1.
Tôi và Ứng Phù là thanh mai trúc mã, đính hôn từ thuở nằm nôi.
Ngày đính ước, hai nhà vốn là thế giao, môn đăng hộ đối.Nhưng thời loạn, hào môn sụp đổ chỉ trong một đêm.
Khi tôi ba tuổi, nhà họ Ứng thất thế, buộc phải dắt díu nhau chạy về phương Bắc tìm đường sống.Chú Ứng ôm nỗi áy náy khôn nguôi, mang tín vật đính ước giữa tôi và Ứng Phù đến, khẩn khoản xin hủy hôn, sợ làm lỡ cả đời tôi.
Cha tôi là người trọng chữ tín, chỉ nhẹ nhàng nói:“Một lời đã hứa, dù nghèo khổ hay phú quý, tôi cũng tuyệt đối không nuốt lời.”
Ngày Ứng Phù lên đường, tôi trốn sau bức tường phủ đầy hoa hải đường.Thấy bóng dáng bé xíu gầy gò của cậu ấy lẻ loi, tôi kìm lòng không đặng, khẽ gọi một tiếng:“Ứng Phù…”
Ứng Phù ngoảnh đầu lại, từ xa hét lên tên tôi:“Vũ Vi!”
Tiếng gọi ấy, tôi khắc cốt ghi tâm suốt mười sáu năm trời.
2.
Nhà họ Tạ ở Giang Nam giàu có năm đời, ba tôi chỉ có hai người con: tôi và anh trai.
Bà nội là người thuộc dòng dõi quý tộc cũ, rất nghiêm khắc trong việc dạy dỗ, từ dáng đi đứng đến lời ăn tiếng nói đều phải đúng chuẩn con gái danh gia vọng tộc.
Anh trai tôi mười hai tuổi đã được đưa đến Kim Lăng học tập.Khi anh mười sáu, viết thư về cho ba, nói ở đó vừa mở một trường mẫu giáo dành riêng cho nữ sinh, dạy dỗ rất khác so với lớp học tại nhà. Anh mong ba cho tôi theo học.
Ba tôi khá cởi mở, năm sau liền đồng ý cho tôi đến Kim Lăng nhập học.
Tôi tiếp tục lên nữ trung học, đến mười tám tuổi thì đậu vào Đại học Kim Lăng, chuyên ngành Kinh tế Quốc tế.
Năm tôi mười chín tuổi, Ứng Phù quay lại tìm tôi.
Lúc ấy nhà họ Ứng đã không còn vinh hoa gì mấy, chỉ là một gia đình bình thường.
Ứng Phù khi đó đã là một thanh niên cao gầy, mặc áo dài vải thô, dáng người gầy nhom nhưng khí chất thì đầy cứng cỏi. Cậu đứng giữa phòng khách, bình tĩnh nói:“Ba tôi bảo tôi đến cưới em.”
Giọng nói đều đều, ánh mắt thẳng thắn, như muốn dùng toàn bộ sự kiêu hãnh của bản thân để gánh lấy trách nhiệm này.
Ba tôi giữ lời hứa năm xưa, không chần chừ gì mà đồng ý.
Nhưng sau đó, Ứng Phù khẽ nghiến răng, như rất khó để nói ra:“...Ý ba tôi là… tôi phải làm rể ở nhà vợ.”
3.
Chú Ứng có ba người con trai, Ứng Phù là con út – cũng là người thông minh, xuất chúng nhất trong ba anh em.
Khác với tôi – người chọn con đường học hành ở Kim Lăng, Ứng Phù lại luôn mơ ước được vươn ra thế giới bên ngoài.
Xã hội cũ và mới giao thoa, ai nấy đều ôm giấc mộng xuất ngoại.Nhưng với hoàn cảnh của nhà họ Ứng khi đó, việc ra nước ngoài chẳng khác gì nằm mơ giữa ban ngày.
Ứng Phù đồng ý làm rể nhà họ Tạ, chỉ đưa ra một điều kiện: gia đình tôi phải tài trợ cho cậu ấy đi du học.
Với nhà tôi mà nói, cậu ấy đến ở rể đồng nghĩa với việc tôi không phải lấy chồng xa – quả thật là chuyện tốt.
