12.
Nghe con trai nói xong, chồng tôi lập tức tỏ ra vô cùng kích động.
“Cái gì cơ?”“Tiểu Lệ có thai rồi à? Trời ơi, đúng là tin vui nhất từ đầu năm đến giờ!”“Nghỉ việc cũng tốt. Công việc của con bé trước cứ phải làm ca đêm, không tốt cho em bé.”
“Con nói với Tiểu Lệ đi, bảo nó cứ yên tâm ở nhà dưỡng thai, tiền hưu của ba để dành hết cho mẹ con nó.Còn mẹ con thì lo cơm nước tẩm bổ cho đàng hoàng, nghe rõ chưa?”
Con trai gật đầu ngay:“Con biết rồi ba.”
Sau đó, nó quay sang nhìn tôi:
“Mẹ à, ba làm như vậy là vì nghĩ cho cả nhà đấy.”“Mẹ đừng chỉ nghĩ cho bản thân nữa.”“Ráng nhịn một chút. Đợi Tiểu Lệ sinh xong, tụi con sẽ đưa mẹ đi chơi.”
Nghe con nói thế, tôi chỉ im lặng.
Bởi vì tôi biết—đó là chuyện không bao giờ xảy ra.
Chờ con dâu sinh xong, tôi không chỉ phải lo việc nhà, mà còn phải bế cháu, trông cháu, lo cho từng miếng ăn giấc ngủ của nó.
Rồi lúc đó, con trai sẽ lại nói:“Chờ cháu vào tiểu học, mẹ sẽ rảnh hơn.”
Nhưng tôi biết, sự thật thì sẽ không như vậy.
Bởi vì sau tiểu học còn có cấp hai.Cấp hai xong còn có cấp ba.
13.
Tôi là người mà trong căn nhà này, ai cũng mặc định sẽ hy sinh.Không cần hỏi ý kiến.Không cần cảm ơn.Không cần bù đắp.
14.
Chỉ trong khoảnh khắc, tôi chợt thấy lòng mình chùng xuống vì một nỗi buồn khó gọi tên.
Đã từng có lúc, con cái chính là sợi dây níu giữ tôi lại với gia đình này.Tôi cứ chờ hết năm này sang năm khác, luôn nghĩ: chỉ cần bọn trẻ lớn thêm một chút là mọi thứ sẽ ổn hơn.
Thế là tôi chờ con biết đi, chờ con đến trường, chờ con biết yêu, rồi tốt nghiệp, rồi đi làm, rồi cưới vợ.
Tôi chờ đến khi chồng tôi nghỉ hưu.
Chờ đến khi mắt tôi mờ dần, tóc tôi bắt đầu bạc trắng.
Đến lúc cuối cùng, tôi chỉ muốn thở một hơi dài, đi ra ngoài, bước ra thế giới kia, tự mình sống một chút.
Thế nhưng…
Giờ thì con của con tôi, lại trở thành một sợi dây ràng buộc khác.
Còn tôi—
Tôi thật sự… không muốn chờ đợi thêm nữa.
15.
Trước những lời trách móc của con trai, tôi nhẹ nhàng lắc đầu:
“Con à, Tiểu Lệ mới chỉ vừa phát hiện mang thai thôi.”“Mẹ chỉ muốn ra ngoài đi một chuyến, ngắm nhìn đây đó, chưa đến nửa tháng là mẹ sẽ về.”“Chờ mẹ về, mẹ sẽ chăm sóc cho Tiểu Lệ thật tốt, cũng sẽ phụ giúp trông cháu.”
Không ngờ, nghe tôi nói vậy, con trai lại cau mày chặt hơn:
“Mẹ nhất định phải ích kỷ như vậy sao?”“Có phải mẹ chỉ chờ nhà con tan vỡ, chờ vợ chồng con ly hôn thì mẹ mới hài lòng?”
Nói xong, nó giận dữ bỏ về phòng, sầm cửa cái rầm.
Chồng tôi cũng chẳng buông tha, giọng nói đầy chua cay:
“An Mẫn, tôi thấy cô càng sống càng lùi lại đó.”“Vì cái nhà này, cô không thể nhịn một chút à? Thật là quá ích kỷ!”
Nói rồi, ông cũng quay lưng bỏ đi.
Trong phòng khách, chỉ còn lại tôi và con gái.
Tôi quay sang nhìn con, ánh mắt mơ hồ, giọng nghèn nghẹn:
“Ninh Ninh, mẹ thật sự… quá ích kỷ sao con?”
