1
Sinh nhật con gái nhận được nhiều quà: của ông bà ngoại, dì cậu. Chỉ duy nhất thiếu quà của ông bà nội.
Con bé hơi thất vọng, hỏi tôi tại sao năm nay bà nội lại quên sinh nhật.
Tôi quay đầu nhìn chồng, anh tránh ánh mắt, mặt lộ vẻ khó xử, nhưng vẫn nghiêm mặt trách con:
“Suốt ngày chỉ nghĩ đến việc đòi quà ông bà nội, sao không nghĩ con đã làm được gì cho họ?”
Con gái mím môi buồn bã.
Bởi những dịp lễ tết, nó đều tự tay chuẩn bị quà cho ông bà nội dưới sự khích lệ của bố, còn tiêu không ít tiền lì xì của mình.
Tôi dỗ con đi ngủ, rồi mới ra nói chuyện với chồng.
Thấy tôi nghiêm túc, anh mới thừa nhận sự thật.
Anh nói, mẹ chồng đâu có quên sinh nhật cháu, ngược lại, bà còn đếm ngày nhớ kỹ.
Sáng nay bà đã gọi video cho chồng tôi: đầu tiên là nhắc phải cho con có một sinh nhật thật vui, tiếp đó kể nhớ cháu thế nào.
Nói được vài câu, bà bắt đầu rơi nước mắt, bảo muốn gặp cháu nhưng cháu chẳng thân thiết, không thích gọi video với bà.
Bà còn nói, cũng chẳng trách đứa bé, lỗi tại bà không có bản lĩnh, không có tiền lì xì cho cháu, nên cháu xa cách cũng phải thôi.
Tiếp đó thì câu chuyện vẫn như mọi lần:
“Tất cả là tại bố con, nhất định phải sinh thêm thằng con trai. Con trai út chẳng ra gì, nếu không lo cho nó thì còn lâu mới cưới nổi vợ. Nếu không vì nó, mẹ đâu đến nỗi phải rời quê, sống xa đứa cháu nội lớn thế này.”
“Ngày nào mẹ cũng nhìn thấy người ta dắt cháu đi chơi, mẹ lại càng ghen tị. Không còn cách nào khác, số phận thế rồi. Nếu không phải lo cưới vợ cho em trai con, thì giờ mẹ đã được ở bên cháu gái cả ngày rồi.”
Bà vừa lau nước mắt, vừa thở dài thườn thượt.
Còn chồng tôi là đứa con trai nổi tiếng hiếu thuận, chịu không nổi nước mắt của mẹ.
Anh đỏ hoe mắt, lòng nặng trĩu, rồi an ủi:
“Một đứa trẻ thì có gì đáng để tổ chức sinh nhật, không cần lì xì, quà cáp gì đâu, đừng nuông chiều nó quá.”
Không ngoài dự đoán, bà khóc càng lớn, vừa cảm động vì “con trai cả hiểu chuyện”, vừa mắng mỏ con trai út vô tích sự.
Cuối cùng, chồng tôi đỏ mắt, gửi cho mẹ năm trăm để dỗ bà vui.
Nghe đến đây, tôi chỉ còn cười chua chát.
Chồng thấy thế thì giận dữ, mất kiềm chế:
“Em cười cái gì? Mẹ anh vừa mua nhà mua xe cho em trai, còn nợ cả đống tiền chưa trả, có tiền đâu mà lì xì cho con?”
“Anh cũng nói rồi, bà muốn cho thì cho, không thì thôi. Bà còn bảo để nợ lại, chờ lĩnh lương sẽ gửi một thể.”
Ban đầu tôi còn có thể cười vì bất lực, nhưng bất lực nhiều quá thì ngay cả một ánh nhìn tôi cũng chẳng buồn phí.
Tôi khoát tay cắt ngang:
“Thôi tùy anh, có cho hay không cũng chẳng quan trọng. Hai trăm cũng khó xoay, để bà dành dụm thêm một thời gian cũng được. Anh khỏi cần báo cáo tôi nữa.”
