3.
“Mạn Thanh , em không nên tự ý đi tìm đội trưởng và bí thư mà không bàn trước với anh.”Trần Tây Thành chất vấn tôi.
Anh ta nhìn tôi đầy thất vọng, như thể đã quen với việc tôi luôn cúi đầu nhún nhường.Nhưng thật ra, người thất vọng lại chính là tôi.
Chỉ cần gặp Hạ Tuyết Liên, Trần Tây Thành liền đánh mất bản thân.
Lúc này, anh ta vẫn đang chìm trong cơn giận vì “mất mặt”, nên không hề nhận ra —Ngoài cửa, có hai cô gái trí thức trẻ mảnh mai đang đứng đó, chân đặt cạnh hành lý, ngơ ngác không biết có nên bước vào hay không.
Tôi biết, chỉ cần hôm nay Trần Tây Thành nhìn thấy Hạ Tuyết Liên, nhất định sẽ xót xa cho cô gái thành phố xinh đẹp ấy.
Hạ Tuyết Liên từ trước đến nay luôn tạo dựng hình ảnh mảnh mai, yếu đuối, lại mang vẻ cao quý mà gái làng không có.Còn Trần Tây Thành, trong mắt người ngoài chính là “người tốt”, là người có trách nhiệm bảo vệ những cô gái yếu ớt như thế.
Rồi anh ta sẽ tìm đến đội trưởng và bí thư, nói tôi không hiểu chuyện, rồi chủ động xin cho đám trí thức trẻ ở nhờ trong nhà mình.
Kiếp trước, mọi chuyện đã xảy ra y như thế.
Chỉ là kiếp này, tôi đi trước một bước.Chắc chắn đội trưởng và bí thư không cho anh ta sắc mặt dễ chịu gì.
Tôi nhìn Trần Tây Thành, làm ra vẻ ấm ức mà nói:“Anh à, em xin lỗi, em không nên tự tiện quyết định. Nhưng em biết, anh là người tốt, chắc chắn sẽ không nỡ để mấy anh chị trí thức không có chỗ ở, nên mới định đến gặp bí thư để xin cho họ ở nhờ nhà mình…”
Lời tôi nói… hoàn toàn không thể bắt bẻ.
Là do Trần Tây Thành quá nóng lòng thể hiện.Anh ta sốt sắng dựng nên hình ảnh tôi là kẻ không hiểu chuyện trước mặt bí thư và đội trưởng, chỉ để làm nổi bật bản thân mình “vị công quên tư” đến nhường nào.
Chỉ tiếc, lần này là anh ta tự vả vào mặt mình.
Trần Tây Thành bật cười gượng gạo, tỏ ra mình vẫn là người anh tốt bụng:“Vậy sau này, có chuyện gì thì em nhớ nói trước với anh nhé.”
Tôi khẽ “ừ” một tiếng, sau đó hướng ra cửa, nở nụ cười rạng rỡ:“Các chị là trí thức trẻ từ thành phố tới đúng không? Phòng em dọn xong rồi, mời các chị vào ở.”
Tôi chẳng buồn nhìn xem sắc mặt Trần Tây Thành đã đen đến mức nào.
Tôi giúp các cô ấy mang hành lý vào, đặt trong phòng của cha mẹ tôi khi xưa.Hai cô trí thức trẻ lí nhí nói lời cảm ơn.
Tôi tuy đồng ý để họ ở nhờ, nhưng cũng đã nói trước với bí thư:Nhà tôi điều kiện tốt hơn một chút, nên chỉ giúp những người thật sự cần.
Tôi phẩy tay, không chút để tâm:“Là các chị đang giúp xây dựng nông thôn, lẽ ra là chúng tôi phải cảm ơn mới đúng.”
Chỉ có Hạ Tuyết Liên là con sâu làm rầu nồi canh.
