“Mày nợ nhà 380.000 tệ.”
Mẹ tôi gửi một file Excel vào nhóm gia đình.
Tiêu đề bảng là: “Bảng kê chi tiêu gia đình kiểu AA”, bên dưới có ba dòng:
Chị gái: dư 120.000 tệ.
Em trai: dư 20.000 tệ.
Tôi: nợ 380.000 tệ.
Cả nhóm lập tức nổ tung.
“Đến lúc trả rồi đấy?” – Chị gái gửi một biểu cảm.
“Mẹ tính rất rõ ràng rồi.” – Em trai tiếp lời.
Tôi nhìn chằm chằm vào con số đó, bật cười.
Ba trăm tám mươi ngàn.
Từ nhỏ đến lớn tôi đã gửi bao nhiêu tiền về nhà, bà có bao giờ tính không?
1.
Tôi đưa điện thoại cho chồng.
“Xem đi.”
Anh ấy nhận lấy, sắc mặt dần dần thay đổi.
“Gì thế này?”
“Là bảng kê mẹ tôi tính. Nói tôi nợ nhà 380.000.”
“Ba trăm tám mươi ngàn?” – Giọng anh cao lên, “Dựa vào cái gì?”
Tôi phóng to bảng Excel lên.
Trên đó ghi rõ ràng:
【Chi phí nuôi dưỡng Linh Khả Hân】
Học phí (từ tiểu học đến đại học): 48.000
Chi phí sinh hoạt (18 năm): 120.000
Quần áo, tiêu vặt: 32.000
Phí ký túc xá đại học: 8.000
Trợ cấp kết hôn: -6.000
Chi phí khác: 58.000
Tổng phụ: 260.000
Lãi suất (tính theo lãi suất năm 5% trong 18 năm): 120.000
Tổng cộng: Nợ 380.000.
Chồng tôi nhìn chằm chằm dòng cuối:
“Lãi suất? Còn tính cả lãi suất?”
“Đúng vậy.” – Tôi gật đầu, “Mẹ em nói, nếu bà ấy gửi ngân hàng thì đã có chừng đó lãi. Giờ dùng nuôi em, em phải bù lại.”
“Thế chị em thì sao?”
Tôi kéo xuống phần của chị gái.
【Chi phí nuôi dưỡng Linh Khả Tâm】
Học phí: 45.000
Chi phí sinh hoạt: 100.000
Quần áo giày dép: 40.000
Chi phí khác: 25.000
Tổng phụ: 210.000
Tiền cưới tặng bố mẹ: 80.000
Hiếu kính hằng ngày: 250.000
Kết dư: +120.000.
Chồng tôi im lặng.
Tôi tiếp tục kéo xuống phần của em trai.
【Chi phí nuôi dưỡng Lâm Kiến Quốc】
Học phí: 62.000
Chi phí sinh hoạt: 150.000
Chi phí khác: 88.000
Tổng phụ: 300.000
Tiền cưới tặng bố mẹ: 100.000
Hiếu kính hằng ngày: 220.000
Kết dư: +20.000.
“Khoan đã.” – Chồng tôi nhíu mày, “Cưới vợ cho em em, bố mẹ em không bỏ ra 350.000 tiền đặt cọc mua nhà à? Sao không thấy tính?”
“Không tính.”
“Thế cưới chồng cho chị em, mẹ em không cho 200.000 tiền hồi môn sao?”
“Cũng không tính.”
“Còn em?”
Tôi bật cười: “Cưới em, mẹ em cho 6.000. Trong bảng viết là ‘trợ cấp kết hôn âm 6.000’.”
Chồng tôi siết chặt tay.
“Sao lại tính như vậy? Cho chị em 200.000 không tính, cho em em 350.000 không tính, cho em 6.000 lại ghi âm?”
“Vì 6.000 đó là trích từ số tiền trước đây em gửi cho mẹ.”
“Ý gì?”
“Năm đầu đi làm, em gửi mẹ mỗi tháng 2.000, cả năm là 24.000. Mẹ em nói, 6.000 kia là bà ấy trích từ đó ra.”
“Thế còn mấy khoản trước đó em gửi thì sao?”
