5.
Tôi biết, trong thâm tâm, những họ hàng chẳng gọi nổi tên này đều khinh thường tôi.Bất kể tôi vào được trường tốt thế nào, đạt được điểm số cao đến đâu, họ cũng không nhìn tôi bằng ánh mắt khác đi.Họ khinh thường tôi, vì họ khinh thường mẹ tôi.Khinh thường tấm bằng tiểu học của mẹ, khinh thường bà đã kết hôn với một người đàn ông nghiện rượu, bạo hành gia đình, và nợ nần chồng chất vì cờ bạc.
Nhưng mẹ tôi – người luôn thấp kém trong mắt mọi người – lại coi việc đánh mắng tôi như một cách thể hiện sự tự khiêm tốn của bản thân. Bà không biết rằng chính điều đó lại càng làm họ khinh bà hơn.
Bàn ăn rơi vào im lặng chết chóc, gương mặt của đám họ hàng trở nên khó coi.Họ nhìn nhau, cuối cùng đè nén sự tức giận, tất cả ánh mắt đều dồn về phía mẹ tôi.Ai nấy đều im lặng một cách đầy thấu hiểu, dùng ánh nhìn đầy căm ghét và phẫn nộ để dành cho mẹ tôi cái gọi là "sự chú ý cao quý nhất".
Mẹ tôi vẫn chưa hoàn hồn, động tác cầm ly rượu của bà khựng lại giữa không trung.Gương mặt bà lúc trắng, lúc đỏ, rồi chuyển sang đen như đáy nồi.Tay bà bắt đầu run nhẹ, sau đó đột ngột đập mạnh ly rượu xuống bàn, phát ra một tiếng "bốp" lớn.Mắt bà trợn tròn, khóe mắt đỏ ngầu, hét lên:"Trương Phượng Kiều! Con điên rồi à? Con đang nói cái gì vậy?""Con nói cái gì vậy hả?"
Sợi dây gọi là lý trí trong đầu mẹ tôi cuối cùng cũng đứt. Giọng bà chất vấn tôi vỡ vụn.Bà tức đến mức toàn thân run lên bần bật, nghiến chặt hàm răng, hai má cứng lại, mạch máu trên thái dương giật mạnh từng hồi.
Mẹ tôi vung tay định đánh tôi, nhưng bị anh họ đứng cạnh ngăn lại. Anh ấy với vẻ mặt trầm ngâm khuyên:"Dì hai, Tiểu Phụng còn nhỏ, chỉ nói đùa thôi mà."Anh quay sang nhìn tôi, nói:"Em giờ vẫn chưa tốt nghiệp cấp ba, chưa từng học đại học, tất nhiên không biết vất vả là gì.""Anh không phải tài giỏi gì, nhưng em cũng đừng nghĩ mọi chuyện dễ dàng như vậy."Anh hơi ngẩng cằm lên, nghiến răng mà nói:"Chỉ giỏi nhìn cao mà với thấp."
Tôi không hề phóng đại; những trải nghiệm của họ không phải tôi bịa ra.Nhưng họ lại cảm thấy rằng việc thừa nhận tôi giỏi hơn họ, dù chỉ một chút thôi, cũng khó mà mở miệng nói ra.Tôi gật đầu, chúc anh và chị dâu xinh đẹp hạnh phúc trong ngày cưới, rồi đứng lên rời khỏi nhà hàng.
Mẹ tôi ở phía sau gào thét, chửi rủa tôi một cách điên cuồng, nhưng không đuổi theo để ngăn lại.Khi tôi bước ra khỏi cửa nhà hàng, những lời chửi rủa đã biến thành lời xin lỗi.Lời xin lỗi lặp đi lặp lại, mang theo tiếng nấc nghẹn, từng chữ từng câu nói với những người xung quanh.Còn tôi, tôi lại cảm thấy vô cùng sảng khoái, đến mức bật cười không chút ngượng ngùng.
Mẹ tôi, một người thuộc tầng đáy của xã hội, cuối cùng đã nếm trải cảm giác quyền lực lần đầu tiên trong đời khi tôi ra đời.Bà có thể thoải mái đánh mắng tôi, có thể tùy ý trút mọi bất mãn lên tôi.Bởi bà biết tôi sẽ không chống lại, cũng không có đủ khả năng để phản kháng.Trong thế giới này, tôi chỉ có thể dựa vào bà.Bất kể bà đối xử với tôi thế nào, tôi cũng chỉ có thể bám lấy bà, nhờ vào máu thịt của bà mà sống, mà lớn lên.