Ba tôi không suy nghĩ gì nhiều, lập tức đồng ý.
Tôi tuy được học hành theo lối mới, nhưng từ bé đã lớn lên trong khuôn phép lễ nghi, nên trong lòng vẫn luôn tự nhủ:Dù Ứng Phù ở rể, tôi vẫn sẽ làm tròn bổn phận của một người vợ, giữ thể diện và vị trí cho anh ấy như một người chồng thực thụ.
Vậy là, tôi và Ứng Phù thành vợ thành chồng.
Đêm tân hôn, tôi mang theo chút ngại ngùng và rụt rè, chỉ nghĩ làm sao để hai đứa có thể thật lòng thật dạ sống cùng nhau.
Nhưng đêm đó... lại như một cơn ác mộng.
4.
Mùi rượu nồng nặc.
Cơn đau buốt.
Bộ váy cưới thêu tay bằng chỉ Tô Châu quý giá bị kéo lệch, nhàu nhĩ không còn nguyên vẹn, trâm ngọc trên tóc rơi lả tả đầy sàn.
Tôi nghiến chặt răng, quay mặt đi, cố gắng chịu đựng.
Biết bao lời dịu dàng, bao tình ý trong lòng—rốt cuộc, một chữ cũng không thể thốt ra.
Sau đêm đó, Ứng Phù dọn sang ngủ ở thư phòng.
Tôi co người lại dưới lớp chăn ấm, nhưng trong lòng vẫn lạnh buốt như băng.
Sáng hôm sau, hai đứa cùng ra mắt ba mẹ. Ứng Phù vẫn giữ bộ mặt lãnh đạm, thờ ơ đúng kiểu kẻ ngoài cuộc.
Ở thời đại cũ, những người làm rể hay làm thiếp vốn chẳng có chỗ đứng, thậm chí chẳng được phép ngồi cùng bàn ăn.Nhưng ba tôi chưa từng bắt ép Ứng Phù điều gì cả.
Chính cậu ấy là người chủ động không muốn ngồi ăn chung với gia đình tôi.
Tôi từng thử bắt chuyện, nhưng cậu luôn tỏ ra thiếu kiên nhẫn.Chỉ trong những lúc rất hiếm hoi, chúng tôi mới có thể nói đôi câu về văn chương, thi từ.
Tôi chẳng giỏi thơ ca, tôi học Kinh tế quốc tế—nhưng điều đó, Ứng Phù chưa từng biết.
Mỗi lần cậu hỏi đến những thứ đó, tôi không trả lời được.Trong mắt cậu lúc đó, luôn ánh lên một thứ cảm xúc mệt mỏi và chán chường... như thể chúng tôi vốn dĩ thuộc về hai thế giới không thể nào giao thoa.
Thứ duy nhất cậu ấy thật sự quan tâm đến—lại là chuyện trên giường giữa vợ chồng.
5.
Mãi đến sau này tôi mới biết, ba tôi kỳ vọng rằng sau khi kết hôn, tôi có thể cùng Ứng Phù sang nước ngoài du học.
Nhưng Ứng Phù không muốn dẫn tôi theo.Vì vậy, anh ta nghĩ ra cách—bắt tôi mang thai.
Như đúng kế hoạch, chẳng bao lâu sau ngày cưới, tôi có bầu.
Ứng Phù thở phào nhẹ nhõm.
Tôi cũng thở phào—chỉ vì không muốn bị anh ta đối xử thô bạo như đêm đầu tiên nữa.
Hôm Ứng Phù rời đi, tôi tiễn anh ta ra tận cảng Thượng Hải – Nam Kinh.
Chiếc tàu thủy khổng lồ rền vang tiếng còi thúc giục không ngừng, như nhấn mạnh từng giây rời xa.
Tôi đứng ở bến cảng, cố tỏ ra bình tĩnh, giọng nhẹ nhàng dặn dò:
“Anh cầm đủ vé chưa?”
“Em đã sắp sẵn quần áo cho hai mùa, phần còn lại sẽ gửi thêm sau.”
“Ra nước ngoài rồi, nhớ viết thư về cho em.”
