Dì Hạ thấy tôi vội vã chạy ra bờ sông, thò tay mò dưới nước, ngơ ngác hỏi: “Con đang làm gì vậy?”
Tôi vừa nức nở vừa nói: “Khoai môn rơi xuống nước rồi… ba con là Hoàng Lão Tứ.”
Hai câu nghe chẳng ăn nhập gì.
Nhưng dì Hạ lập tức hiểu.
Hoàng Lão Tứ thô bạo, vô lý—cả vùng ai cũng biết.
“Con là Nhị Nương, Phán Đễ phải không?”
Tôi gật đầu.
Dì im lặng một lúc rồi kéo tôi dậy: “Về nhà dì thay đồ đã rồi tính.”
Dì lấy quần áo của dì mặc cho tôi, thấy trên người tôi chỗ xanh chỗ tím toàn vết bầm.
Dì ôm tôi—đứa trẻ đang run lẩy bẩy—mắt dì đỏ hoe.
Thay đồ xong, trước mắt tôi tối sầm, chẳng còn biết gì nữa.
05
Khi tỉnh lại, tôi nằm trong một căn phòng trắng lóa, trên tay đang truyền dịch.
Ngoài hành lang có người nói chuyện.
Giọng mẹ ruột vang rõ vào tai tôi: “Cho nó uống viên thuốc là được, ai cho cô mang vào bệnh viện? Đã đưa vào thì tiền viện phí cô tự trả, nhà tôi không có tiền.”
Vẫn như mọi khi—
không phải lo tôi ra sao,
mà chỉ sợ tôi làm tốn tiền bà.
Một giọng khác là dì Hạ: “Tiền thuốc men tôi lo. Chị vào thăm nó đi, đứa trẻ tội nghiệp quá.”
“Ôi dào, tôi lấy đâu ra thời gian, nhà còn chờ tôi về nấu cơm.”
Sau mấy tiếng bước chân lộn xộn là một khoảng lặng dài.
Dì Hạ vào nhìn tôi, khẽ xoa đầu thở dài.
Tôi nhắm mắt, giả vờ chưa tỉnh.
Tôi không thấy buồn nữa—đã quen rồi.
Ba ngày sau, dì Hạ đưa tôi về.
Tôi vẫn còn ho, mẹ ruột liền bảo chị và em trai vào buồng trong: “Mau vào đi, kẻo lây cho các con.”
Rồi ném cho tôi một túi bột giặt, bắt tôi giặt quần áo.
Dì Hạ không chịu nổi: “Nó vừa xuất viện, sao bắt nó đụng nước lạnh?”
Mẹ đáp tỉnh bơ: “Trẻ con nhà nghèo đâu có yếu ớt thế. Nó không giặt thì ai giặt.”
“Dì Hạ, con đỡ rồi, dì về đi.”
Nếu dì còn ở lại, lát nữa cha tôi về, tôi sợ dì sẽ bị ông mắng.
Tôi xắn tay áo định giặt đồ.
Dì Hạ giật lấy túi bột giặt, che tôi ra sau lưng: “Nếu các người không cần Phán Đễ thì cho tôi. Tôi thương con bé.”
Thế là, dưới sự chứng kiến của trưởng thôn và các bậc bề trên trong tộc,
cha mẹ ruột bán tôi cho dì Hạ với giá một nghìn tệ.
06
Dì Hạ dẫn tôi ra thị trấn mua quần áo.
Phố xá đông xe đông người, loa trước cửa tiệm mở nhạc thịnh hành inh ỏi.
Lần đầu tôi đi chợ, luống cuống cả lên.
Que kẹo hồ lô dì vừa mua cho tôi còn chưa kịp ăn đã rơi xuống đất.
Siro đỏ dính lên đôi giày trắng mới mua, chói mắt vô cùng.
Quả nhiên như mẹ ruột vẫn nói—tôi là đứa “không ra dáng”.
Sự náo nhiệt ngoài phố chẳng liên quan gì đến tôi, lòng tôi tụt xuống tận đáy.
Tôi đi chậm hẳn lại, sợ dì Hạ thấy tôi vụng về rồi hối hận vì đã bỏ một nghìn tệ mua tôi.