“Bà ấy bảo, đó là hiếu kính cha mẹ, không tính vào việc trả nợ. Bà nuôi em là tiền của bà. em hiếu kính bà, cũng là tiền của bà.”
Chồng tôi đập mạnh điện thoại xuống bàn.
“Vớ vẩn!”
Tôi không nói gì.
Tin nhắn trong nhóm vẫn tiếp tục nhảy lên.
Chị gái: “@Linh Khả Hân Đọc thấy chưa? Mẹ tính rất rõ ràng rồi đấy.”
Em trai: “Chị, người nợ nhiều nhất là chị đó.”
Mẹ: “Khả Hân, bao năm nay nuôi con không dễ dàng gì. Giờ con có khả năng rồi, nên hoàn trả đi.”
Tôi nhìn mấy tin đó, không trả lời.
Chồng hỏi tôi:
“Em định sao?”
Tôi mở album điện thoại, tìm ra một ảnh chụp màn hình.
Là những khoản chuyển khoản tôi gửi mẹ suốt mấy năm nay:
2018: 5.000
2019: 12.000
2020: 20.000
2021: 18.000
2022: 30.000
2023: 25.000
2024: 45.000
Còn vài khoản lẻ khác:
Bố nhập viện: 15.000
Mừng cưới em trai: 10.000
Mừng sinh con của chị: 5.000
Tiền lì xì, quà lễ tết mỗi năm khoảng 3.000
“Cộng lại là bao nhiêu?” – Chồng hỏi.
“Tôi tính rồi.” – Tôi đáp, “Không tính mấy khoản lẻ, chỉ riêng mấy khoản kia đã là 185.000.”
“Trong bảng có ghi không?”
“Không một xu.”
Tôi lưu lại hết các ảnh chụp chuyển khoản.
“Mẹ em nói, đó là tiền em hiếu kính bà, không tính là hoàn trả. Bà bỏ tiền nuôi em là của bà, em cho bà tiền cũng là của bà.”
Tay chồng tôi bắt đầu run.
“Em tính sao?”
Tôi nhìn tin nhắn trong nhóm, lại có một cái mới.
Chị gái: “@Linh Khả Hân Không định trả đấy chứ?”
Tôi chậm rãi gõ một dòng:
“Chị, chị cưới chồng mẹ cho 200.000 tiền hồi môn, sao trong bảng không thấy?”
Cả nhóm im lặng 10 giây.
Rồi mẹ tôi lên tiếng:
“Đó là của hồi môn mẹ cho chị con, không liên quan đến bảng kê.”
Tôi gõ thêm một dòng nữa:
“Thế mua nhà cho em trai, bố mẹ bỏ 350.000, sao cũng không thấy?”
Lần này im lặng chỉ 5 giây.
Em trai vội nhắn:
“Đó là tiền của bố mẹ, liên quan gì đến chị?”
Tôi cười.
“Được.”
Tôi đặt điện thoại xuống, nhìn chồng.
“Nếu mẹ muốn tính, em sẽ tính với bà đến cùng.”
Chồng gật đầu:
“Cần anh giúp gì không?”
“Giúp em tra lại hồ sơ kết hôn của mình, xem nhà gái khi đó đưa gì, chi bao nhiêu.”
Anh lập tức đi tìm hồ sơ.
Tôi mở điện thoại, chụp lại từng khoản chuyển tiền, lưu từng ảnh.
Tôi muốn xem thử, cái bảng kê này, rốt cuộc nên tính như thế nào mới công bằng.
2.
Chín giờ tối, tôi đã xử lý xong hết toàn bộ tài liệu.
Chồng tôi ngồi bên cạnh, sắc mặt u ám.
“Em biết anh giận nhất là chuyện gì không?” – Anh hỏi.
“Chuyện gì?”
“Là năm chúng ta cưới nhau.”
Tôi im lặng.
Tôi biết anh muốn nói gì.
Lúc cưới, nhà tôi đòi 80.000 tệ tiền sính lễ.
Nhà chồng tôi không dư dả, nhưng vẫn cố gắng xoay xở đủ.
Ngày cưới, mẹ tôi cầm trọn 80.000.
