3.
Tôi vào phòng tắm rửa mặt, nhìn vào gương thấy tóc mình rối bù, má sưng đỏ.Không biết từ lúc nào, máu mũi đã khô cứng lại, bám chặt lên nhân trung, dù tôi cố gắng cạy cũng không tróc ra được.Tôi dần trở nên cáu kỉnh, dùng móng tay cào mạnh vào mảng máu khô để xả cơn tức.
Từ bé đến lớn, mẹ luôn giáo dục tôi theo cách này.Hồi tiểu học, lên cấp hai, rồi vào cấp ba.Mẹ không đọc được chữ cái trong sách tiếng Anh, cũng chẳng hiểu các công thức toán hay văn cổ.Nhưng bà lại có thể vạch ra từng mục tiêu rõ ràng cho tôi ở mỗi giai đoạn.Tiểu học phải vào trường cấp hai trọng điểm, cấp hai phải vào trường cấp ba trọng điểm, cấp ba phải vào đại học trọng điểm.Người ta hỏi bà trường đại học trọng điểm là trường nào, bà nghĩ mãi cuối cùng chỉ đáp: "Ngoài Thanh Hoa, thì là Bắc Đại."Vì bà không biết trường nào khác ngoài Thanh Hoa và Bắc Đại.
Nhưng bà chưa bao giờ nói cho ai biết trình độ học vấn của mình, thậm chí đến tôi cũng không hề biết.Tôi cũng từng chống đối.Tôi đập vỡ bát trong tủ, ép bà để tôi tự điền nguyện vọng thi cấp ba.Bà chẳng biết gì cả.Bà không biết thế nào là trượt nguyện vọng, không biết điểm chuẩn những năm trước, không biết điểm thí nghiệm lý hóa mới được cộng thêm năm đó, cũng không hiểu vì sao kết quả bài kiểm tra thể lực của tôi lại bị ảnh hưởng.
Mặc dù không hiểu, mẹ vẫn cố chấp muốn tôi đăng ký vào trường cấp ba trọng điểm ấy, cố chấp đến mức sao chép y nguyên nguyện vọng của con nhà người ta vào cho tôi.Dù tôi đập vỡ toàn bộ bát đĩa trong nhà, bà vẫn không nhượng bộ chút nào.Cuối cùng, bà đòi dùng mảnh vỡ sứ tự cứa cổ mình, đập đầu điên cuồng vào gương trang điểm, vừa la hét dữ dội rằng thà chết còn hơn. Lúc đó, tôi đã phải thỏa hiệp.
Ngay khoảnh khắc đó, mọi giận dữ và phản kháng trong tôi như đấm vào một khối bông mềm, không có sức chống đỡ.Phải thừa nhận rằng, tôi đã bị bà dọa sợ.Chữ “chết” nặng nề quá mức. Khi bà dùng chính mạng sống của một người mẹ để uy hiếp, đầu óc tôi trống rỗng như một tờ giấy trắng.
Đó là lá bài cuối cùng, chưa bao giờ thất bại trong tay bà.May mắn thay, cuối cùng tôi cũng đỗ, chỉ hơn điểm chuẩn của trường đúng ba điểm để được nhận vào nguyện vọng một.Bà biến sự may mắn mỏng manh đó thành công lao của mình.Nếu không có chút may mắn đó, tôi sẽ rớt nguyện vọng, rớt mãi cho đến nguyện vọng cuối cùng, và phải đợi xét tuyển bổ sung.Khi khoe khoang với người khác, bà vẫn không quên mắng tôi là đồ vô ơn, bất hiếu.Bà bảo rằng, nếu không phải bà ép buộc tôi bằng tính mạng để đăng ký nguyện vọng, thì tôi đã phải vào học trung cấp, học nghề, vào nhà máy làm việc, đi rửa bát, lau đĩa thuê cho người ta.Bà nói tôi là kẻ vô dụng, tất cả đều nhờ công của bà.Điều này khiến tôi cảm thấy mọi tờ giấy thi tôi viết, mọi bài toán tôi giải ngày đêm đều trở thành trò cười.
Sau buổi họp phụ huynh, kỳ nghỉ hè bắt đầu.Tối hôm đó, bà không làm bữa tối cho tôi, cũng không chủ động nói chuyện. Nhưng sáng hôm sau, bà mở lời.Thấy tôi ngồi làm bài tập ở góc bàn trà nhỏ, bà mệt mỏi xua tay đuổi tôi:“Vào trong mà làm, lát nữa có khách đến.”Tôi không nói gì, ôm bài tập vào phòng ngủ.Tiệm làm đẹp của mẹ nằm ngay trong nhà, nên cứ có khách tới, bà lại đuổi tôi vào phòng.Căn hộ nhỏ chỉ có một phòng khách, một phòng ngủ, giờ đã chật kín bởi hai chiếc giường làm đẹp và hàng đống hộp sản phẩm lớn nhỏ.
Mẹ tôi phát triển nhiều loại hình dịch vụ: làm đẹp, châm cứu, trị liệu, thậm chí là thụt tháo.Khách đến nhà không chỉ là phụ nữ, mà còn có cả đàn ông.Từ phía sau cánh cửa đóng chặt, thỉnh thoảng tôi nghe thấy tiếng mẹ cười khúc khích với khách.Đôi khi, bà dùng giọng điệu õng ẹo để nũng nịu với những người đàn ông, giục họ rút thêm tiền từ ví để mua thẻ dịch vụ.
