồng con cho con cái gì chưa?”
“Mẹ…”
“Nghe mẹ, chuyện này con làm đúng. Vài bữa nữa bà ta hết giận là xong.”
Tôi ừ một tiếng, không nói gì thêm.
Cúp máy, tôi nằm trên giường nhìn chằm chằm lên trần nhà.
Có lẽ mẹ nói đúng.
Vài hôm nữa là qua.
Một tháng sau.
Hôm đó tôi tan làm sớm, năm rưỡi đã về đến nhà.
Cửa thang máy vừa mở, tôi thấy trước cửa nhà có ba người đang đứng.
Ba người đàn ông, mặc áo khoác đen, đang tranh cãi với bên quản lý tòa nhà.
“Cô ấy không có nhà thì đợi, bọn tôi chờ được.”
“Các anh là ai?” Bên quản lý hỏi.
“Đòi nợ.” Người dẫn đầu đáp, “Căn nhà này thế chấp một triệu, đã quá hạn một tháng, bọn tôi đến thu nhà.”
Tôi sững người.
Người đó thấy tôi, bước lại gần.
“Cô là Giang Tân Nhiên?”
“Anh… các anh là?”
“Chủ nợ của cô cử bọn tôi đến.” Anh ta rút một tờ giấy từ túi ra, “Đây là hợp đồng thế chấp cô đã ký, một triệu, lẽ ra tháng trước phải trả rồi. Nếu giờ cô có tiền trả, chúng tôi đi ngay. Không có thì…”
Anh ta liếc nhìn cánh cửa sau lưng tôi.
“Căn nhà này, chúng tôi sẽ thu.”
Tôi nhận lấy tờ giấy, cúi đầu xem.
Hợp đồng vay tiền thế chấp nhà.
Tài sản thế chấp: Tòa XX, phòng XX, khu Kim Tú Hoa Viên.
Số tiền vay: Một triệu nhân dân tệ.
Chỗ ký tên người vay, là tên tôi.
Nhưng nét chữ, hoàn toàn không phải của tôi.
“Đây không phải tôi ký.”
“Có phải hay không, bên công chứng có ghi nhận.” Người kia thu giấy lại, “Cô Giang, trong vòng ba ngày nếu gom đủ tiền, chuyện này bỏ qua. Không thì…”
Anh ta cười, nụ cười khiến lưng tôi lạnh toát.
“Hậu quả cô rõ mà.”
Họ rời đi.
Tôi đứng trước cửa nhà, đứng suốt năm phút.
Rồi bước vào, mở máy tính, đăng nhập trang đăng ký bất động sản.
Nhập thông tin nhà đất, nhấn tra cứu.
Trang web tải mất hai mươi giây.
Trạng thái nhà: Đã thế chấp.
Số tiền thế chấp: 1.000.000 tệ.
Ngày đăng ký: 18 tháng 12 năm 2025.
Ngày 18 tháng 12.
Ba ngày sau tiệc đầy tháng.
Hôm đó tôi họp ở công ty, từ chín giờ sáng đến sáu giờ chiều.
Tôi không hề đến trung tâm đăng ký, cũng chưa từng ký giấy tờ nào.
Nhưng hệ thống ghi rõ: hôm đó có người dùng danh nghĩa tôi để thế chấp căn nhà.
Tôi cầm điện thoại, gọi cho mẹ chồng.
“Mẹ, nhà con bị đem đi thế chấp rồi đúng không?”
Đầu dây bên kia im lặng hai giây.
“Sao con biết?”
“Nãy có người đến đòi nhà.”
“Ồ,” giọng bà ta dửng dưng, “Thì con bảo họ hai tháng nữa quay lại.”
“Mẹ, hợp đồng ký tên con, mà con chưa từng ký.”
“Con không ký thì mẹ phải tự nghĩ cách chứ.”
Tôi siết chặt điện thoại.
“Mẹ tìm người giả mạo con?”
“Giả gì mà giả, chỉ là ký thay con thôi.” Giọng bà ta đương nhiên, “Dù sao căn nhà đó sớm muộn gì cũng là của cháu trai tôi, tôi dùng tạm có sao đâu?”