1
Tôi và Giang Cẩm Niên đã kết hôn được năm mươi năm. Ai ai cũng nói chúng tôi là vợ chồng tình thâm, là hình mẫu của hôn nhân.
Trước khi phát hiện tờ di chúc kia, tôi cũng nghĩ vậy.
Nhưng giờ đây, tôi mới thấy mình thật nực cười, sống trong giấc mộng đẹp mà Giang Cẩm Niên đã dệt nên.
Giấc mộng vỡ rồi, tôi cũng nên tỉnh lại thôi.
Nói là di chúc, thật ra đó là bức thư ông ấy viết cho con trai Giang Minh Viễn.
Trong thư, ông tỉ mỉ dặn dò về người đồng nghiệp năm xưa Thẩm Nguyệt Vân về những gian truân mà bà ta phải chịu đựng.
Ông viết: sau khi ông qua đời, mẹ con bà ấy sống khổ sở, cô độc không ai nương tựa, dễ bị người khác bắt nạt.
Ông dặn Giang Minh Viễn mỗi tuần đều phải qua thăm nom, chăm sóc.
Phần cuối thư là những tài sản ông để lại cho hai mẹ con đó:
Một căn nhà ngay trung tâm thành phố, gần năm trăm nghìn tiền gửi tiết kiệm.
Căn nhà đó tôi còn nhớ, là thành quả sau hai mươi năm làm việc của ông. Không lâu sau, tôi nghe ông nói đã bán đi, bảo là cho bạn mượn gấp để xoay vòng vốn, rất khẩn cấp.
Sau này căn nhà ấy tăng giá gấp nhiều lần, tôi thấy tiếc nhưng cũng chưa bao giờ trách móc.
Hóa ra… không phải bán đi, mà là âm thầm sang tên cho con trai, rồi căn dặn con sau khi ông mất sẽ chuyển cho người tình trong mộng.
Trong thư gần như không nhắc đến tôi. Chỉ đến dòng cuối, ông mới để lại một câu:
“Mẹ con và ta đã bên nhau nửa đời người, tận hưởng nửa đời hạnh phúc. Hiện tại căn nhà bà ấy đang ở và số tiền còn trong thẻ đủ để bà sống tiếp. Bà ấy vốn giản dị tiết kiệm, còn dư lại hai trăm nghìn cũng là đủ rồi… Nhưng dì Thẩm của con thì khác, bà ấy mồ côi không còn người thân, chỉ còn lại một cô con gái. Nghĩ đến việc hồi nhỏ dì Thẩm hay dẫn con ra ngoài chơi, mua đồ ăn cho con, con cũng nên thay ta chăm lo cho hai mẹ con họ…”
Tôi bỗng thấy nực cười đến khó hiểu, thấy mình thật bi ai.
Người vợ đầu gối tay ấp với ông nửa đời người như tôi, lại không bằng bóng hình “bạch nguyệt quang” chưa từng chung sống với ông một ngày.
Ông để lại cho mẹ con Thẩm Nguyệt Vân năm trăm nghìn, chu toàn mọi bề, thậm chí còn dặn con trai thay mình chăm sóc họ.
Còn đối với người vợ chính thất như tôi, chỉ có vài câu hời hợt, lạnh nhạt.
Trong lòng tôi dâng lên nỗi bi thương khôn cùng bi thương vì năm mươi năm qua của tôi hóa ra chỉ là công cốc, bi thương vì sao đến tận giờ phút này mới nhận ra, để rồi uổng phí cả nửa đời người bên ông.
Đáng thương, đáng hận…
2
“Sao còn chưa tới? Về nhà lấy quần áo, nấu bữa cơm thôi mà cũng mất từng ấy thời gian?”
Vừa bắt máy, bên kia đã xả một tràng trách mắng.
Nếu là trước đây, người đầu tiên xin lỗi luôn là tôi.
Tôi hiểu cho ông ta, vì tuổi già sức yếu nên dễ bực bội.
Tôi cũng hiểu cho ông ta người từng rực rỡ nửa đời giờ phải giam mình trong căn phòng bệnh viện chật hẹp.
Nhưng sự cảm thông của tôi đổi lại được gì?
Tôi hít sâu một hơi dài, mệt mỏi lan khắp thân thể:
“…Cẩm Niên, tôi đã thấy bức thư anh giấu trong góc sâu nhất tủ áo rồi. Anh có gì muốn nói không?”
