8.
Tôi ngồi trong ống cống xi măng, trải hết đống phiếu ngoại hối ra đếm tới bảy lần — hai mươi tờ, có thể đổi được bốn trăm tệ.
Cửa sau cửa hàng Hoa Kiều, hàng rào sắt phủ đầy dây bìm bìm. Ông lão gác cổng nâng cái ca tráng men, nghiêng đầu nhìn tôi:“Cô gái, lối dành cho khách nước ngoài ở phía trước.”
“Tôi do ngài Chu mời đến.” – Tôi siết chặt trâm bướm, đưa ra phía trước.
Ông lão bỗng đứng thẳng lưng, lôi từ trong ngăn kéo ra một túi vải bố:“Phòng thay đồ ở cuối hành lang.”
Tôi run tay mặc chiếc áo vest màu be, suýt nữa giật đứt cả cúc.
Chiếc cổ giả siết đỏ cả cổ trong gương, tôi bước loạng choạng trên đôi giày da gót thấp, trông như con khỉ con lén mặc đồ người lớn.
“Cô Lâm.” – Chu Hoài An đứng tựa vào chiếc xe hơi màu đen hiệu Crown, kính râm của anh ta phản chiếu dáng vẻ lúng túng của tôi –“Hôm nay cô là kiều bào Macau, nhìn nhiều nói ít.”
Quầy kính cửa hàng Hoa Kiều bóng loáng như gương. Tôi nhìn bảng giá mà hít vào một hơi lạnh.
Sơ mi Dacron giá bốn mươi lăm tệ, giày da thật một trăm hai.
Đàn ông mặc áo khoác thể thao đi qua, lưới đựng đầy đồ hộp kêu loảng xoảng, phiếu ngoại hối rút ra cứ như xé giấy bạc.
“Cho tôi năm bao Marlboro.” – Chu Hoài An gõ gõ mặt quầy, nhân viên bán hàng lập tức nở nụ cười niềm nở.
Tôi vô tình liếc sang góc hàng hóa: một đống vải tồn kho chất thành đống, biển cảnh báo cam chói ghi rõ: “Hàng lỗi, giảm giá đặc biệt.”
“Tấm vải kẻ kia bao nhiêu tiền?” – Giọng tôi nghẹn lại nơi cổ họng.
Người bán hàng không buồn ngẩng đầu:“Hàng xuất khẩu chuyển nội địa, hai mươi tệ một cây phiếu ngoại hối.”
Tôi bấm mạnh vào đùi để không hét lên — giá này chưa tới một phần ba ngoài chợ đen.
Chu Hoài An bỗng đặt tay lên tay tôi đang móc tiền:“Mua mười cây, gửi thẳng vào kho.”
Anh ta vẽ vòng trên quầy bằng đầu ngón tay. Mặt người bán hàng thoáng tái, vội rút đống phiếu từ tay tôi:“Ba giờ chiều, ra cửa sau nhận hàng.”
9.
Đống hàng chất trong lò gạch cũ cao như một ngọn đồi nhỏ. Tôi thức suốt đêm để mở từng cây vải kiểm tra.
Chỉ là nhuộm màu không đều, nếu cắt khéo né chỗ loang thì vẫn dùng được.
Cắt đến sáng, ông lão ve chai ở gian bên ngó đầu sang:“Con gái, có nhận làm không? Hai hào một cái, viền lai quần thôi.”
Tôi đạp máy khâu đến mức bốc khói, chạy liên tục suốt ba ngày, may được năm mươi chiếc váy liền thân.
Tuyệt nhất là tôi tận dụng phần vải loang để phối thành tay áo cầu vồng, cổ áo thì đính thêm nút kính màu hoa văn mà Chu Hoài An đã đưa.
Chủ nhật, tôi xông thẳng vào Cung Văn hóa Công nhân, vừa dựng xong cây tre làm giá treo thì đã bị vây kín.
Một cô gái uốn tóc xoăn lọn lớn xông đến thử ngay tại chỗ:“Mẫu mới của Hồng Kông à?”
Tôi giữ mặt lạnh, giơ một ngón tay:“Mười tệ, không mặc cả.”
Cô ta vứt luôn hai tờ phiếu ngoại hối lên tay tôi, khiến đám cô bác phía sau tức điên.
Có người còn chưa tháo lô cuốn tóc, suýt nữa kéo đứt cả giá tre áo của tôi.
Tới trưa chỉ còn ba cái, tôi ngồi xổm đếm tiền, thì đột nhiên có người đạp đổ túi vải của tôi.
“Buôn lậu trục lợi!” – Một tên mặc đồng phục xanh túm cổ áo tôi –“Theo chúng tôi về đồn!”