“Tôi nói chuyện với anh hôm nay chỉ để nhắc nhở: lần sau mà dám lấy chuyện của người khác ra mắng con gái tôi, thì đừng trách tôi lôi cả nợ cũ lẫn nợ mới tính một lượt với anh.”
Nói xong, tôi quay vào phòng, không thèm nhìn anh thêm một cái.
2
Trần Kiến Nam (chồng tôi) nghẹn một bụng tức, chạy vào phòng:
“Em đừng có châm chọc nữa, nói như thể mẹ anh cố ý không cho con tiền vậy. Đợi lúc bà gửi lì xì qua, xem em ăn nói thế nào.”
Tôi liếc mắt, nhếch mép:
“Thì nói cảm ơn mẹ đã ban ơn lớn, gom được số tiền to tát ấy hẳn cực lắm.”
Anh tức đến á khẩu, rồi hậm hực đòi cá cược:
“Nếu anh thắng, em không được nghĩ xấu về mẹ nữa.”
Tôi xoay người, nghiêm giọng:
“Trần Kiến Nam, nếu anh thua, phiền anh chấp nhận sự thật là mình không phải đứa con được mẹ thương. Nếu còn tiếp tục mù quáng dâng hiếu kính vô điều kiện, thậm chí mang cả con gái mình ra làm vật hy sinh, thì gia đình này sớm muộn cũng tan nát.”
Nỗi đau anh cố giấu bị tôi xé toạc, đâ//m thẳng hai nhát, khiến anh sững lại, không nói thêm lời nào.
Căn phòng chìm vào một sự im lặng ngột ngạt.
3
Thực ra, giữa tôi và Trần Kiến Nam tình cảm vốn tốt.
Chúng tôi là mối tình đầu của nhau, từ thời học sinh đến tận lễ cưới.
Nhưng chuyện “gia đình này sắp tan” cũng không phải lời dọa. Bởi ngay từ ngày đầu gặp mặt nhà anh, mâu thuẫn đã manh nha.
Nhà anh ở vùng quê xa xôi, lần đầu đến tôi không tiện quay về ngay, đành ở lại qua đêm.
Tối đến, mẹ anh lén mang đồ dùng cá nhân của Kiến Nam đặt hết trong phòng tôi.
Bà vừa đi vừa nháy mắt, đẩy anh vào phòng, ý bảo hai đứa cùng ngủ.
Kiến Nam đỏ mặt, ôm đồ rồi quay đầu bỏ đi.
Bà thấy không thành liền đổi giọng, cười giả lả kéo tôi:
“Ôi dào, Ninh Ninh, con đừng trách nhé. Vừa nãy nghe Kiến Nam bảo con nhát gan, dì mới nghĩ để nó qua trông con cho đỡ sợ. Dì hồ đồ quá, con đừng để bụng nha, dì già rồi lẩm cẩm thôi!”
Vì chuyện đó, tôi từng hoài nghi gia đình Trần Kiến Nam gia phong không đứng đắn, nên cũng mang theo thành kiến với anh.
Thế nhưng, bốn năm tình cảm cuối cùng vẫn thắng được chút nghi ngờ ấy.
Tôi chọn tha thứ, và sau đó là chuỗi ngày rối ren bắt đầu.
Gặp mặt gia đình xong, họ liền hối thúc chuyện cưới hỏi, nói sẽ góp một phần tiền đặt cọc mua nhà ở thành phố chúng tôi làm việc.
Đi xem nhà, mẹ chồng khi thì viện cớ trượt ngã lúc lên núi nhặt sản vật, khi thì ngã đau lúc đi bán hàng.
Mỗi lần gọi cho Kiến Nam đều lộ ra tiếng rên đau, đến khi anh gặng hỏi thì lại vờ như không sao, dặn anh đừng lo.
“Vì con trai cả, mẹ còn có thể cố gắng thêm hai mươi năm nữa!”