Đầu bên kia sững lại, im lặng vài giây rồi bùng nổ cơn thịnh nộ:
“Tô Tú Tuyết! Cô dám động vào đồ của tôi? Tôi đã nói bao nhiêu lần, đừng có tự tiện mở tủ đồ của tôi!”
Giọng ông ta gắt gỏng:
“Cô đừng nói là đã đọc bức thư đó rồi nhé? Đó là đồ của tôi, cô lấy tư cách gì mà xem? Sống với cô từng này năm, sao cô vẫn không chịu hiểu lời tôi nói hả!”
Ông cấm tôi động vào đồ của ông, nhưng trong căn nhà này, có thứ gì không phải do tôi thu vén, sắp xếp?
Thấy tôi im lặng, Giang Cẩm Niên càng nổi đoá:
“Cô xem xong còn dám trưng bộ mặt đó với tôi? Mau mang đồ ăn tới đây, tôi đói muốn chết rồi…”
Tôi đâu phải không nhìn ra ông đang cố lảng tránh vấn đề.
Nhưng tôi không nuốt nổi cục nghẹn này.
Từ ngày đầu tiên gặp mặt, tôi đã nói rõ với ông:
“Em không chịu được bất kỳ sự bẩn thỉu nào trong tình cảm. Nếu anh phản bội, hãy nói ngay cho em, em sẽ rời đi.”
Ông ta từng đồng ý.
Tôi còn nhớ rõ gương mặt ngượng ngùng, đôi mắt sáng rực của ông ta khi ấy:
“Tú Tuyết, sẽ không bao giờ có ngày đó. Anh yêu em, cả đời này anh sẽ chứng minh em đã không chọn sai.”
Nhớ lại quá khứ, nhìn bức thư kia, tôi thấy cả đời mình đúng là một trò cười.
Theo những gì trong thư, con trai Giang Minh Viễn từ lâu đã biết về sự tồn tại của Thẩm Nguyệt Vân.
Đó là bí mật của hai cha con họ, giấu tôi suốt hơn hai mươi năm.
3
“…Giang Cẩm Niên, anh còn nhớ lời em từng nói hôm chúng ta gặp mặt không?” Giọng tôi khàn đục, cổ họng như có gì chặn lại.
“Lời gì? Chuyện bao nhiêu năm rồi mà cô còn bận tâm? Cô đúng là lắm chuyện. Có thời gian thì mau tới bệnh viện đi!” Giọng ông mất kiên nhẫn vang lên từ đầu dây bên kia.
Tôi đè nén tia hy vọng cuối cùng:
“Thẩm Nguyệt Vân là ai? Tại sao anh để lại tiền và nhà cho cô ta…”
Tôi chưa kịp nói hết, đã bị Giang Cẩm Niên tức giận cắt ngang.
“Quả nhiên cô đọc rồi! Ai cho phép cô đọc hả? Cô thấy tôi để lại tiền là tưởng rằng con của Nguyệt Vân là con tôi sao? Tâm tư thật bẩn thỉu! Nguyệt Vân chỉ là em gái tôi! Chúng tôi lớn lên cùng nhau, cô ấy lấy nhầm người nên khổ sở, tôi chỉ muốn giúp đỡ cô ấy thôi. Cái đầu óc cô suốt ngày toàn nghĩ vớ vẩn gì vậy?”
Tôi thấy lòng mình lạnh buốt, bàn tay nắm chặt điện thoại trắng bệch đi:
“…Từ bao giờ vậy?”
“Từ bao giờ gì? Tô Tú Tuyết, tôi nói cho cô biết, đừng có tra hỏi như đang xét hỏi phạm nhân! Tôi chưa từng làm gì có lỗi với cô. Cả đời cô ăn ngon mặc đẹp, thứ gì trên người cô không phải do tôi kiếm về? Cô lấy tư cách gì mà chất vấn tôi…”
Tôi chưa bao giờ thấy mình bất lực như lúc này.
“Anh nói đúng… Nửa đời trước của tôi đúng là một trò hề. Nhưng từ giờ trở đi, tôi sẽ sống cho bản thân mình. Tôi sẽ không tới bệnh viện nữa, cũng sẽ không chăm sóc anh nữa. Giấy tờ ly hôn, tôi sẽ nhờ luật sư gửi qua. Di chúc anh lập bây giờ chưa có hiệu lực—tất cả tài sản đều là tài sản trong hôn nhân. Anh muốn để phần của mình cho ai tôi không quan tâm, nhưng phần của tôi, anh đừng hòng động tới.”
“Cô… cô, cô…!”
Tôi không đợi ông nói hết, dứt khoát cúp máy.
