1.
Ta sinh ra ở Yên Chi Lầu. Cha ta là kép hát nổi danh nhất chốn phong trần, mẹ ta là một kỹ nữ đã thất sủng, bị bán vào lầu xanh sau khi mạo phạm quý nhân.
Hai linh hồn bị vùi trong bùn nhơ ấy lại nảy sinh tình cảm, và ta chính là kết tinh của mối tình ấy.
Mẹ ta khó sinh mà mất ngay sau khi hạ sinh ta.
Mụ tú bà Lâm Mụ, bế ta còn quấn trong tã lót, lạnh lùng tuyên bố:
"Đã sinh ra rồi thì chính là tài sản của lầu này. Hiện tại hãy làm a hoàn hầu việc, lớn lên thì tiếp khách. Đừng mong ăn không ngồi rồi!"
Để cảnh cáo những cô gái khác, Lâm Mụ ép cha ta ngày đêm tiếp khách, số bạc kiếm được đều dành để nuôi ta.
Từ nhỏ, Lâm Mụ đã nghĩ đủ mọi cách để hành hạ cha con ta. Mụ bắt ta phải tận mắt chứng kiến cảnh cha tiếp khách, chịu đủ nhục nhã.
"Cha ngươi là kép hát có tiếng trong lầu này, không đủ sức giúp ngươi thoát khỏi Yên Chi Lầu, nhưng kỹ nghệ của ông ấy lại có thể dạy cho ngươi."
Trong một thoáng, ta như thấy khóe mắt cha rơi xuống một giọt lệ.
Nhưng sau đó, cha chỉ cười cay đắng, nhận hết tội lỗi về mình:
"Sinh ra trong chốn phong trần, đời này con đã định sẵn làm nô làm kỹ. Là cha mẹ lầm lỡ, liên lụy con phải chịu khổ."
Vì muốn thay đổi số phận cho ta, cha đã gom góp số bạc dành dụm suốt bao năm, nhờ người chạy chọt, đưa ta đến làm việc bên cạnh Tống nương tử - hoa khôi của lầu.
Tống nương tử vừa có nhan sắc vừa có tài tình, tuy tính tình có chút kiêu ngạo, nhưng lại không bao giờ làm khó những người hầu cận.
Hầu hạ bên cạnh nàng, công việc tuy vất vả nhưng vẫn hơn gấp trăm lần so với việc bị khách làng chơi trong tiền viện khinh rẻ.
Thấy ta sinh ra chẳng gặp thời, lại làm người trung thực, siêng năng, Tống nương tử thường nhẫn nại nói với ta vài lời khuyên bảo.
Nàng thường nhìn chằm chằm vào khuôn mặt ta, ánh mắt ngơ ngẩn:
"Khi ta bị tịch biên gia sản, ta cũng chỉ mới mười tuổi. Nhưng ngươi may mắn hơn ta, có cha mẹ luôn tính toán vì ngươi."
Tống nương tử vốn là một tiểu thư khuê các, xuất thân cao quý, nhưng vì phụ thân và huynh trưởng bị liên lụy trong một vụ mưu phản thất bại, nàng bị ép nhập vào Yên Chi Lầu làm kỹ nữ.
Nàng thường ngồi bên cửa sổ, lặng lẽ nhìn dòng người qua lại trên phố, ánh mắt đượm buồn, chìm trong những ký ức xa xăm.
Đến khi bừng tỉnh, nàng quay lại dạy ta học chữ, đọc sách, vừa khuyên nhủ:
"Đã vào Yên Chi Lầu, cho dù ngươi thông minh đến đâu, cuối cùng cũng không thoát khỏi kiếp làm món đồ chơi cho kẻ quyền quý. Nhưng học được chữ nghĩa thì lại khác. Ngày sau tích cóp đủ bạc chuộc thân, ngươi mới có thể đường hoàng mà sống, không còn phải cúi đầu trước ai."
Những lời nói ấy, như mưa dầm thấm lâu, gieo vào lòng ta một tia hy vọng mới mẻ.
Ta bắt đầu có những ý nghĩ khác biệt. Ta nghĩ, sau này nhất định sẽ cùng cha rời khỏi Yên Chi Lầu.
Đợi đến khi chuộc được thân, có danh phận lương thiện, sẽ dựng một quầy nhỏ bên ngoài, buôn bán mưu sinh.