Thế là Kiến Nam thương mẹ vất vả, chúng tôi càng xem thì nhà càng nhỏ, cuối cùng chốt một căn chỉ có gian phòng hướng đông, không có phòng khách, bé đến không thể bé hơn.
Dù vậy, đến ngày đặt cọc vẫn xảy ra sự cố: mẹ chồng vừa khóc vừa gọi điện, nói ba chồng lái xe gây ta//i nạ//n, phải bồi thường rất nhiều tiền, bản thân cũng bị thương, nên không đủ tiền.
Tổng tiền đặt cọc là ba mươi vạn, chúng tôi đã tích góp được một phần, chỉ cần họ bỏ ra mười vạn.
Kết quả, giờ họ chỉ xoay được năm vạn, năm vạn còn lại muốn hỏi có thể mượn tạm bên nhà ngoại tôi.
“Con trai, không mượn được thì thôi, cùng lắm để bố con vào tù vài tháng, đợi mẹ bán hàng dành dụm rồi trả lại người ta.”
Điện thoại gọi tới rất đúng lúc: chúng tôi đã ký xong hợp đồng, chỉ còn chờ tiền đặt cọc, nếu không nộp kịp sẽ thành vi phạm, phải bồi thường vài vạn.
Kiến Nam ngồi thụp xuống bậc thềm ven đường, vừa lo cho thương tích của cha, vừa sốt ruột xoay xở tiền.
Gọi điện khắp nơi cũng chẳng xoay nổi năm vạn.
Người môi giới đứng ngay bên cạnh, còn Kiến Nam thì bối rối, ngượng ngập, mắt đỏ ngầu nhưng nhất quyết không mở miệng nhờ ba mẹ tôi.
Thế mà tôi lại nghe thấy hết cuộc gọi, giọng the thé của mẹ chồng qua điện thoại như sợ tôi không nghe được.
Tôi nhớ đến anh từng ăn mì gói cả tháng để dành tiền mua quà cho tôi.
Tôi nhớ đến lần chân tôi phồng rộp, anh cõng tôi đi từ bến xe về phòng trọ.
Thế là tôi mở miệng vay tiền bố mẹ.
Bố mẹ tôi đưa mười vạn, còn nói vốn dĩ cũng tính cho tôi ít tiền khi cưới, chỉ cần tôi thấy hài lòng với cuộc hôn nhân này thì không cần trả lại.
Nhiều năm sau, khi mẹ chồng chưa từng nhắc lại chuyện ấy, tôi mới nhận ra, thì ra đây vốn là cái bẫy bà ta bày sẵn.
Không phải tôi năm đó ngu ngốc, chỉ là cô gái nào thời trẻ mà chẳng chân thành đối đãi với mẹ người mình yêu.
Nhưng rồi hết chuyện này đến chuyện khác, từng việc từng việc một, càng ngày càng khiến giữa tôi và Kiến Nam nảy sinh khoảng cách.
Anh lại như kẻ cố tình nhắm mắt, ngoan cố không chịu đối diện sự thật.
Anh không ngừng cố gắng khiến tôi thay đổi cách nhìn với bố mẹ anh, thậm chí còn thao túng con gái, bắt nó giống mình, đi lấy lòng bà nội.
Cho nên, vụ cá cược kia, cái thắng thua đâu chỉ là hai trăm tệ, mà là Kiến Nam muốn thắng được sự quan tâm, để ý của mẹ mình, và xóa bỏ cái gọi là “thành kiến” trong lòng tôi.
4
Chuyện cá cược chúng tôi chẳng ai nhắc lại, nhưng Kiến Nam ngấm ngầm ôm một nỗi tức.
Anh gọi video cho mẹ ngày càng nhiều, hỏi han ân cần, chu đáo tỉ mỉ.
Mẹ anh thì việc gì cũng có hồi đáp.