Phần lớn các trí thức trẻ đều là người nghiêm túc, làm việc thật sự.Tuy ban đầu họ chưa quen với lao động cực nhọc ngoài đồng, nhưng vẫn cố gắng bám trụ, có người còn dốc lòng nghĩ cách nâng cao năng suất nông nghiệp.Tôi rất khâm phục những người như vậy.
Hạ Tuyết Liên thì là ngoại lệ.
4.
Tôi từng nghĩ, chỉ cần Hạ Tuyết Liên không ở trong nhà, thì tôi và cô ta sẽ ít chạm mặt hơn.
Nhưng không.
Bằng cách nào đó, tôi luôn luôn gặp được Hạ Tuyết Liên — và bên cạnh cô ta, nhất định có Trần Tây Thành kè kè, ân cần hỏi han từng chút một.
“Chị có thể nói giúp em với đội trưởng không? Em thật sự không muốn ở ký túc xá nữa, mấy người đó lúc nào cũng tẩy chay em.”
Thực tế là Hạ Tuyết Liên mới là người cô lập người khác — đặc biệt là hai nữ trí thức thể trạng yếu được sắp xếp ở nhà tôi.
Giọng Hạ Tuyết Liên mềm mại, nũng nịu, đầy tính toán.Cô ta chẳng có chút ý thức lao động nào.
Dù Trần Tây Thành đã lợi dụng chức vụ, sắp xếp cho cô ta công việc nhàn hạ nhất, cô ta vẫn liên tục xin nghỉ, làm thì cẩu thả, qua loa đại khái, lại thường xuyên phạm lỗi.
Nếu không phải người ghi công điểm nể mặt Trần Tây Thành, thì bảng điểm lao động của Hạ Tuyết Liên đã sớm không nhìn nổi.
Không ai muốn bị phân vào cùng tổ với cô ta.
Kiếp trước, Trần Tây Thành vì tư lợi cá nhân mà cố tình sắp tôi và Hạ Tuyết Liên cùng một nhóm.Bề ngoài nói là để tôi “giúp đỡ trí thức trẻ làm quen với lao động nông thôn”, nhưng thực chất là bắt tôi làm thay toàn bộ phần việc của Hạ Tuyết Liên.
Còn cô ta thì làm gì?Chỉ việc xinh đẹp, thơm tho mà tình tứ với Trần Tây Thành.
Cuối cùng, tất cả công lao đều bị cô ta giành mất.
Tôi thì phải gánh hết mọi lỗi lầm do cô ta gây ra.
Kiếp này — Hạ Tuyết Liên muốn như thế?Mơ đi!
Tôi thà đi gánh phân cũng không để cô ta hút máu mình nữa.
Và tôi thật sự đã đăng ký đi gánh phân.
Tôi nghe thấy Trần Tây Thành xót xa nói:“Liên à, em ráng chịu thiệt thêm một thời gian nữa nhé...”
Hạ Tuyết Liên vờ làm nũng:“Em không ở nhà người khác đâu, bẩn lắm!”
Lần này cô ta bị phân đến nhà người dân trong làng, nhưng lại chê nhà người ta không sạch sẽ, cứ đòi quay lại ký túc xá.
“Được được được, anh nhất định sẽ để em về nhà anh ở... Một ngày không gặp—”
Hạ Tuyết Liên lập tức nối tiếp:“Như cách ba thu~”
Tôi và An Hành Chu — người cùng tổ đi gánh phân với tôi — quay sang nhìn nhau, tay vẫn cầm muôi múc phân.
Cảm giác lúc ấy là...Mùi phân cũng không bằng cái cảnh hai người kia tình chàng ý thiếp, làm người ta buồn nôn hơn gấp mấy lần.
Chờ họ đi khuất, tôi và An Hành Chu không hẹn mà cùng đồng loạt:“Ọe.”
Thật không ngờ — lại có người dám tình tứ ve vãn ngay trước… nhà xí.
Có lẽ bọn họ nghĩ giữa trưa nắng chẳng ai mò ra đây, nên mới to gan lớn mật đến vậy.
Nhưng họ đâu biết, tôi và An Hành Chu đang ở ngay sau nhà xí.