Con bé nhìn tôi, ánh mắt phức tạp:
“Mẹ à, con hiểu mẹ.”“Nhưng đúng là bây giờ không phải lúc thích hợp để đi du lịch.”“Hay là… sau này, đợi lúc nào con rảnh, con sẽ đưa mẹ đi chơi, được không?”
Nghe vậy, tôi cố gắng mỉm cười, không nói thêm gì nữa.
Vì con bé nói… “sau này”.
Nhưng tôi không biết cái “sau này” đó là khi nào.
Có lẽ chính con bé cũng không biết.
Nhưng tôi hiểu—đó là lời an ủi lớn nhất mà nó, với tư cách một người con, có thể dành cho tôi.
Cũng giống như chồng tôi từng an ủi tôi như thế…
Khi tôi chỉ mới… chín tuổi.
16.
Đó là vào mùa đông năm 1965.Tôi vẫn còn nhớ rõ hôm đó lạnh đến mức nào.
Buổi sáng, cha mẹ tôi nấu một bát canh mì nóng hổi, bưng tới đặt trước mặt tôi.Thế nhưng, trước mặt họ… chẳng có lấy một chút gì để ăn.
Tôi nhìn chằm chằm vào bát canh, không dám động đũa.Cha mẹ dịu giọng dỗ dành:
“Tiểu Mẫn à, ăn đi con, tất cả đều là phần của con đấy.”“Ăn xong rồi, ba mẹ sẽ đưa con tới nhà một anh trai. Anh ấy sẽ chơi với con.”
Nghe tới đó, tôi khựng lại, thìa mì trên tay cũng dừng giữa chừng.
Tuy tôi mới chín tuổi, nhưng dường như… tôi đã mơ hồ đoán ra điều gì đó.
Bởi vì bạn thân của tôi—Thục Phân—cũng từng bị ba mẹ đưa đến nhà một anh trai.
Người lớn đều nói, Thục Phân sắp làm vợ anh ta rồi.
Tôi không hiểu.Thục Phân mới bảy tuổi thôi mà. Sao lại làm vợ ai được chứ?
Họ nói, chuyện đó gọi là “vợ nuôi từ bé”.
Từ giờ, Thục Phân không còn là người của nhà mình nữa, mà đã trở thành người nhà người ta.
Nhà đó sẽ lo cơm ăn áo mặc cho con bé.Còn ba mẹ nó thì nhận được một khoản tiền “cưới hỏi”.
Ai nấy đều bảo, có con gái đúng là tốt—còn nhỏ đã “được hưởng phúc”, mà cha mẹ cũng có thêm thu nhập.
Nhưng tôi biết, Thục Phân chẳng hề “hưởng phúc” chút nào.
Tôi từng lén chạy tới tìm con bé.Con bé sống trong căn nhà đó không đủ ăn, cũng chẳng đủ mặc,phải làm hết mọi việc trong nhà, một thân một mình lo toan tất cả.
Nó mới bảy tuổi thôi, nhưng lòng bàn tay đã đầy vết chai sạn.
Nó nắm chặt tay tôi, nước mắt rưng rưng nói:“Đừng như tớ… đừng trở thành một đứa như tớ…”
Lúc đó, tôi gật đầu thật mạnh, như muốn khắc lời nó vào tim.
Nhưng tôi đã quên mất…Ở cái ngôi làng nghèo đó, rất nhiều chuyện—chúng tôi không có quyền lựa chọn.
17.
Hôm ấy ăn cơm xong, cha mẹ liền đưa tôi đến nhà của Cố Thanh Kiều.
Tôi đứng ngoài cửa, trông thấy bố mẹ anh ấy đang đưa một nắm tiền lẻ cho ba mẹ tôi.
“Ông bà đếm lại xem, tổng cộng là năm tệ, đủ chứ?”
Cha mẹ tôi nhận tiền, khóe mắt lập tức ánh lên niềm vui không giấu được.
“Cậu với ông Cố đều là người thật thà, chúng tôi tin tưởng.”
“Sau này con bé này sẽ theo hai người.”“Nó ngoan ngoãn, lại chịu khó. Có việc gì, cứ bảo nó làm là được.”
Tôi đứng đó, nhìn họ, trong lòng bỗng dâng lên một chút tò mò.
Không biết, lúc cha mẹ của Thục Phân đưa con bé đến nhà người ta, có phải cũng từng nói những lời như thế này?
Không biết, những ông bố bà mẹ mang con gái mình đến nhà người khác, có phải ai cũng từng nói những lời như vậy?
Họ nuôi con lớn, dạy con biết điều, vâng lời…Rồi đưa con đến nhà người ta làm việc, đổi lấy một chút tiền gọi là “cảm ơn”.