“Con trai à, đồ ăn vặt mẹ nhận rồi.” Bà dài giọng thở than:
“Haizz… đều là mẹ sinh ra, mà sao khác biệt lớn thế, em con ăn gì cũng chẳng nghĩ đến mẹ.”
“Con trai à, quần áo mới mẹ mặc vừa lắm.” Bà vừa thử vừa rơm rớm nước mắt:
“Em con chỉ biết nghĩ cho mẹ vợ nó, chỉ có con là nhớ đến mẹ thôi!”
Kiến Nam bị mẹ đội cho cái mũ “đại hiếu tử”, càng thêm ưỡn ngực, gồng gánh trách nhiệm.
Một tháng trôi qua, bưu kiện gửi về cho mẹ hết lần này đến lần khác, còn anh thì cau mày ngày một nhiều.
Anh phẫn nộ, như một kẻ mang công lý:
“Em trai anh quá đáng thật, anh phải tìm cơ hội nói chuyện với nó.”
“Ba mẹ đi làm thuê cho nó, để kiếm tiền cho nó cưới vợ, mà nó coi như không thấy. Thật vô trách nhiệm.”
“Sắp ba mươi tuổi rồi mà chút trách nhiệm gia đình cũng không gánh nổi sao?”
Tôi ngẩng đầu, bình tĩnh hỏi:
“Thế tiền sinh hoạt tháng này đâu?”
Kiến Nam khựng lại.
Anh là giáo viên, lương không cao, nhưng hằng tháng đều đưa tôi một khoản để trả tiền nhà và lớp học thêm của con.
Tháng này, anh không đưa một đồng nào, phần lớn tiền đều bỏ ra mua đồ cho mẹ.
“Anh cao thượng thế, còn trách nhiệm của anh với gia đình mình thì sao? Anh đã gánh chưa?”
Kiến Nam xưa nay sĩ diện, nghe một hiểu mười, chưa từng để ai có cơ hội nói nặng lời.
Đây là lần đầu tôi dồn thẳng mặt, không chừa đường lui.
Mặt anh đỏ bầm, đứng lặng, tay siết chặt ống tay áo, mãi không nói nổi một câu.
Tôi đặt bảng chi tiêu tháng này ra trước mặt anh:
“Tôi hiểu anh muốn thắng, nhưng nếu thắng theo cách này, anh có biết cuối cùng sẽ mất đi cái gì không?”
Anh vội vàng kéo tôi:
“Ninh Ninh, tháng này ngoại lệ thôi, em cho anh thêm thời gian. Ba mẹ anh không phải tháng nào cũng thiếu tiền, đợi họ lĩnh lương thì anh không cần gửi nữa.”
Tôi hất tay anh ra:
“Thời gian thì được thôi, nhưng xin tôi thì vô ích. Anh đi nói với ngân hàng, khất nợ tháng này. Rồi tới lớp học thêm làm giấy nợ, xin tháng sau trả.”
Anh có chút cáu:
“Chúng ta đâu phải không có tiền tiế…”
Chữ “tiền tiết kiệm” còn chưa ra hết, tôi đã giơ điện thoại cho anh xem.
Màn hình đang chiếu đoạn video ba chồng vô tình đăng trong nhóm, cảnh mẹ chồng mặc bộ quần áo mới chồng mua, dẫn cả nhà em trai đi ăn hải sản buffet.
“Lĩnh lương rồi, cho bọn trẻ vui một bữa… Ấy, lão Trần, đoạn này đừng đăng…”
Trần Kiến Nam ngẩn người, há hốc miệng nhìn trân trân.
Đoạn video lại phát lại một lần nữa, anh mới hoàn hồn, vội vàng xem thời gian đăng.
Mười giờ rưỡi tối hôm trước.
Thế nhưng rõ ràng sáng nay khi gọi video, mẹ anh còn khóc than bị chủ nợ lương, chưa được phát.
Trần Kiến Nam im lặng.
Anh ngồi ở cuối giường, cầm chặt điện thoại suốt một đêm, vai cũng rũ xuống.