“Em và con… sẽ luôn nhớ anh…”
“Ngày mười hàng tháng, nhớ chuyển tiền về,” Ứng Phù lạnh nhạt cắt ngang.
Tôi khẽ gật đầu, chỉ nói: “Ừ, em nhớ rồi.”
Và thế là anh ta quay người, không chút lưu luyến, bước lên tàu rời đi.
6.
Sau khi ra nước ngoài, Ứng Phù có gửi thư về.
Trong thư, anh ta nói mình đã ổn định chỗ ở, đang thuê nhà, sắm sửa quần áo – và yêu cầu… tăng thêm tiền chu cấp hàng tháng.
Trong khi đó, thai kỳ của tôi vô cùng khó khăn.Ban đầu là nghén nặng suốt hai tháng, người gầy rộc chỉ còn da bọc xương.Chưa kịp ổn thì lại bị ra huyết, bác sĩ bảo có nguy cơ sảy.
May mắn thay, cuối cùng đứa bé vẫn giữ được.
Mùa xuân năm sau, con trai tôi chào đời.Ba tôi đặt tên cho con là Tạ Đình, tên thân mật là Vi Trúc – nghĩa là nhánh trúc nhỏ mong manh nhưng đầy sức sống.
Sau sinh, tôi muốn quay lại Kim Lăng tiếp tục việc học.
Ngoài bà nội là không nỡ xa cháu, ba mẹ và anh trai tôi đều rất ủng hộ.Mẹ còn đích thân đi cùng tôi, cẩn thận chọn người vú em, giúp việc, để tôi có thể toàn tâm toàn ý học hành mà không bị xao nhãng vì chuyện chăm con.
Ba thì mua hẳn một căn nhà kiểu Tây gần đại học, mọi thứ đã chuẩn bị sẵn trước ngày tôi lên đường.
Thành tích học tập của tôi rất tốt.Dù từng phải bảo lưu vì sinh con, nhưng điều đó hoàn toàn không ảnh hưởng gì đến kết quả.
Thời điểm đó, có một cơ hội cực kỳ lớn—một suất học bổng du học toàn phần.
Gần như tất cả những sinh viên chuyên ngành Kinh tế quốc tế đều lao vào cạnh tranh.
Dựa vào khả năng tiếng Anh, Pháp, Đức đều xuất sắc, cùng điểm số gần như tuyệt đối, tôi đã giành được suất học bổng đó.
Tôi viết thư cho Ứng Phù, báo với anh ta rằng tôi chuẩn bị đi du học.
Lần này, anh ta hồi âm rất nhanh—là lần đầu tiên từ trước tới nay, ngoài mấy lá thư đòi tiền, anh ta chủ động viết riêng cho tôi một bức thư.
Lá thư rất dài.
Ứng Phù viết rằng ở nước ngoài, phụ nữ đi du học bị phân biệt đối xử thế nào, huống hồ tôi còn là người đã có gia đình.Anh ta hỏi: “Em không thể ngoan ngoãn ở nhà, chờ anh về hay sao?”
Lá thư đó, bị anh trai tôi đọc được.
Anh giận đến đỏ cả mặt, xé toạc bức thư ngay tại chỗ rồi mắng một tiếng:“Đồ khốn nạn!”
Tôi chỉ cười nhạt.
“Anh ta tốt nghiệp Đại học Bắc Bình thì sao? Em gái anh cũng là sinh viên xuất sắc của Đại học Kim Lăng.Tại sao anh ta được đi du học còn em gái anh thì phải ở nhà chờ chồng cả đời?!”Anh tôi gào lên, phẫn nộ thay tôi.
So với cơn tức giận ấy, tôi lại bình tĩnh đến lạ.
Tôi mỉm cười, giọng nhẹ như gió thoảng:“Con gái thì phải theo cha, lấy chồng thì phải theo chồng – lời dạy xưa là thế.”
“Vũ Vi?!”Anh trai tôi tròn mắt nhìn tôi, không tin nổi vào tai mình.
Tôi vẫn điềm nhiên, gọi người đến dọn những mảnh giấy rách vung vãi dưới đất.
Rồi bình thản nói:
“Nhưng… em đâu có thật sự gả cho Ứng Phù,Vậy thì nghe lời anh ta làm gì?”