Nghĩ đến đó, tôi chợt hiểu ra—thì ra mình chỉ là một món hàng.
Mà cha mẹ tôi, chính là những người buôn bán.
Ý nghĩ ấy vừa hiện lên, cảm giác đau buồn trong tôi dường như cũng phai nhạt đi nhiều.
Bởi vì hàng hóa… thì không nên có cảm xúc.
Cho nên, khi cha mẹ của Cố Thanh Kiều bảo tôi chào bố mẹ lần cuối, tôi chỉ lạnh nhạt nói một câu:
“Ba mẹ, tạm biệt.”
Sự thờ ơ của tôi lúc ấy khiến họ hơi khó chịu.
Trong mắt họ, tôi lẽ ra phải khóc lóc, gào lên bảo không muốn rời xa họ mới đúng.
Thế nhưng tôi lại lạnh nhạt đến mức đáng sợ, chẳng hề lưu luyến chút nào, như thể đã sớm dứt sạch mọi ràng buộc.
“Hừ, con bé này đúng là vô ơn, vừa đến nhà người ta đã xem như chẳng còn bố mẹ.”“May mà giao nó cho nhà họ Cố, chứ với cái tính cách này, sau này lớn lên thì còn ra sao nữa?”“…”
Tôi đứng đó, lặng lẽ nghe bố mẹ mình bàn tán hết câu này đến câu khác, trong lòng chỉ thấy lạ lẫm.
Rõ ràng là họ không cần tôi nữa mà.Vậy tại sao… giờ lại quay sang trách tôi vô cảm?
Cuối cùng, họ tự kết luận một cách chắc nịch:
“Nhà họ Cố là chỗ tốt, đưa nó đến đây là đã đối xử với nó không tệ rồi.”
Nói xong, hai người quay lưng bỏ đi, không hề ngoảnh lại lấy một lần.
Tôi đứng yên một chỗ, lặng lẽ dõi theo bóng lưng họ dần khuất xa.
Tôi không biết mình nên cảm thấy thế nào.Không buồn, không tức, không oán trách. Chỉ thấy… trống rỗng.
Cho đến khi một hồi lâu sau, tôi mới nhận ra bên cạnh mình có người đang đứng.Là Cố Thanh Kiều.
18.
Cậu ấy hỏi tôi:“Cậu đang nhìn gì vậy?”“Có phải cậu không nỡ xa ba mẹ không?”
Tôi lắc đầu.
Cậu có vẻ rất ngạc nhiên.
“Vậy… cậu đang nghĩ gì thế?”
Tôi ngẩng đầu nhìn dãy núi cao ngút trước mắt, trong lòng có chút rối rắm.
“Tớ đang nhìn mấy ngọn núi này.”“Tớ đang nghĩ, tại sao núi lại cao đến thế, lớn đến thế.”“Phải làm sao mới có thể vượt qua những ngọn núi đó?”
Cậu lại càng kinh ngạc hơn.
“Tại sao cậu lại muốn vượt núi?”“Chẳng phải sau núi vẫn chỉ là núi sao?”
Tôi lắc đầu.
“Tớ nghe bác hàng xóm trước kia nói, nếu vượt qua được những ngọn núi này… thì sẽ đến được miền Nam.”
“Ông ấy bảo, miền Nam quanh năm như mùa xuân, rất ấm áp, rất xinh đẹp.”
“Nếu có thể, tớ muốn rời khỏi nơi này… đi ra ngoài nhìn thế giới.”
“Đi đến miền Nam để ngắm nhìn!”
Cố Thanh Kiều nghe xong, liền bật cười.
“Vậy thì chờ tớ nhé. Chờ tớ lớn lên, kiếm được tiền, tớ sẽ đưa cậu đi miền Nam.”“Tớ nghĩ mùa đông ở miền Nam chắc chắn rất ấm áp. Đến khi ấy, mình sẽ cùng nhau đến đó tránh rét, được không?”
Tôi khựng lại trong giây lát, rồi nhìn thẳng vào cậu, gật đầu thật mạnh.
“Được!”
Đó là mùa đông năm 1965.Trời rất lạnh.
Nhưng ngày hôm đó, từ một cậu bé xa lạ, tôi lại cảm nhận được một chút hơi ấm.Lần đầu tiên trong đời, có người dành cho tôi một lời hứa.
Lời hứa ấy đã gieo vào tim tôi một điều thật đẹp.
Từ đó về sau, dù mùa đông có lạnh đến mấy,trong lòng tôi… vẫn luôn có một giấc mơ sưởi ấm tim mình.
Giấc mơ ấy mang tên—miền Nam.