“Đây là sính lễ cho con.” – Bà nói, “Nhưng giờ mẹ giữ giúp, sau này cần thì mẹ đưa lại.”
Lúc đó tôi nghĩ, được, nghe theo mẹ.
Kết quả thì sao?
Năm thứ hai sau khi cưới, em trai tôi mua nhà, không đủ tiền đặt cọc.
Mẹ tôi gọi điện:
“Khả Hân, 80.000 tiền sính lễ của con, cho em con mượn trước.”
“Mẹ, đó là sính lễ của con mà…”
“Cho mượn! Mượn thôi! Chứ có phải không trả đâu! Em con mua nhà là chuyện lớn, con sao mà ích kỷ vậy?”
Tôi đưa tiền.
Rồi thì sao?
Em tôi mua được nhà, cưới vợ, chưa từng nhắc đến chuyện trả.
Tôi hỏi một lần.
Mẹ bảo:
“Em con mới cưới, lấy đâu ra tiền trả? Mà con lấy chồng rồi, còn so đo gì với em?”
Tôi không hỏi nữa.
Chồng tôi lật lại hồ sơ năm đó, giọng nghèn nghẹn.
“Lúc cưới, nhà em cho cái gì?”
“Anh biết mà.”
“Anh chỉ muốn xác nhận lại.”
Tôi thở dài.
“Ngày cưới, mẹ đưa cho em một phong bao lì xì, 6.000 tệ. Bảo là của hồi môn.”
“Rồi sao nữa?”
“Hết rồi.”
“Chăn gối đâu? Đồ đạc, nội thất đâu?”
“Đều là mình tự mua.”
“Còn chị em thì sao?”
Tôi mở điện thoại, tìm lại tấm ảnh cũ.
Là mẹ tôi đăng lên vòng bạn bè ngày chị cưới.
Trong ảnh, chị tôi đứng giữa đống chăn đỏ, phía sau là bộ đồ nội thất, đồ điện, và một chiếc xe mới.
Chú thích ảnh: “Con gái lớn xuất giá, long trọng vô cùng!”
Tôi từng đếm qua.
Mười chiếc chăn.
Sáu bộ ga gối.
Tivi, tủ lạnh, máy giặt, điều hòa.
Một chiếc xe trị giá 120.000.
Thêm 200.000 tiền mặt mẹ tôi đưa tại chỗ.
Chồng tôi nhìn ảnh, không nói gì.
“Anh biết lúc đó em cảm thấy thế nào không?” – Tôi cười, “Đám cưới em, mẹ chẳng đăng gì.”
“Vì sao?”
“Mẹ bảo, đám cưới chị ở quê, họ hàng bạn bè đều đến, cần giữ thể diện. Còn em cưới ở thành phố, chẳng ai quen, đăng cũng chẳng ai xem.”
Chồng tôi úp điện thoại xuống bàn.
“Mẹ em…” – Anh nghẹn lời.
Tôi vỗ vỗ tay anh.
“Không sao đâu.”
“Sao lại không sao?” – Giọng anh run lên, “Cho chị em 200.000 hồi môn, cho em trai 350.000 mua nhà, cho em 6.000 còn giữ luôn cả 80.000 sính lễ. Giờ quay lại bảo em nợ 380.000?”
Tôi không đáp.
Điện thoại lại reo.
Là tin nhắn riêng của chị.
“Em à, lúc nãy em nói trong nhóm có hơi quá rồi.”
Tôi mở ra.
“Quá chỗ nào?”
“Ba mẹ cho chị hồi môn, cho em trai mua nhà, đó là chuyện của họ. Em không thể so sánh như thế.”
“Thế em được phép so sánh cái gì?”
“Em cứ nhận là mình nợ ba mẹ đi. 380.000 đâu phải trả một lần, em có thể trả dần mà.”
“Em nợ họ?”
“Em đi học tốn bao nhiêu? Chi phí sinh hoạt bao nhiêu? Em không tự tính được sao?”
Tôi bật cười.
“Chị, vậy em hỏi, chị đi học tốn bao nhiêu, chị trả chưa?”