Thấy tôi tụt phía sau, dì tự nhiên nắm lấy tay tôi.
Nhìn vệt siro trên giày, dì cười tít mắt: “Ô, con giỏi ghê, tiện tay vẽ được một trái tim.”
Tôi cúi xuống nhìn lại—đúng là hình một trái tim.
Khoảnh khắc ấy, như có gì đó giáng xuống tôi bằng sức mạnh kinh người.
Sống mũi tôi cay xè, suýt bật khóc.
Về sau tôi mới hiểu—
điều đánh trúng tôi là cảm giác được đối xử như một con người, được tôn trọng và nâng niu.
Cái dấu đỏ ấy, trong mắt mẹ ruột là bằng chứng tội lỗi;
còn trong mắt dì Hạ, đó là một trái tim.
Dì Hạ dắt tôi về nhà, giới thiệu với bà Hạ: “Mẹ, đây là cô bé con nói với mẹ đấy. Từ nay nó sẽ ở nhà mình.”
Bà Hạ đang nhặt rau, liếc tôi một cái rồi hất mớ rau xuống bàn.
Tôi lấy hết can đảm định chào,
nhưng ánh mắt lạnh tanh của bà khiến tôi lùi lại.
Bà gọi dì Hạ vào phòng, đóng cửa.
Dù hạ giọng, tôi vẫn nghe rõ.
Bà Hạ nói: “Thương thì mua cho nó vài bộ đồ, ít đồ ăn là được, chứ rước thêm cái ‘đồ cục nợ’ thế này thì mày lấy chồng kiểu gì?”
“Mẹ cũng biết họ đối xử với nó thế nào. Nó mà ở đó, e là lớn không nổi.”
“Đời này trẻ con khổ thì nhiều, mày giúp được mấy đứa?”
“Nhưng con đã gặp nó—ấy là cái duyên của chúng con.”
“Ta mặc kệ, mai đem trả nó về.”
Bà Hạ bước ra, mặt mày hầm hầm.
Tôi né trong bếp, giả vờ không nghe thấy gì.
Tôi được ngủ riêng một phòng, dì Hạ trang trí hồng phấn.
Đêm ấy tôi không mơ cảnh bị dìm đầu dưới nước nữa.
Sáng hôm sau, mặt trời đã trườn đến gối tôi.
Dì Hạ đi làm việc, Bà Hạ không có ở nhà.
Tôi gấp chăn gọn gàng, xếp quần áo giày dép dì mua ngay ngắn, đặt dây buộc tóc có nơ lên bàn,
để lại một mảnh giấy.
Dì Hạ tốt thế, không nên vì tôi mà cãi nhau với mẹ.
Tôi xách cái túi vải rách mang theo từ trước, lững thững bước ra khỏi nhà.
Cũng chẳng biết sẽ đi đâu.
Dù đi đâu, tôi vẫn là kẻ không được chào đón.
Tôi đi một đoạn rồi dừng, dừng rồi lại đi, lạc cả hướng.
Loáng thoáng nghe tiếng ai đó gọi tên tôi.
Bà Hạ tìm thấy tôi, vừa mừng vừa giận: “Con gái mà bướng gớm, nói có mấy câu đã bỏ nhà đi. Mày mà lạc thì tao biết ăn nói sao với dì mày?”
Bà dắt tôi về, vừa đi vừa lầm bầm mắng.
Về đến nhà, bà nấu cho tôi một bát mì.
Tôi đưa tay đón bát thì bà gõ một cái vào lòng bàn tay:
“Từ nay còn bỏ đi nữa là tao đánh gãy chân. Người ta lại tưởng tao không chứa nổi một đứa trẻ.”
Trong bát mì có một quả trứng, vàng ươm.
Dì Hạ ra đồn công an làm hộ khẩu cho tôi, đổi tên tôi thành Hạ Dữ Đồng.
Tôi chỉ là một đứa trẻ rất đỗi bình thường—chỉ riêng dì thấy tôi khác biệt.
Cuối cùng, Bà Hạ cũng đón nhận tôi.