Nhưng mỗi lần ta đề cập đến, cha lại lạnh lùng dội cho ta một gáo nước lạnh.
Khi đến thăm ta, cha luôn kéo ta ra một góc, thì thầm căn dặn:
"Con ở cạnh hoa khôi, có cơ hội tiếp xúc với những kẻ quyền quý, xuất thân cao sang. Hãy biết khéo léo hầu hạ họ, tranh thủ được một người để ý mà thu nhận con làm thiếp. Đó là con đường duy nhất."
Những lời ấy khiến ta, khi đó tuổi trẻ bồng bột, lại bị ảnh hưởng bởi chút kiêu ngạo của Tống nương tử, không nhịn được mà phản bác:
"Người rồi cũng sẽ già, sắc rồi cũng sẽ tàn. Dựa vào nhan sắc để sống chỉ là đường chết. Con thông minh, chịu khó, cho dù ở trong lầu này làm một thanh quan bán nghệ, cũng là dựa vào bản lĩnh mà sống. Hà tất phải trông chờ vào sắc mặt của kẻ quyền quý để cầu sinh?"
Đáp lại, chỉ là cơn giận dữ của cha:
"Hồ đồ! Con tưởng Lâm mụ là người dễ đối phó? Dưới tay bà ta, muốn giữ mình an ổn đã khó như lên trời. Nếu không nhân lúc còn trẻ mà tìm một chỗ dựa, sớm muộn gì cũng bị bà ta nghiền nát không còn một mảnh!"
Cha vốn luôn khéo léo, mềm mỏng ở tiền viện, nhưng khi nói những lời này, đôi mắt ông lại đỏ hoe.
Cuối cùng, cha rời đi trong thất vọng, chỉ lẩm bẩm:
"Đều là nghiệp chướng chúng ta gây ra…"
Khi đó, ta không hiểu nỗi lo của cha, chỉ cảm thấy ông đã vùng vẫy trong bùn quá lâu, đến mức đánh mất cả dũng khí phản kháng, giống như một con ếch ngồi đáy giếng, chỉ nhìn thấy bầu trời nhỏ bé phía trên.
Nhưng ta nào hay…
Đã bước chân vào cửa kỹ viện, muốn làm lại từ đầu, há dễ dàng như lời nói?
Tất cả những ý nghĩ ngây thơ ấy, trước thực tại nghiệt ngã của sống chết, đều trở thành vô nghĩa.
2.
Năm ta tròn cập kê, mấy tên công tử phóng đãng từ kinh thành đến tìm thú vui.
Chúng thay nhau nhục mạ cha ta, rồi nghe nói chuyện một kép hát tư thông với kỹ nữ mà sinh ra ta, liền nảy ra trò đồi bại:
"Từng nghe chuyện mẹ con cùng làm kỹ nữ, chung hầu một người. Giờ ta muốn xem, con gái của một kép hát còn giỏi hầu hạ hơn đàn bà sẽ ra sao?"
Lâm mụ, vì tham tiền mà mắt sáng như đèn, lập tức sai người đưa ta đi tắm rửa, trang điểm.
Mụ cười nham hiểm:
"Nuôi ngươi bao năm trời, cuối cùng cũng đến lúc hữu dụng! Nếu được thế tử Ninh vương để mắt tới, chẳng phải ngươi sẽ sống những ngày giàu sang phú quý sao?"
Cha ta như rơi vào vực thẳm, thân mình đầy thương tích, lê bước đến trước mặt Tống nương tử, quỳ xuống dập đầu.
"Thế tử kia thủ đoạn hung tàn, con bé mà vào vương phủ e rằng sống không bằng chết. Nô tài biết nương tử có bản lĩnh, Văn nha đầu là do người nhìn lớn lên, xin hãy ra tay cứu giúp!"
Cha xắn tay áo, để lộ những vết đỏ rỉ máu trên cánh tay, cười cay đắng:
"Ta đã nhiễm bệnh ô uế, vốn chẳng sống được bao lâu. Nếu có thể liều mạng giết thế tử Ninh vương, coi như ta chết cũng có ý nghĩa!"
Ta ôm chặt lấy cha, nước mắt giàn giụa cầu xin:
"Đừng bỏ con lại! Mẹ đã mất, con không thể mất cả cha nữa…"
Nhưng cha lại kinh hãi đẩy ta ra xa:
"Cha thân mình bẩn…"
Dẫu vậy, cha không nỡ tiếp tục đẩy ta ra. Ông dịu dàng nói:
"Con còn nhỏ, tương lai vẫn còn nhiều hy vọng. Cha đã tìm cho con một nơi tốt ở gánh hát."
