01
Vừa lái xe đến đầu làng, xe hàng của tôi đã bị mấy khúc gỗ to chặn ngang đường.
Trần Nhạc đứng giữa đường, tay cầm gậy selfie, ống kính điện thoại gần như dí thẳng vào mặt tôi.
“Các bạn ơi ai hiểu được không, chính là con buôn lòng lang dạ sói này đây!”
“Mọi người nhìn cho kỹ gương mặt này! Chính là cô ta – kẻ bao năm nay bóc lột những người nông dân chất phác của chúng tôi!”
Tôi liếc nhìn gương chiếu hậu.
Phía sau là mấy chục người dân trong làng, tay cầm cuốc xẻng, gậy gộc, khí thế ngút trời.
Dẫn đầu chính là trưởng thôn – cũng là chú hai của Trần Nhạc.
Tôi tắt máy, nhảy xuống xe.
“Trần Nhạc, em đang làm cái gì vậy?”
“Số trái cây trên xe là do hôm qua đã thương lượng rõ ràng với mọi người – năm hào một cân, tiền mặt thanh toán liền tay, ai cũng đồng ý cả.”
Trần Nhạc cười khẩy, giơ điện thoại cao hơn nữa.
“Năm hào? Chị đang bố thí cho ăn xin à?”
“Hiện giờ táo đỏ loại một trong siêu thị bán tận mười tệ một cân! Chị thu của tụi tôi năm hào, rồi quay ra kiếm lời gấp hai mươi lần!”
“Đây không phải là làm ăn, đây là hút m//áu! Là cướp bóc trắng trợn!”
Giọng cô ta sắc như dao, đầy tính kích động.
Mấy người dân xung quanh ban đầu chỉ hóng chuyện, nghe đến cái sự chênh lệch giữa ‘mười tệ’ và ‘năm hào’, lập tức xôn xao.
“Phải đấy! Tụi tôi vất vả cả năm trời, sao chị chỉ nói vài câu là kiếm được từng ấy tiền?”
“Quá đáng thật! Trước giờ chúng tôi bị lừa mà không biết, may mà có Nhạc Nhạc về làng vạch trần!”
“Không thể để chị ta đi dễ dàng! Phải bắt đền bù!”
Có người hét lên một tiếng.
Vài thanh niên khỏe mạnh lập tức lao lên, đập mạnh cửa xe tôi.
“Xuống xe! Bồi thường xong mới được đi!”
Tôi hít sâu một hơi, kìm nén lửa giận trong lòng.
“Bà con, chúng ta nói chuyện cho rõ ràng.”
“Tôi thu mua là loại trái xấu – những quả có đốm, nhỏ, thậm chí bị chim mổ.”
“Những loại này siêu thị không nhận, chỉ có thể đưa về nhà máy làm nước ép hoặc mứt trái cây.”
“Nếu tôi không thu, mấy quả đó chỉ còn cách thối rữa trên mặt đất, chẳng ai thèm ngó.”
Trần Nhạc bất ngờ tiến sát lại gần, nước bọt suýt nữa bắn thẳng vào mặt tôi.
“Chị bớt chơi chữ ở đây đi!”
“Xấu thì sao? Xấu là không ngon à? Xấu là không có dinh dưỡng à?”
“Tôi là người có học, tôi biết rõ cái này gọi là Ugly Food Movement – phong trào trái cây xấu – rất thịnh hành ở nước ngoài!”
“Chỉ cần đóng gói đẹp, kể được một câu chuyện hay, thì mấy trái xấu đó cũng bán được giá cao!”
Cô ta quay người lại, giơ tay phát biểu như một chính trị gia.
“Chú hai, các bác, các cô bác anh chị trong làng – tin em đi!”
“Em là sinh viên đại học, em về đây là để giúp mọi người làm giàu!”
“Chỉ cần giao trái cây cho em, em sẽ livestream bán trực tiếp cho người tiêu dùng thành phố!”
“Đừng nói năm hào, năm tệ, tám tệ – em cũng bán được hết!”
Mắt dân làng sáng rực lên.
Đó là ánh sáng của lòng tham vừa được châm ngòi.
Trưởng thôn bước tới, gõ gõ vào cửa xe tôi.
“Chị Lâm à, Nhạc Nhạc nói không sai.”
“Trước kia tụi tôi không biết gì, để chị chiếm hết phần ngon.”
“Hôm nay, số táo này – hoặc là chị trả thêm cho đủ năm tệ một cân, hoặc để táo lại đây.”
Năm tệ một cân táo loại hai?
Chi phí làm nguyên liệu cho nhà máy ép nước còn không gánh nổi giá này.
Quả thực là chuyện hoang đường.
Tôi nhìn khuôn mặt đầy toan tính của trưởng thôn.
“Trưởng thôn à, trong hợp đồng viết rõ ràng trắng đen, nếu phá vỡ thì phải đền gấp đôi tiền đặt cọc.”
Trần Nhạc lập tức chen lời:
“Hợp đồng? Là hợp đồng do chị lợi dụng sự thiếu hiểu biết của nông dân để ép ký!”