5.
An Hành Chu là trí thức trẻ mới đến.Khi phân công nhiệm vụ, chính anh là người chủ động nhận lấy phần việc… gánh phân.
Tất cả trí thức trẻ đều cảm kích anh — nhưng cũng vô thức mà giữ khoảng cách.
Nếu không có ký ức của kiếp trước, có lẽ tôi cũng sẽ giống họ.Nghe lời Trần Tây Thành, tránh xa An Hành Chu, vì “người này dơ bẩn, chẳng nên dây vào”.
Trần Tây Thành vốn luôn tỏ vẻ khinh ghét An Hành Chu.
Nhưng sự thật là, An Hành Chu mới chính là người thật lòng muốn góp sức xây dựng nông thôn.
Cha anh là giáo sư đại học, từng bị điều xuống học tập tại trường cán bộ ở trấn bên.An Hành Chu không muốn cắt đứt quan hệ với cha, nên bị đưa đi “tái giáo dục” trong môi trường của tầng lớp nghèo khổ như thế này, và được phân về cái làng nghèo rớt mồng tơi của chúng tôi.
Cũng vì xuất thân "vấn đề" đó, dù anh không chủ động chọn việc gánh phân, thì đội cũng sẽ phân nó cho anh.Muốn được giáo dục lại? Vậy phải làm việc cực nhọc nhất, bẩn thỉu nhất — ai cũng nghĩ thế.
Nhưng An Hành Chu là người tử tế.Cuộc sống kham khổ nơi thôn quê không dập tắt quyết tâm “phục vụ nhân dân” của anh.
Sau này, khi thi đại học được khôi phục, tôi nghe nói anh đã tiếp tục học lên, chọn ngành liên quan đến nông học.
Tôi từng gặp lại anh một lần.
Trong hội nghị kỹ thuật nông nghiệp tổ chức tại trấn, An Hành Chu là khách mời đại diện, tranh thủ thời gian đến chia sẻ.
Ban đầu dự kiến chỉ nói chuyện trong hai tiếng, nhưng để giải đáp hết thắc mắc cho bà con, anh lưu lại suốt hai ngày.Không chỉ đứng trên bục giảng, mà còn lội xuống tận ruộng đồng, giúp từng hộ dân xử lý khó khăn kỹ thuật.Vì vậy mà anh bỏ luôn kỳ nghỉ thăm nhà hiếm hoi của mình.
Tình cảm anh dành cho mảnh đất này… sâu nặng đến mức khiến người ta xúc động.
Tôi không thực sự muốn gánh phân.
Tôi chỉ muốn giúp anh một tay.
Không chỉ vì tôi kính trọng anh.
Mà còn bởi — kiếp trước, anh là người duy nhất từng đứng ra bênh vực tôi.
"Cỏ không dính bùn thì không thối, bùn không có cỏ thì không tốt."
Đội sản xuất của chúng tôi nghèo đến mức… không xoay đâu ra phân hóa học.Phân hóa học còn quý hơn cả kẹo sữa Đại Bạch Thố — vì con người có thể không ăn kẹo, nhưng ruộng đồng thì không thể không có phân.
Dù đội trưởng ngày nào cũng lên công xã khóc lóc xin chỉ tiêu, có xin được rồi thì chúng tôi cũng chẳng có tiền mà mua.Đơn giản vì nghèo. Một cái nghèo vô phương cứu chữa.
Sau khi nắm rõ tình hình, An Hành Chu bắt đầu nghiên cứu chuyện ủ phân tự nhiên.
Chúng tôi tranh thủ giờ nghỉ, ra ruộng đào một cái hố lớn.Ban đầu, ngoài đội trưởng và bí thư ra, không ai hiểu chúng tôi đang làm gì.
Một hôm, An Hành Chu quay sang tôi, nói:“Anh đã quan sát kỹ, trong đội mình có đầy đủ các nguyên liệu như bùn sông, rong rêu, phân gia súc… Chỉ thiếu một thứ.”