Đây không phải lời giận dỗi. Tôi đã cho ông cơ hội.
Ông đã quên mất lời hứa ban đầu, thì chỉ mình tôi cố gắng giữ gìn còn có nghĩa lý gì?
Không cần thiết nữa.
4
Tối hôm đó, tôi tự mình uống bát canh vốn định nấu cho ông ta.
Ở nhà mãi cũng chán, nghĩ đến mấy bà cụ trong khu cứ rủ nhau đi đánh mạt chược, nói là để phòng bệnh lú lẫn tuổi già.
Tôi cũng không muốn ngồi một mình nữa nên thử đi theo.
Thật ra tôi biết chơi chút ít, mấy ván là hòa nhập được ngay.
Đang chơi vui thì điện thoại reo, tôi theo phản xạ bắt máy.
Quả đúng là cha nào con nấy, vừa nhấc máy đã quát ầm lên:
“Mẹ, mẹ làm sao vậy? Ba mới gọi nói mẹ đòi ly hôn, ông đang nằm trên giường bệnh rồi mà mẹ còn làm loạn cái gì? Mẹ tưởng vẫn là chuyện nhỏ chắc? Sao mẹ cứ làm người ta lo lắng thế hả!”
Tôi lạnh mặt, đưa điện thoại ra xa đợi cậu ta bớt giận rồi mới áp lại gần:
“Nói xong chưa? Mẹ không làm loạn, mẹ nói thật đấy. Mẹ và ba con sớm đã không sống nổi với nhau nữa, nhìn nhau là thấy chán. Ông ta không có một ‘em gái tốt’ tên là Thẩm Nguyệt Vân sao? Sao không bảo người ta qua chăm ông ta đi…”
Giang Minh Viễn sững lại một hồi mới ấp úng:
“Thẩm Nguyệt Vân gì cơ… Mẹ nghĩ nhiều rồi…”
Tôi không còn kiên nhẫn diễn theo nữa:
“Con giả vờ cái gì? Minh Viễn, ba con qua lại với bà ta bao nhiêu năm, con lại không biết à? Nếu không có con phối hợp, họ lừa mẹ được bao lâu? Mẹ từng nghĩ đến đủ kiểu phản bội của ba con, duy chỉ không nghĩ tới việc con lại đứng về phía ông ta.”
Tôi tiếp tục:
“Mẹ tự thấy mình là một người mẹ không tệ. Chưa từng vắng mặt buổi họp phụ huynh nào, chưa từng để con phải đói đi học, chưa từng chen vào chuyện vợ chồng của con. Mẹ đã làm tất cả những gì một người mẹ nên làm. Vậy mà con thì sao? Con đáp lại mẹ thế nào?”
“Mẹ, chuyện đó cũng qua lâu rồi, mẹ còn bới móc làm gì? Ba có qua lại với dì Thẩm thì sao chứ? Ba chưa từng đưa người ta về nhà. Mẹ vẫn là vợ của ba, là mẹ của con, không ai thay thế được. Mẹ làm ầm lên như vậy để làm gì?”
Giọng Giang Minh Viễn đầy bất bình:
“Nếu mẹ tức chuyện ba cho tiền dì Thẩm thì càng không đáng. Dì ấy nuôi con một mình khổ sở, không có ba giúp chắc hai mẹ con họ chết đói từ lâu rồi, biết đâu còn nhảy sông. Ba chẳng phải đang cứu người sao? Mẹ sao không nghĩ thoáng ra chút…”
Tôi đã từng kỳ vọng vào Minh Viễn.
Nó là đứa con duy nhất giữa tôi và Giang Cẩm Niên, là đứa tôi đã hết mực yêu thương và nuôi dạy nên người.
Nhưng không biết từ lúc nào, nó càng ngày càng giống ba nó.
Cha con giống nhau y như đúc – vô tình, lạnh nhạt, coi sự hy sinh của tôi là điều hiển nhiên, chẳng buồn để mắt đến nỗ lực của tôi.
Nó từng có lúc đứng về phía tôi. Hồi nhỏ, có lần Giang Cẩm Niên giỡn mạnh tay làm tàn thuốc cháy vào tay tôi, Minh Viễn chẳng nói gì đã nhào tới cắn ông một phát. Đến giờ Giang Cẩm Niên vẫn còn cái vết răng ấy.
Vậy mà giờ đây, nó sống định cư nước ngoài, cưới vợ ngoại quốc, cả năm chẳng mấy khi về nước, người cũng đã thay đổi đến mức tôi chẳng nhận ra nổi nữa.