“Pháp luật sẽ không công nhận một hợp đồng bất công!”
“Các bạn ơi, thấy chưa, đây chính là bộ mặt thật của tư bản – luôn dùng hợp đồng để chèn ép người yếu thế!”
Trong phòng livestream, bình luận cuồn cuộn kéo đến, chửi tôi không ngớt.
【Đồ buôn tham lam, ch//ết không có đất chôn!】
【Bóc lột nông dân, ai biết địa chỉ con mụ này không?】
【Nên cho vào tù!】
Có kẻ còn nhặt cục đất dưới chân, ném thẳng vào xe tôi.
“Bốp!” – một dấu bùn in rõ trên kính chắn gió.
Nhìn cảnh đó, chút tình nghĩa cuối cùng trong tôi cũng cạn sạch.
“Được thôi.”
“Nếu mọi người đã cho rằng tôi lừa gạt – thì tôi không làm ăn nữa.”
Tôi mở cửa thùng xe phía sau.
“Dỡ hàng.”
Người dân ùa lên, sợ tôi đổi ý, tranh nhau bê từng sọt táo xuống.
Trần Nhạc đắc thắng giơ hai ngón tay tạo dáng chữ V trước ống kính.
“Các bạn ơi, chúng ta thắng rồi!”
“Đây là bước đầu trong công cuộc bảo vệ chủ quyền nông sản của chúng ta!”
Chưa đến nửa tiếng, mấy nghìn cân táo chất thành đống bên đường như một ngọn núi nhỏ.
Tôi lấy bản hợp đồng có đầy đủ dấu tay của cả làng ra.
Xé đôi ngay trước mặt tất cả.
“Từ hôm nay, tôi không thu một quả táo nào từ làng Trần Gia nữa.”
“Chúc các người phát tài.”
Nói xong, tôi lên xe, đạp ga lao thẳng.
Qua gương chiếu hậu, tôi vẫn thấy Trần Nhạc dẫn đầu đám đông hoan hô vang dội.
Chỉ là… họ không biết…
Mấy nghìn cân táo kia, rời khỏi xe đông lạnh của tôi…
Trong thời tiết nắng gắt 35 độ…
Chỉ cần ba ngày…
Sẽ hoàn toàn biến thành một đống rác thối rữa.
02
Rời khỏi làng Trần Gia, tôi lái thẳng xe đến làng Lý Gia ở huyện bên.
Nơi này cũng trồng táo, nhưng vì đường sá khó đi nên bình thường hiếm có thương lái nào ghé tới.
Tôi dồn nén cơn tức trong lòng, đạp ga cho xe lao vun vút.
Điện thoại rung liên tục.
Nhân lúc chờ đèn đỏ, tôi liếc nhìn một cái.
Ôi chao.
Video cắt từ buổi livestream của Trần Nhạc đã “phát nổ” trên mạng.
Tiêu đề giật gân: “Nữ sinh đại học về làng chỉnh đốn thương trường, đối đầu thương lái má//u lạnh!”
Trong video, tôi bị cắt dựng thành hình ảnh một con buôn tham lam, mặt mũi hung dữ, toàn thân toàn lợi nhuận.
Còn cô ta – chính là hiện thân của công lý, hy vọng của làng quê.
Phần bình luận đã có hàng trăm ngàn tin nhắn mắng nhiếc, tất cả đều nhắm vào tôi.
Thậm chí có người đăng cả biển số xe, số điện thoại của tôi lên mạng.
Chỉ trong chốc lát, tôi đã nhận hơn chục cuộc gọi quấy rối.
Toàn là tiếng chửi rủa tục tĩu, có người còn nhắn tin nguyền rủa cả nhà tôi xuống hỏa táng.
Tôi lập tức tắt nguồn máy.
Đến làng Lý Gia thì trời đã tối.
Bí thư thôn – bác Lý – khoác chiếc áo cũ, cầm đèn pin ra tận đầu làng đón tôi.
“Con bé Lâm à, sao giờ này còn đến?”
Thấy thùng xe trống trơn, bác Lý sững người.
“Không phải con nói qua làng Trần Gia lấy hàng sao? Sao lại quay về tay không?”
Tôi nhảy xuống xe, phủi bụi trên người:
“Bên đó chê giá thấp, không bán nữa.”
“Bác Lý, làng mình còn bao nhiêu táo loại hai, cháu thu hết.”
Nghe đến đây, bác Lý xúc động đến nỗi tay cầm đèn pin cũng run lên.
“Còn! Còn nhiều lắm!”
“Năm nay mưa nhiều, táo xấu mã, không ai chịu mua, chất đống trong hầm mà chẳng biết làm gì.”
“Con chịu thu thì đúng là cứu cả làng rồi!”
Nhìn gương mặt đầy nếp nhăn nhưng chân thành cảm kích của bác, cơn tức trong lòng tôi mới dịu đi đôi phần.
Đây mới là nông dân thật sự.