Tôi giật giọng hét to:“Kiều bào Hồng Kông cũng bị bắt à?!”
Tên đó ngớ người mất nửa giây. Tôi chớp thời cơ chộp tiền, chui ngay vào đám đông. Tiếng còi sau lưng vang trời.
Tôi trốn vào nhà vệ sinh rạp chiếu phim, thay sang bộ đồ công nhân cũ rách.
Vừa bước ra thì đụng ngay Chu Hoài An đang gặm khoai nướng.
Anh ta chìa nửa củ khoai ra:“Cục quản lý thị trường đang truy lùng cô đấy. Trưởng phòng Lâm đã nâng mức truy nã lên tới một trăm tệ rồi.”
Tôi phủi bụi than dính trên củ khoai:“Anh muốn chia bao nhiêu phần?”
Chu Hoài An lau tay, mỉm cười:“Thứ tôi để mắt đến… không phải mớ hàng vỉa hè đó.”
Tiếng mô tô nổ vang, anh lên xe, để lại một câu:“Thứ tư tuần sau, tôi dẫn cô đi gặp một người.”
Tối hôm đó, tôi ngồi dưới gầm cầu vá đồ, ánh đèn dầu lập lòe thu hút một người phụ nữ ôm con đến gần.
Tay áo chị Vương sờn tới mức bóng loáng, mắt chăm chăm nhìn chiếc cạp quần tôi đang may dở:“Đường chỉ phải dùng kiểu móc khóa thì mới đỡ tốn vải, mà lại bền.”
Chị cầm lấy mảnh vải, chỉ ba phút đã khóa xong mép vải. Lúc ấy tôi mới biết — chị từng là thợ may chính thức bị sa thải từ nhà máy quốc doanh.
“Con gái tôi bị ho gà cả tháng rồi…” – giọng chị khàn như giấy ráp –“Nghe nói cô có nhận đồ may thuê?”
Tôi dúi cho chị năm đồng tiền đặt cọc. Chị cột đứa bé ba tuổi sau lưng, ngồi xuống đạp máy may như gió.
Thoi chỉ quay vù vù dưới ánh trăng bạc, tôi bất chợt nhớ lại hình ảnh mẹ ngồi bên giường bệnh, kiên nhẫn dạy tôi cách làm nút áo thủ công.
10.
Thứ Tư, tôi quấn khăn kín mặt đi theo Chu Hoài An vào một quán trà.
Trong phòng riêng có một ông chủ người Hồng Kông đầu hói đang ngồi đợi.
“Đây là ông Lưu – chuyên xuất khẩu đồ trẻ em.” – Chu Hoài An đá nhẹ vào ống chân tôi –“Lô áo tay cầu vồng lần trước, Tổng Lưu trả tám tệ một cái.”
Tôi suýt phun hết ngụm trà — vốn chỉ tốn có hai đồng ba.
Ông Lưu đẩy bản hợp đồng sang:“Đặt trước hai trăm cái, giao hàng cuối tháng.”
Tôi cầm cây bút thép mà tay run lẩy bẩy, không dám ký. Dưới bàn, Chu Hoài An cấu nhẹ hông tôi:“Bên A là Công ty Thương mại Hoa Mỹ – trụ sở Hồng Kông.”
Tiễn ông Lưu đi xong, tôi đập bản hợp đồng xuống bàn:“Con dấu này là đồ giả!”
Chu Hoài An vừa xoay bật lửa vừa thản nhiên đáp:“Bây giờ từ Thâm Quyến sang Hồng Kông có ba chuyến tàu mỗi ngày. Ai rảnh đi kiểm tra tờ khai?”
Ngọn lửa bật lên, ánh lửa hắt đúng vào con dấu giả in trên giấy — phản chiếu trong đáy mắt anh ta như vết cười lạnh.
“Loại B – hàng lỗi, khai báo là hàng tiêu chuẩn. Thuế nhập khẩu giảm bảy mươi phần trăm.”
Anh nhúng đầu ngón tay vào trà, vẽ thành vòng tròn lên mặt bàn:“Hải quan có người của chúng ta. Hàng tới Hồng Kông, thay mác là biến thành hàng xịn.”
Bỗng dưng tôi hiểu — những cuộn vải lỗi ở cửa hàng Hoa Kiều, chính là hàng bị trả từ Hồng Kông về, rồi đội giá gấp ba bán ngược vào nội địa.
11.
Hôm sau, tôi thuê được một căn nhà dân ngoại ô. Chị Vương dẫn theo bốn người bạn cùng bị sa thải từ nhà máy cũ.