Từ đó, tôi không còn chịu tủi thân nữa.
Cuộc đời này, phải đến năm tám tuổi, mới bắt đầu chậm rãi mở ra.
Muôn vàn gian khó, nhờ có tình thương nâng đỡ, ta mới vững bước giữa mưa gió.
07
Hồi đó ở nông thôn đa phần là nhà ngói.
Nhà dì Hạ là căn nhà cấp bốn mới xây, tường quét vôi trắng,
tuy chỉ một tầng nhưng vẫn nổi bật giữa xóm.
Dì Hạ từng bán nhà ở thành phố lớn, dành dụm được chút tiền,
xin nghỉ về quê xây nhà, tiện bề chăm mẹ (Bà Hạ) sức khỏe kém.
Cái xấu của lòng người ở chốn thôn cùng ngõ hẻm bộc lộ rõ rệt:
ghen người có, cười người không, khinh người nghèo, sợ người giàu.
Một người đàn bà biết kiếm tiền lại càng chướng mắt thiên hạ.
Dì Hạ làm nghề bán nhà đàng hoàng,
nhưng người ta lại thích tin dì kiếm tiền nhờ “bán nhan sắc”.
Thím Diệp hàng xóm hay bóng gió, bảo dì Hạ “làm ăn” ở Đông Quan,
còn tôi là con riêng của dì.
Dì Hạ chỉ cười xòa. Dì tính mở một cửa hàng tạp hóa,
bận tối mắt nên ít để tâm họ nói gì.
Bà Hạ thì tức không chịu được, chống nạnh đôi co với thím Diệp.
Mùa hè nóng nực, nhà nào cũng bày bàn ăn ngoài sân.
Cháu trai mũm mĩm của thím Diệp đang lắc lư đọc thơ cổ,
thím phe phẩy quạt mo, đắc ý ra mặt.
Bà cố tình gào to về phía nhà tôi: “Ây dà, cháu cưng của bà phải chăm học,
đừng như ai kia, tám tuổi mới học lớp Một!”
“Nhà người ta không giống mình đâu, cứ nằm mà tiền tự đổ về.”
Tôi đang làm bài, tức đến gãy ngòi bút chì,
đành vẽ mấy vòng tròn trên vở để… nguyền rủa bà ấy.
Hiếm hoi thay, Bà Hạ không mắng trả ngay.
Bà đưa tôi một quả trứng luộc, hỏi: “Con còn nhớ đoạn Kinh Thánh dì con dạy không?”
Tôi gật đầu, bụng thì thắc mắc: Kinh Thánh liên quan gì đến… cãi vã?
Bà Hạ cũng bưng bàn ra ngoài,
giả bộ nghiêm túc kiểm tra bài: “Dạo này học gì, đọc thử bà nghe.”
Tôi hiểu ý, quay về phía nhà thím Diệp, ê a đọc Kinh Thánh thật to.
Đọc xong Sáng Thế Ký, chương một,
Bà Hạ cố ý oang oang: “Mày đọc cái gì vậy? À, Kinh Thánh hả?”
Tôi đáp to: “Dạ.”
Bà Hạ hể hả: “Cháu gái ta giỏi ghê, mới lớp Một đã đọc Kinh Thánh,
không như thằng cháu của mụ nhiều chuyện kia, học lớp Ba còn ê a ‘Tĩnh dạ tứ’. Ha ha ha!”
Trong tiếng cười “ma mị” của Bà Hạ, thím Diệp quăng đôi đũa,
nhéo tai thằng bé: “Ăn cái gì mà ăn, về nhà đọc… Sơn Hải Kinh cho bà!”
Tối đó tôi kể lại cho dì Hạ, dì cười khoái chí.
Dì lấy ra tặng tôi một món—một chiếc đèn ngủ hình ngôi sao.
Tôi sợ tối, đi vệ sinh ban đêm lúc nào cũng chạy thục mạng;
dì để ý nên mua cho tôi chiếc đèn này.
Dì và bà Hạ là đốm sáng giữa bóng đêm,
là cọng rơm cứu mạng tôi túm được lúc đang chìm.