4.
Tin tức lan nhanh.
“Chu Linh nghỉ việc thật à?”
“Ừ, nghe nói tổng giám đốc đích thân cho nghỉ luôn đó.”
“Làm mười năm rồi, mà nói đi là đi luôn?”
“Biết sao được, công ty cần cắt giảm mà.”
“Cũng đúng, vị trí của chị ấy cũng đâu quan trọng lắm.”
Không quan trọng.
Câu này tôi đã nghe không dưới mười lần trong hai ngày qua.
Tôi ngồi ở bàn làm việc dọn dẹp đồ đạc, đồng nghiệp qua lại, không ai nói với tôi một câu.
Như thể tôi đã biến mất khỏi thế giới này.
Chị Lý bên phòng nhân sự đến, đưa tôi một tờ giấy.
“Chu Linh, đây là thỏa thuận nghỉ việc, em ký tên vào nhé.”
Tôi cầm tờ giấy, liếc qua một lượt.
“Tiền bồi thường đâu?”
“Tiền bồi thường gì cơ?”
“Tôi làm mười năm, theo luật lao động thì phải có bồi thường N+1.”
Chị Lý khựng lại: “Cái đó… công ty nói là chị tự xin nghỉ, không phải bị sa thải.”
Tôi nhìn thẳng vào chị ấy.
“Chị Lý, tôi có ghi âm.”
Sắc mặt chị ấy lập tức thay đổi.
“Tổng giám đốc Trương đích thân nói công ty cần tối ưu, vị trí của tôi có cũng được, không có cũng chẳng sao. Đó là sa thải, không phải tôi tự nghỉ.”
“Chị… chị ghi âm thật à?”
“Mười năm rồi,” tôi cười nhạt, “tôi cũng phải học khôn lên chứ.”
Chị Lý cầm hồ sơ quay lại phòng.
Nửa tiếng sau, một bản thỏa thuận mới được gửi tới.
Bồi thường N+1, không thiếu một xu.
Tôi ký.
Lâm Nhạc ngồi bên cạnh nhìn, định nói rồi lại thôi.
“Chị Chu…”
“Sao vậy?”
“Mấy cái mật khẩu của hệ thống… chị có thể cho em một bản được không?”
Tôi nhìn cô ta.
“Không phải em nói thiết kế của chị lỗi thời sao?”
“Em không có ý đó…”
“Không sao,” tôi đứng dậy, “tài liệu chị để trong ổ đĩa dùng chung, tự vào mà xem.”
Điều tôi không nói là —
Tài liệu chỉ có quy trình thao tác, không có mật khẩu.
Mật khẩu là thứ, ai hỏi tôi thì tôi sẽ đưa.
Không ai hỏi, thì tôi có lý do gì phải chủ động?
Mười năm rồi, không ai từng hỏi.
Vậy thì đừng trách tôi không để lại.
Tôi thu dọn đồ đạc, nhìn lần cuối chỗ ngồi của mình.
Chiếc ghế mòn bóng sau mười năm ngồi.
Tấm bảng chắn bàn đầy giấy nhớ.
Chậu trầu bà chẳng ai tưới vẫn sống khỏe.
“Chu Linh.”
Tôi quay lại.
Là quản lý Vương.
“Em thật sự muốn đi à?”
“Thỏa thuận tôi ký rồi.”
“Ý anh là…” anh ta hạ giọng, “mấy cái hệ thống đó, tốt nhất em nên bàn giao mật khẩu lại.”
Tôi bật cười.
“Quản lý, lúc nãy anh chẳng vừa bảo tôi chỉ là người bảo trì sao? Người bảo trì đi rồi, hệ thống tự chạy mà.”
Sắc mặt anh ta tối sầm.
“Đừng có làm loạn, chuyện này không nhỏ đâu.”
“Tôi đâu có làm loạn.” Tôi xách túi lên. “Thời gian bàn giao là một tuần, tài liệu tôi đã chuẩn bị đầy đủ. Còn mật khẩu?”
Tôi dừng lại một giây.
“Mười năm qua, chưa từng ai hỏi tôi lấy.”
Tôi không đợi anh ta đáp, quay người đi thẳng.
Sau lưng vang lên giọng nói đầy tức giận:
“Cô đi rồi cũng tốt! Đỡ chiếm chỗ ngồi mà chẳng làm được việc gì!”
Tôi không quay đầu.