Cha dùng khăn tẩm thuốc mê làm ta bất tỉnh, nghẹn ngào nói:
"Thời thế này, nữ nhi nếu có một kỹ nghệ thì vẫn có thể tự mình sống sót, không phải dựa vào kẻ khác."
Khi ta mở mắt, điều đầu tiên nhìn thấy là gương mặt Tống nương tử.
Nàng đưa cho ta tờ khế ước thân phận đã được niêm phong cẩn thận, ánh mắt tràn đầy thương xót:
"Đây là thứ cha con đã cầu xin ta."
"Ta và con có duyên, dẫu xuất thân phong trần, nhưng những khách trên giường của ta đều là người có địa vị. Muốn tạo cho con một thân phận mới, cũng chẳng phải chuyện khó khăn."
Ta nghe mà đầu óc ong ong, chẳng thể nghĩ được điều gì rõ ràng.
Sao lại thành ra thế này? Sao cha lại phải liều mạng vì ta? Vì sao ông chọn cách đẩy ta đi? Mọi thứ cứ như một cơn ác mộng, mà ta không thể nào tỉnh lại.
Chúng ta chỉ vì xuất thân thấp hèn mà trời định phận mỏng, cớ sao vừa sinh ra đã thua kém kẻ khác, đến cả mạng sống cũng hóa thành điều xa xỉ?
Tống nương tử khẽ cụp mắt, thầm thì:"Người thân của ngươi lấy máu thịt đổi lấy một cơ hội cho ngươi thoát ra ngoài. Đã vào gánh hát, thì hãy quên đi tất thảy chuyện ở lâu xanh."
Mãi đến giây phút này, ta mới hiểu được mưu tính của cha. Ông vì nhiều năm thiếu thốn mà thân thể gầy guộc, bóng lưng hao gầy tựa như ta.
Cha khoác lên mình bộ xiêm y của ta, thay ta bước lên cỗ xe ngựa tiến vào vương phủ.
Thế tử Thẩm Giác của Ninh vương khi đang chuẩn bị hưởng đêm xuân cùng "mỹ nhân" trong mộng, cha ta đột ngột rút ra lưỡi dao giấu sau gót giày, đâm mạnh vào hạ thân của hắn.
Thẩm Giác say rượu, không kịp phản ứng đã mất đi khả năng nối dõi.
Hắn còn chưa kịp vung kiếm xé xác cha ta thành từng mảnh, thì cha đã uống thuốc độc, ngã gục giữa vũng máu, trên môi còn vương nét cười mãn nguyện.
Đêm ta được phu nhân gánh hát Bách Hý đưa đi, người của Ninh vương phủ khí thế hừng hực lao thẳng vào Yên Chi Lầu.
Lâm mụ chưa kịp thu bạc bỏ trốn đã bị thị vệ mang kiếm một nhát lấy mạng.
Khi hay tin cha mất, ta chỉ biết cắn răng khóc thầm trên cỗ xe bò.
Phu nhân gánh hát vẻ mặt lạnh nhạt, đưa tay vỗ nhẹ lên lưng ta, cất lời:"Chết như thế cũng coi là thanh thản, không chịu khổ đau gì, đã là may mắn lắm rồi."
Cha mượn tay Ninh vương phủ, trả lại món nợ nhục nhã mà Lâm mụ đã gieo suốt những năm dài.
Ta lau khô nước mắt, giọng khàn đi:"Đã vào gánh trăm hý, ta nhất định không phụ sự kỳ vọng của chủ gánh cùng phu nhân."
Phu nhân gật đầu hài lòng:"Ngươi có ngộ tính như vậy, mới có thể tồn tại được trong gánh hát này."
Cỗ xe ngựa lặng lẽ lăn bánh trong màn đêm.
Bánh gỗ lăn trên con đường lầy lội, phát ra âm thanh trầm đục.
Ta ép bản thân phải tỉnh táo.
Sống sót.
Hai chữ ấy như lưỡi dao khắc sâu vào xương cốt, nhắc nhở ta không được quên.
Nhưng hóa ra cái mà ta ngỡ là thoát khỏi chốn hang hùm,chẳng qua chỉ là bước từ một ngục tối vào một ngục tối khác.