Tôi hỏi:“Là gì vậy?”
“Muốn nguyên liệu lên men tốt, còn cần thêm vôi — để kích thích hoạt động của vi sinh vật.”
Tôi không hiểu "vi sinh vật" là gì, nhưng An Hành Chu nói cần thì tôi tin là cần.So với anh ấy, tôi nói chuyện với đội trưởng dễ hơn.
Tôi gật đầu:“Được, để em đi tìm đội trưởng xin vôi, thứ này còn dễ xin hơn phân hóa học nhiều.”
An Hành Chu bật cười.Anh cười rất đẹp, mang theo khí chất trí thức chân thành và sáng sủa.
Anh hỏi tôi:“Trần Mạn Thanh , sao em lại tin anh nhất định sẽ làm được?”
Tôi không cần nghĩ ngợi, đáp luôn:“Ừ, em tin anh.”
“Nhỡ đâu thất bại thì sao?”
“Thì làm lại từ đầu.” — tôi đáp nhẹ tênh, rồi khẽ mỉm cười:“Có em làm cùng.”
An Hành Chu khựng lại một chút, rồi bật cười:“Nhất định sẽ thành công. Phương pháp ủ phân này, bạn anh từng thử nghiệm thành công ở làng khác rồi.”
“Vậy càng tốt. Em đi xin vôi đây.”
Tôi vẫy tay, quay người rời đi.
“Trần Mạn Thanh !” — giọng An Hành Chu bất ngờ gọi tôi lại.
Tôi quay đầu, hơi khó hiểu nhìn anh.
“Đón lấy.”
Anh ném thứ gì đó về phía tôi. Vì tin tưởng, tôi theo phản xạ mà đưa tay bắt lấy.
Là ba viên kẹo sữa Đại Bạch Thố.
Anh nở nụ cười dịu dàng, chỉ nhẹ nhàng ra hiệu:Không có gì đâu.
Kẹo để trong túi bị hơi người làm chảy ra một chút, nhưng vẫn ngọt.Ngọt đến mức khiến lòng tôi nghẹn đắng.
Thì ra… đây chính là mấy viên kẹo sữa Đại Bạch Thố mà Trần Tây Thành đã từng mua cho Hạ Tuyết Liên.Hóa ra… cũng chỉ đến thế mà thôi.
Trong đầu tôi cuộn trào trăm mối suy nghĩ, nhưng bước chân thì vẫn vững vàng tiến về phía đội sản xuất.
An Hành Chu cần ủ phân, mà cái hố chúng tôi đào hôm trước — chính là hố ủ phân đấy.Tôi đã báo cáo chuyện này với đội trưởng từ trước.Và tôi sẵn sàng đứng ra bảo đảm cho An Hành Chu.
Chỉ cần có lợi cho sản xuất, đội trưởng và bí thư đều sẽ ủng hộ.Và vì thế, họ cũng bắt đầu nhìn An Hành Chu bằng con mắt khác.
Kiếp trước, Trần Tây Thành vì chê mùi trên người An Hành Chu mà nhiều lần phớt lờ đề xuất ủ phân của anh ấy.Cuối cùng chẳng thèm trình báo lên trên.
Năm ấy, vụ mùa thất bát.
Trong khi đó, cái làng nơi An Hành Chu bị phân về — vì thành công với kỹ thuật ủ phân, thu hoạch bội thu, còn được toàn tỉnh tuyên dương, trở thành đề tài bàn tán khắp nơi.
Làng tôi đến tận năm sau mới phái người đi học kỹ thuật ủ phân.Nhưng cái giá của sự chậm trễ ấy là: có bao nhiêu gia đình bị đói đến sụp đổ.
Người đói thì sức đề kháng yếu.Sức khỏe yếu thì bệnh tật kéo đến.Một người ngã xuống, cả nhà đổ theo.
Kiếp này, tôi sẽ không để bi kịch đó tái diễn thêm một lần nào nữa.