Tôi muốn về nhà, nhưng lại không mang theo chìa khóa.Cuối cùng, tôi đứng bên đường nhìn xe cộ qua lại, rồi quay lại sân, cầm một viên gạch đập vỡ cửa sổ, trèo vào trong.Tiếng va chạm giữa gạch và kính làm hàng xóm xung quanh nhô đầu ra nhìn. Họ kinh ngạc, nhưng không ai hỏi han gì, chỉ thì thầm với nhau.
Phòng ngủ nhà tôi trước đây có khóa, nhưng giờ chỉ còn một lỗ nhỏ trống trơn.Cái khóa ấy bị mẹ tôi phá hỏng. Bà từng tuyên bố rằng nếu tôi còn dám khóa cửa, thì đừng mong có được thứ gì.Cánh cửa ấy khó mở từ bên trong, nhưng lại rất dễ mở từ bên ngoài.Mỗi lần bà mở cửa, bà đều để lại một khe hở.Từ khe hở đó, một đôi mắt mệt mỏi, vẩn đục sẽ hiện lên, nhìn chằm chằm vào tôi.
Nhà tôi không có cái bàn học nào tử tế. Không biết bao lần tôi phải thu mình lại, ngồi chật vật ở góc nhà để làm bài tập, và chỉ cần quay đầu lại là có thể bắt gặp ánh mắt ấy.
Sau đó mẹ an ủi tôi rằng: "Mẹ sợ con làm gì không ổn trong đó mà mẹ không hay, con cứ im ắng thế mẹ không biết con đang làm gì. Để mẹ dễ dàng trông chừng con."
Bà phá hỏng cái khóa, bây giờ tôi phá hỏng cửa sổ.Rồi đến một ngày, chúng tôi sẽ cùng nhau phá nát cái nơi gọi là “nhà” này.
Tôi nằm trằn trọc trên giường, không còn nỗi sợ hãi thấp thỏm như mọi khi.Trong đầu tôi, khuôn mặt sửng sốt và tổn thương của bà khi bị tôi xúc phạm cứ lặp đi lặp lại, nhưng trong lòng lại trào lên một niềm vui thầm kín và tăm tối.Khóc đi, gào đi, đau khổ đi, làm mẹ của tôi thì phải chịu hết những điều này.Kể cả những ác ý từ con gái mình.
6.
Mẹ tôi về nhà khi đã rất khuya.Tôi không biết bà đã đi đâu, cũng chẳng quan tâm bà đi đâu.Nhìn thấy kính vỡ vương vãi khắp trong lẫn ngoài nhà, bà không kìm được nữa mà bật khóc thành tiếng.Bà lao vào phòng ngủ, tung một cú đá bật cửa, túm lấy tôi từ trên giường.
Bà nắm chặt lấy cổ áo tôi, giơ tay tát mạnh hai cái, rồi đột nhiên như mất hết sức lực, ngồi bệt xuống sàn.Bà hỏi tại sao tôi lại đối xử với bà như vậy.Lớp trang điểm buổi sáng giờ đã nhòe nhoẹt vì nước mũi và nước mắt, mascara rẻ tiền bết lại thành cục trên lông mi, hòa cùng phấn mắt, dính cứng quanh vùng mắt bà.Bà đập tay lên giường, phát ra tiếng động mạnh.Bà khóc hét:“Sao con lại đối xử với mẹ như vậy! Tại sao hả?”“Mẹ một mình nuôi con lớn, từ bưng bô dọn phân, mẹ chưa bao giờ để con thiếu một bữa cơm! Chưa bao giờ để con thiếu một bộ quần áo!”Đôi mắt bà đỏ ngầu, những tia máu nổi rõ, chìm trong nước mắt.“Mẹ không dám ăn, không dám mặc, không thể cho con những điều tốt nhất, nhưng mẹ đã cho con tất cả những gì mẹ có! Vậy mà tại sao con lại đối xử với mẹ như thế?”Sau khi gào thét câu này, bà đột nhiên trở nên lạnh lùng và bình tĩnh lạ thường.
Bà bắt đầu bấm đốt ngón tay, kể tỉ mỉ từng chuyện: từ việc bố tôi cờ bạc thua tiền, bạo hành, đánh đập hai mẹ con tôi không thương tiếc; đến việc bà nghiến răng gánh nợ không thuộc về mình, kiên quyết giành quyền nuôi dưỡng tôi rồi ly hôn với bố.Bà nức nở ngắt quãng:"Hôm nay con đi rồi, con biết người ta nói gì về mẹ con mình không?""Mẹ phải xin lỗi họ, nhưng họ đòi đuổi mẹ ra ngoài, thậm chí còn làm um sùm đến mức bà ngoại con cũng ra mặt mắng mẹ.""Bà mắng mẹ bất hiếu, mắng mẹ làm bà phát bệnh tim, mắng mẹ sao còn chưa cút đi.""Nhưng mẹ cút đi đâu được, biết bao nhiêu ánh mắt đang nhìn mẹ chằm chằm, đến cả mẹ của mẹ cũng đòi đuổi mẹ đi."