5.
Một tuần sau, tôi chính thức nghỉ việc.
Hôm đó không ai tiễn.
Tôi bất ngờ không?
Không.
Tôi vốn là người vô hình.
Người vô hình rời đi, không ai để ý.
Tôi ở nhà nghỉ ngơi hai ngày.
Ngày thứ ba, điện thoại reo.
Là thư ký của tổng giám đốc Trương.
“Chị Chu, tổng giám đốc muốn hỏi… mật khẩu tài khoản quản trị hệ thống tài chính là gì ạ?”
Tôi ngẩn ra một chút.
“Hệ thống tài chính?”
“Vâng, hiện tại không đăng nhập được nữa.”
“Bên em không có mật khẩu sao?”
“Không có… trước giờ vẫn là chị quản lý.”
Tôi im lặng vài giây.
“Chuyện này, em nên hỏi Lâm Nhạc. Cô ấy tiếp quản công việc của chị.”
“Em hỏi rồi. Chị ấy nói không có. Chị ấy bảo hỏi chị.”
Tôi bật cười.
“Vậy em bảo quản lý Vương gọi cho chị.”
Tôi cúp máy, tiếp tục nằm xem tivi.
Trên màn hình đang chiếu chương trình tạp kỹ, khá náo nhiệt.
Hai mươi phút sau, điện thoại đổ chuông.
Quản lý Vương gọi đến.
“Chu Linh! Em định làm gì vậy? Không cho mật khẩu hệ thống tài chính là sao? Em có biết công ty đang bị đình trệ không?”
Tôi cầm điện thoại, giọng rất bình tĩnh.
“Quản lý, lúc tôi bàn giao, anh có hỏi tôi lấy mật khẩu không?”
…
“Trong tài liệu tôi để lại có đầy đủ quy trình vận hành. Còn mật khẩu — phải hỏi thì mới có.”
“Giờ tôi hỏi đây!”
“Anh đang hỏi, hay đang ra lệnh?”
Anh ta sững người.
Tôi tiếp tục: “Quản lý, tôi đã nghỉ việc. Tôi không còn nghĩa vụ xử lý chuyện công ty nữa.”
“Cô!”
“Tất nhiên, nếu anh thật lòng muốn nhờ tôi giúp, tôi có thể cân nhắc.”
“Ý cô là gì?”
“Phí tư vấn, 2 ngàn cho mỗi hệ thống.”
“Cô nằm mơ à!”
“Vậy thì không còn gì để nói.”
Tôi cúp máy.
Tiếp tục xem tivi.
Hai tiếng sau, một cuộc gọi khác đến.
Lần này là tổng giám đốc Trương đích thân gọi.
“Chu Linh à, chuyện này…”
“Tổng giám đốc,” tôi cắt lời, “bây giờ ông biết tôi tên gì rồi à?”
Đầu dây bên kia im lặng.
“Hôm đó ông hỏi tôi tên gì, làm mấy năm rồi. Mười năm, tổng giám đốc à, tôi làm ở công ty mười năm, mà ông không biết tôi tên gì.”
“Tôi…”
“Chuyện mật khẩu, ông hỏi Lâm Nhạc đi. Không phải cô ấy nói hệ thống của tôi lỗi thời sao? Vừa hay, để cô ấy thiết kế lại từ đầu.”
“Chu Linh, em đừng như vậy…”
“Tôi không làm gì cả. Tôi nghỉ việc hợp lệ, bàn giao hợp lệ, tài liệu cần đưa cũng đã đưa rồi. Còn mật khẩu?”
Tôi ngừng một chút.
“Mười năm rồi, chưa ai từng hỏi tôi lấy.”
Tôi cúp máy.
6.
Chuyện bắt đầu trở nên thú vị.
Hôm sau, tôi nhận được cuộc gọi từ chị Lý.
“Chu Linh, em có thể quay lại một chút được không? Bên này rối tung cả lên rồi.”
“Có chuyện gì vậy?”
“Hệ thống tài chính không đăng nhập được, hệ thống đặt hàng cũng gặp trục trặc. Lâm Nhạc loay hoay cả ngày, càng sửa càng hỏng. Giờ đến lương còn không phát được.”
Tôi nhướng mày.
“Chuyện đó thì liên quan gì đến tôi?”
“Đừng thế, dù sao cũng là đồng nghiệp…”
“Cựu đồng nghiệp.”