“Chị trả rồi. Từ khi cưới đến giờ, năm nào cũng cho ba mẹ tiền.”
“Nhưng tiền chị cho, trong bảng là ‘hiếu kính’. Vậy tiền em cho, cũng là ‘hiếu kính’, sao không tính là trả nợ?”
Chị không trả lời.
Tôi tiếp tục:
“Còn nữa, chị cưới mẹ cho 200.000, trong bảng sao không trừ?”
“Đó là hồi môn! Là thứ mỗi người con gái đều có!”
“Em có không?”
Chị lại im lặng.
“Em có không, chị?” – Tôi nhắn thêm lần nữa – “Lúc em cưới, mẹ cho em bao nhiêu?”
Nửa phút sau, chị trả lời:
“Em khác.”
“Khác chỗ nào?”
“Từ nhỏ em không được lòng ba mẹ, quan hệ cũng không tốt. Cưới em xong, em còn cãi nhau với mẹ, bà đâu muốn cho nhiều.”
Tôi nhìn dòng tin đó, tay khẽ run.
“Vì em không được lòng ba mẹ, nên không có hồi môn. Nhưng em không được lòng ba mẹ, vẫn phải trả 380.000?”
“Đó là hai chuyện khác nhau!”
“Chị nói cho em nghe, khác chỗ nào? Đến lượt chị thì là một chuyện, đến lượt em thì lại là chuyện khác?”
Chị im luôn.
Chồng tôi đọc hết đoạn đối thoại.
“Em không được lòng ba mẹ từ nhỏ sao?”
Tôi đặt điện thoại xuống.
“Mẹ hay nói em không biết ăn nói, không biết nhìn sắc mặt, không dễ thương. Chị thì khéo, em thì là con trai. Còn em…”
“Còn em sao?”
“Còn em thì ‘giống như người ngoài’.”
Tôi nhớ lại tuổi thơ.
Sinh nhật chị, nhà có bánh kem, họ hàng tụ tập.
Sinh nhật em trai, mẹ nấu cả bàn thức ăn.
Sinh nhật tôi, mẹ bảo:
“Sinh nhật cùng chị rồi, mua chung bánh kem cho tiết kiệm.”
Chị có váy mới, tôi mặc lại đồ cũ.
Em trai có giày thể thao, tôi đi đôi dép vải.
Tôi từng hỏi mẹ vì sao.
Bà nói:
“Chị con thích đẹp, cần thể diện. Em con là con trai, không mặc đồ con gái được. Còn con mặc gì chẳng được, có để tâm đâu.”
Tôi có để tâm không?
Có.
Nhưng tôi không nói.
Nói cũng vô ích.
Nói nhiều, mẹ sẽ bảo:
“Sao con lại nhỏ nhen vậy? Chị em con chưa bao giờ tính toán với mẹ, chỉ có con là lắm chuyện.”
Dần dần, tôi không nói nữa.
Dần dần, tôi trở thành đứa “không được yêu thích”.
Dần dần, tôi mang cái “nợ” 380.000 ấy trên lưng.
Chồng tôi nắm chặt tay tôi.
“Sao trước giờ em không nói?”
“Nói gì?” – Tôi cười – “Nói mẹ thiên vị? Nói em không được yêu? Nói ra anh sẽ nghĩ em than vãn.”
“Anh sẽ không nghĩ vậy.”
“Nhưng mẹ sẽ nghĩ vậy. Mẹ bảo, con nhà người ta còn khổ hơn, em còn kêu ca, là không biết đủ.”
Chồng im lặng rất lâu.
“Giờ em tính sao?”
Tôi nhìn màn hình điện thoại, nhóm gia đình lại có tin nhắn mới.
Mẹ: “Khả Hân, con rốt cuộc là có ý gì? Người trong nhà, sao cứ nói mãi về hồi môn?”
Chị: “Đúng đấy, chuyện là chuyện, hồi môn là hồi môn.”
Em trai: “Mẹ, chị ấy không muốn trả tiền, đang kiếm cớ thôi.”
Tôi hít sâu một hơi.
“Anh, mở máy tính giúp em.”
“Em định làm gì?”
“Họ muốn tính, vậy thì tính cho rõ ràng.”