Chị đạp máy may như đang cưỡi bánh xe gió lửa, cô con gái tám tuổi tên Yến Tử thì nằm rạp dưới đất cắt chỉ thừa.
Tối hôm hoàn thành xong đơn hàng, Chu Hoài An xách đến một con gà quay để kiểm hàng:“May chặt nhãn mác vào. Hải quan sẽ kiểm tra ngẫu nhiên.”
“Dùng chỉ xám nhạt nhé.” – Chị Vương bỗng đè tay tôi lại khi tôi đang xỏ chỉ –“Dùng chỉ đậm người ta biết ngay là dán mác sau.”
Chị moi từ đáy rương ra một ống chỉ polyester nhập khẩu:“Hồi năm ngoái bọn chị nhận gia công áo sơ mi xuất khẩu, nhãn mác đều may kiểu này cả.”
Tôi ngồi xổm trước kho, vừa nhai cánh gà vừa nghe Chu Hoài An gọi điện cho ông chủ Lưu:“…Đúng, khai hàng loại B, là hàng lỗi để qua hải quan…”
Bảy ngày sau khi giao hàng, sau cửa sau của cửa hàng Hoa Kiều chất mười thùng giấy.
Tên phụ tá của ông Lưu ném cho tôi một xấp tiền dày cộp:“Ông Chu nói tiếp đơn, thêm ba trăm cái.”
Từ trong phong bì dày cộp rơi ra một tấm ảnh — mẹ tôi trong bộ sườn xám. Mặt sau viết:“Ảnh chụp cổ đông nhà máy dệt Thượng – Hàng, năm 1952.”
Tôi chạy đi tìm Chu Hoài An, thì thấy anh ta đang ngồi trong phòng khiêu vũ, cụng ly với mấy người hải quan.
“Lâm Quốc Đống… hai mươi năm trước làm giả giấy nợ, ép mẹ cô phải giao lại cổ phần.”
Anh ta nhét vào cổ áo tôi một bản sao giấy chứng nhận cổ phần:“Nhà máy đó… lẽ ra một nửa là của cô.”
Đêm ấy, tôi siết chặt tờ giấy ấy, đi bộ dọc theo đường ray. Tiếng còi tàu rít qua bên tai như dao xé ngang tim.
Dưới gầm cầu, máy may bị lật úp, vải vóc ngập trong nước mưa đục ngầu.
Cô Vương khóc nức nở:“Cục công thương đến khám nhà… bé Yến bị tát một cái trời giáng…”
Tôi ngồi xổm sau bức tường nhà máy dệt tới sáng, cuối cùng cũng thấy Lâm Tiểu Mai ngồi xe hơi tới làm.
Cổ cô ta quấn một chiếc khăn lụa cầu vồng — chính là mảnh vải lỗi tôi từng vứt bỏ.
Tôi giật phăng chiếc khăn khỏi cổ cô ta. Tấm kính trưng bày của cửa hàng bách hóa phản chiếu khuôn mặt méo mó vì kinh ngạc của cô ta.
“Thấy chất liệu quen không?” – tôi chặn cô ta trong buồng vệ sinh nữ –“Vải lỗi loại B, hàng bị trả từ Hồng Kông, rác rưởi của thị trường xuất khẩu.”
Cô ta lùi lại, lưng va vào bồn rửa:“Chuyện buôn lậu của mày, bố tao đã sớm…”
Tôi túm tóc cô ta, ấn thẳng đầu vào bồn, vặn nước đến mức tối đa:
“Về bảo với Lâm Quốc Đống, từng đồng ông ta cướp của mẹ tôi, tôi đều ghi vào sổ cái của nhà máy dệt!”
Từ đầu hẻm, Chu Hoài An đứng chơi vơi với chiếc bật lửa:“Cô làm dữ như này… nhìn cũng ra dáng lắm đấy.”
Tôi quăng chiếc khăn lụa ướt đẫm vào mặt anh ta:“Cái gọi là giấy cổ phần đó, đủ để tôi lội bùn bẩn mười lần à?”
Anh ta kéo tôi rẽ vào tầng hai rạp chiếu phim cũ. Qua khe rèm cửa, tôi thấy nhà kho của nhà máy dệt.
Ba công nhân đang chất những thùng giấy lên xe tải, trên mỗi thùng đều dán niêm phong:“Hàng quyên góp từ thương nhân Hồng Kông.”
“Bố cô lợi dụng danh nghĩa quyên góp để tuồn bông sợi trong nhà máy ra ngoài buôn bán.”Chu Hoài An đưa cho tôi một chiếc ống nhòm.“Tối nay, tôi dẫn cô đi kiểm hàng.”