Ai biết bữa cơm đầy chén, là bao giọt mồ hôi rơi xuống ruộng đồng.
Chứ không phải như đám người ở làng Trần Gia – coi lòng tốt của người khác như nghĩa vụ phải bóc lột.
Nghĩ lại năm đó, làng Trần Gia cũng từng là bên năn nỉ tôi tới thu mua.
Đường vào làng hư nát, trái cây không vận chuyển ra được, chỉ đành chín rụng trên cành.
Tôi tự bỏ tiền sửa lại đường đất, còn chủ động liên hệ với nhà máy nước ép để mở đầu ra cho họ.
Mấy năm qua, trái đẹp tôi thu theo giá thị trường, táo xấu thì trả cao hơn giá chợ.
Chỉ vì nghĩ bà con lối xóm – giúp được thì giúp.
Kết quả thì sao?
Nuôi ra một bầy lang sói vong ơn bội nghĩa.
Tôi quyết định ở lại làng Lý Gia.
Ngay trong đêm ký hợp đồng với bác Lý.
Vẫn là năm hào một cân.
Vậy mà bác Lý cảm ơn rối rít, còn định làm gà đãi tôi.
“Lâm à, giá con đưa hợp lý lắm.”
“Nhà máy nước ép chỉ trả có ba hào rưỡi, còn bắt tụi bác tự chở đến.”
“Con tự đến thu, còn trả năm hào – thế là chia lợi nhuận cho tụi bác rồi.”
Nghe đi, đây mới là lời ăn tiếng nói của người hiểu chuyện.
Sáng hôm sau, tôi cùng dân làng Lý Gia bắt đầu chất hàng lên xe.
Ai nấy đều hăng hái làm việc, không ai lười biếng hay nhét lá hư vào thùng để gian lận cân nặng.
Bên tôi bận rộn khí thế.
Còn bên kia, Trần Nhạc cũng chẳng chịu ngồi yên.
Tôi mở máy phụ, âm thầm vào xem livestream của cô ta.
Cô đang đứng trước “núi táo” mà hôm qua ép tôi để lại, phát trực tiếp.
“Các bạn ơi, chính là chỗ táo mà hôm qua chúng ta đã giành lại từ tay con buôn má//u lạnh kia!”
“Dù chúng không đẹp mã, nhưng vị thì rất ngọt, hoàn toàn tự nhiên!”
“Hôm nay để cảm ơn sự ủng hộ của mọi người – không mười tệ, cũng không tám tệ!”
“Chỉ năm tệ một cân! Giao hàng tận nhà!”
“Đây là sản phẩm hỗ trợ nông dân, mua một cân là góp một phần yêu thương!”
Livestream của cô ta bùng nổ người xem.
【Đặt hàng rồi nè, ủng hộ chị gái chính nghĩa!】
【Đúng là streamer có tâm!】
【Tuy xấu nhưng vì nông dân, tôi vẫn mua!】
Đơn hàng bay tới như tuyết rơi.
Trần Nhạc cười đến nỗi miệng không khép nổi, vừa cảm ơn “top donator” bắn pháo hoa, vừa chỉ đạo dân làng đóng gói.
“Nhanh lên nào mọi người!”
“Hôm nay phải gửi đủ mười ngàn đơn!”
Dân làng cũng phấn khởi không kém.
Năm tệ một cân!
Giá đó họ nằm mơ cũng không dám nghĩ.
Ai nấy đều khen Trần Nhạc là sao Văn Khúc hạ phàm, là cứu tinh của cả làng.
Thậm chí có người vào livestream chửi thẳng mặt tôi:
“Con nhỏ họ Lâm mà dám quay lại, tao đập gãy chân nó!”
“Phải đấy, trước kia nó móc túi tụi mình bao nhiêu tiền, thứ lòng dạ đen như than!”
Tôi lạnh lùng nhìn màn hình.
Năm tệ một cân, lại còn miễn phí vận chuyển.
Táo là hàng tươi sống, cộng thêm tiền thùng, xốp chống va đập, phí vận chuyển.
Một đơn táo năm cân – riêng chi phí logistics đã hơn mười lăm tệ.
Thêm tiền nhân công, hao hụt...
Cô ta bán mỗi thùng 25 tệ.
Cuối cùng cầm được về bao nhiêu?
Nhưng điều quan trọng hơn cả là—
Táo loại hai không chỉ “xấu” vì hình thức.
Nhiều trái bề mặt có vết thương, có khi đã chín quá mức.
Những quả này rất dễ hỏng nếu bị va đập.
Trải qua khâu phân loại thô bạo và vận chuyển đường dài…
Tới tay khách hàng – liệu còn ăn được không?
Trần Nhạc rõ ràng không hiểu gì.
Cô ta chỉ nhìn thấy con số nhảy nhót trong phòng livestream.
Chỉ thấy được những “núi tiền” sắp được đổi ra từ đống trái cây kia.
Cô ta tưởng mình đã thắng.
Nhưng thực chất—
Cô đang tự tay châm ngòi cho một quả bo//m nổ chậm.