“Ừ thì, cựu đồng nghiệp. Em coi như giúp một tay đi?”
“Giúp thì được.” Tôi nói. “Một hệ thống hai ngàn, nếu đến tận nơi thì cộng thêm năm trăm. Trả trước, rồi tôi mới làm.”
“… Em nói thật à?”
“Tôi bao giờ biết đùa?”
Chị Lý thở dài.
“Để chị báo lại với tổng giám đốc.”
Nửa tiếng sau, tổng giám đốc Trương gọi đến.
Lần này, thái độ khác hẳn.
“Chu Linh à, chuyện giá cả có thể thương lượng. Em có thể về trước xem tình hình được không?”
“Tổng giám đốc, nói rõ trước nhé. Tôi chỉ chịu trách nhiệm khôi phục hệ thống. Khôi phục xong, tôi đi. Về sau bảo trì thế nào là việc của bên anh.”
“Được được được, em nói sao cũng được.”
“Còn nữa,” tôi nói thêm, “hai ngàn một hệ thống, không mặc cả.”
“… Được.”
Tôi quay lại công ty.
Vừa bước vào văn phòng, tất cả mọi người đều nhìn về phía tôi.
Ánh mắt ấy, hoàn toàn khác với một tuần trước.
Trước kia là thờ ơ, là xem thường, là “con bé IT nào đó”.
Bây giờ là căng thẳng, là trông chờ, là “cứu tinh tới rồi”.
Lâm Nhạc đứng bên cạnh bàn làm việc, mặt cắt không còn giọt máu.
“Chị Chu…”
“Tránh ra.”
Tôi ngồi xuống, bắt đầu làm việc.
Hệ thống tài chính.
Nhập mật khẩu.
Xong.
Hệ thống đặt hàng.
Nhập mật khẩu.
Xong.
CRM.
Nhập mật khẩu.
Xong.
Tổng cộng 47 hệ thống.
Tôi mất ba tiếng để khôi phục toàn bộ.
Làm xong, tôi đứng dậy.
“Xong rồi.”
Tổng giám đốc Trương vội vã bước tới.
“Chu Linh, vất vả rồi vất vả rồi. Cái này… em xem có thể quay lại không? Mình nói chuyện lại nhé?”
Tôi nhìn ông ta.
“Tổng giám đốc, ông biết công ty có bao nhiêu hệ thống không?”
“Bao nhiêu?”
“47 cái.”
Ông ta ngẩn ra.
“Mỗi hệ thống, tài khoản quản trị đều nằm trong đầu tôi. Mười năm, ngoài tôi ra, không ai biết.”
Tôi chỉ về phía Lâm Nhạc.
“Ông để cô ấy tiếp quản công việc của tôi. Cô ấy làm nổi không?”
Mặt Lâm Nhạc đỏ bừng.
“Em… em có thể học…”
“Học?” Tôi cười. “47 hệ thống đó là tôi từng cái từng cái dựng lên. Em học mất bao lâu? Một năm? Hai năm?”
Tôi quay sang tổng giám đốc.
“Tổng giám đốc, hôm nay chi phí là 94 ngàn. 47 hệ thống, mỗi cái 2 ngàn.”
“Cái gì?!”
“Đây là số tài khoản của tôi.” Tôi đưa cho ông ta tờ giấy. “Chuyển khoản xong, tôi sẽ gửi tài liệu mật khẩu.”
“Cô đang tống tiền!”
“Không.” Tôi lắc đầu. “Đây là dịch vụ tư vấn. Hợp pháp, đúng quy định, tôi có thể xuất hóa đơn VAT.”
“Cô…”
Tôi nhìn ông ta, giọng rất bình tĩnh.
“Tổng giám đốc, ông nói tôi là người có cũng được không cũng được. Giờ ông biết rồi đấy, tôi không phải loại người ấy.”
Tôi xách túi.
“Nếu ông không chuyển khoản cũng chẳng sao. Mật khẩu nằm trong đầu tôi, cần thì cứ liên hệ.”
“Khoan đã!” Ông ta gọi tôi lại. “Cái đó… có thể bớt chút không?”
Tôi quay đầu lại.
“Tổng giám đốc, mười năm.”
Tôi giơ một ngón tay lên.
“Mười năm công tác, tôi chỉ được tăng lương đúng một lần. Ông nghĩ, tôi ra giá vậy là đắt sao?”