Nói đến đây, bà vài lần nghẹn ngào, như muốn òa khóc nhưng cố kìm lại."Con biết mà… Con biết chúng ta chỉ là mẹ góa con côi, không có ai hậu thuẫn cho mẹ con mình.""Miệng mẹ thì nói thế, không muốn con làm lớn chuyện, nhưng con lại vì chút tức giận mà làm ra như thế, khiến mọi chuyện khó coi như vậy."
Những cái tát của bà khiến cả hai bên tai tôi đau nhức, nhưng không hiểu sao, tôi lại bắt đầu thấy thương bà, thấy tội cho bà.Giữa sự chán ghét đối với những suy nghĩ không thể cứu vãn của bà và lòng xót xa trước sự vất vả chạy vạy của bà, tôi bị kéo qua kéo lại, như thể bị cuốn vào một cơn lốc không đáy.
Tôi siết chặt tay, muốn dùng cơn đau do móng tay cắm vào lòng bàn tay để giữ mình tỉnh táo.Từ cổ họng, tôi ép ra một câu:"Thế mẹ có biết, mẹ càng như vậy thì người ta lại càng khinh mẹ không?"
Bà ngẩn ra vài giây, rồi đột nhiên như phát điên, túm lấy cổ áo tôi mà lắc mạnh.Đôi mắt bà đỏ ngầu, bà hét lớn:"Khinh thì khinh! Thế thì đã sao!""Để họ khinh thường cũng được, mẹ cả đời này đã thế rồi, chẳng phải vẫn còn con sao?"
Bà hét lên:"Sau này con khiến họ phải tôn trọng con, thì họ cũng sẽ tôn trọng mẹ!"Bà vừa la hét vừa ngồi bệt xuống sàn, tay đập vào gạch, nước mũi nước mắt chảy tèm lem."Sao con không học hành cho đàng hoàng? Tại sao lại chỉ được hạng nhì toàn khối?""Giờ con muốn người ta tôn trọng mình à? Với thành tích tệ hại như thế mà còn nói được mấy lời này sao?"Bà đã hoàn toàn rối loạn, nói không đầu không đuôi, logic vỡ vụn như những mảnh kính vỡ vương vãi khắp nơi.Nói đi nói lại, cuối cùng mọi chuyện lại quay về vấn đề thành tích của tôi.
Bà gửi gắm toàn bộ hy vọng ngoi lên trên của mình vào tôi, mong tôi phải ra sức bò lên, kéo bà thoát khỏi cuộc sống bế tắc này.Nhưng tôi muốn đi lên là để thoát khỏi bà, không phải để mang bà theo.
Từ hôm đó, suốt cả kỳ nghỉ hè, chúng tôi hầu như không nói với nhau một lời.
Hàng ngày, cuộc đối thoại của chúng tôi chỉ dừng lại ở bàn ăn.Bà hỏi lạnh lùng tôi có học hành tử tế không, giọng điệu không ấm lên dù món ăn nóng bỏng miệng.
Ban ngày, từ phía sau cánh cửa đóng kín, tôi nghe tiếng bà cười đùa với khách, đôi khi lẫn cả những lời trách yêu nhẹ nhàng.Khi khách là phụ nữ, bà thỉnh thoảng gọi tôi ra giúp thay nước hoặc làm việc lặt vặt.Nếu khách là đàn ông, bà không bao giờ gọi tôi.Trước đây tôi còn nghi ngờ bà làm chuyện gì mờ ám, nhưng thực ra mọi thứ chỉ dừng lại ở những câu bông đùa.
Không có khách, bà sẽ ngồi một mình từ sáng đến tối.Còn tôi chật vật làm bài tập trên chiếc bàn gấp nhỏ không đủ duỗi chân.Quay đầu lại, tôi có thể thấy đôi mắt bà qua khe cửa.Bầu mắt sụp xuống, đường viền mắt xám xanh, những nếp nhăn nơi khóe mắt hiện rõ mồn một.Bà nhìn tôi, tôi nhìn lại bà.Chúng tôi không nói gì.Bà chớp mắt, rời khỏi khe cửa.Trong một thoáng mơ hồ, tôi thấy mái tóc bà loáng qua vài sợi bạc.