Đến tối, khi ăn cơm, bà mới gọi tôi ra.Bà gọi tôi ăn cơm, tôi ra ăn, rồi mọi thứ sẽ như cũ.Nhìn qua làn hơi nghi ngút bốc lên từ mâm cơm, tôi thấy son môi trên môi bà đã nhòe đi.
Bất chợt, bà hỏi tôi:“Con biết lỗi chưa?”Trong mắt bà, việc tôi thi đứng nhì lớp, không phải nhất như trước, đã là một cái sai.Tôi ngẫm nghĩ và cảm thấy bà nói đúng, đó là lỗi của tôi.Tôi nhìn nhầm, cẩu thả tính sai bài toán, đau đầu mà không giải được đáp án, đó chính là lỗi của tôi.Tôi gật đầu, nói rằng mình đã biết lỗi.Bà lại hỏi:“Lần sau con còn dám không?”Ngước lên, tôi chạm phải ánh mắt sắc lạnh, đầy giận dữ của bà. Đường kẻ mắt xám xanh bám trên mí mắt hơi chảy xệ của bà như đang nhấn mạnh sự bất mãn.Bà chắc chắn rằng tôi cố ý phạm lỗi này, nên mới dùng từ “dám” trong câu hỏi.Tôi lắc đầu, tỏ ý rằng sẽ không dám nữa.
4.
Tôi cứ ngỡ chuyện này đến đây là kết thúc, nhưng không, mẹ tôi lại lôi nó ra nói ngay tại đám cưới anh họ.Bà mắng tôi không ngẩng đầu lên được trước mặt họ hàng.Mẹ tôi vận dụng mọi từ ngữ chê bai, nhục mạ từng nghe trong đời, dồn hết lên đầu tôi.Bà đứng trước mọi người mà nhận xét:“Nó hồi nhỏ dám lục ví tôi lấy tiền, điền nguyện vọng cũng phải dọa sống dọa chết mới chịu nghe lời.”“Một đứa tay chân không sạch sẽ, không hiếu thảo, không nghe lời như thế, tôi phải tốn bao công sức mới dạy dỗ được nó, tạm gọi là ra hồn người.”
Đám cưới của người khác lại biến thành buổi đấu tố chỉ dành riêng cho tôi.Bà khen cô em họ chỉ được hai trăm điểm, học trường nghề, nhưng vui vẻ, khéo ăn nói, còn mắng tôi ngu si như lợn.Các họ hàng không quen mặt thì gật gù đồng tình, có người còn hét lên bảo tôi phải nỗ lực hơn, cố gắng hơn.
Âm thanh trong loa phát ra nhạc vui vẻ, ngọt ngào, không khí tràn ngập mùi thơm của đồ ăn xen lẫn hương thuốc lá, rượu bia.Miếng thịt nhai trong miệng khô khốc, vô vị như miếng cao su.Tôi không thể hiểu nổi. Tôi thật sự không thể hiểu tại sao chỉ vì chuyện nhỏ như vậy mà bà cứ lặp đi lặp lại mãi?Không dứt, không ngừng, cứ lôi ra kể mãi không thôi.Tôi đã nhượng bộ rồi, nhận sai rồi, cũng hứa lần sau không dám nữa rồi, vậy tại sao bà vẫn không dừng lại?Cứ như những con ve trên cây ngoài sân, lúc nào cũng phát ra tiếng kêu ồn ào, nhức nhối.
Lúc tỉnh táo nó cũng kêu, lúc ngủ rồi nó cũng kêu.Bất kể làm gì, nó vẫn cứ kêu.
Chú rể và cô dâu bước đến rót rượu mời. Mẹ tôi cầm ly lên, nụ cười trên mặt rạng rỡ, pha chút nịnh nọt.Bà nói với anh họ tôi:"Chớp mắt một cái mà Tuấn Tuấn đã lập gia đình rồi, thật khiến người ta yên lòng.""Bây giờ đã là luật sư lớn, có cả xe lẫn nhà nữa."Chị dâu trẻ trung, xinh đẹp khoác tay anh họ, khuôn mặt tràn đầy nụ cười e thẹn.Họ hàng ai nấy đều hưởng ứng, chỉ có tôi là ngồi yên trên ghế, không nói một lời.
Mẹ tôi tỏ ra khó chịu, quay sang kéo tôi từ ghế đứng dậy, mạnh tay vỗ vào lưng tôi một cái.Bà cau mày, chỉ vào mặt tôi mà trách:"Con học theo anh con một chút đi! Nhìn người ta rồi nhìn lại con!""Mẹ không trông mong con làm luật sư để làm rạng danh nhà cửa, cũng không mong con nuôi mẹ khi về già. Nhưng với cái bộ dạng này, mẹ e là đến chính bản thân con cũng không nuôi nổi.""Con có biết lễ phép, giáo dục là gì không? Anh chị con hôm nay cưới, mà mặt con cứ dài thườn thượt như đi đám ma vậy. Con có thể đừng xui xẻo như thế được không!"
Đầu óc tôi như bị nhồi đầy bột hồ, ong ong không ngớt.Các họ hàng xung quanh chen vào đùa:"Tiểu Phụng học không giỏi nhưng mà trông cũng xinh, sau này biết đâu lấy được người chồng tốt.""Ép buộc quá không có ích, chuyện học hành còn phải xem có năng khiếu hay không.""Đúng vậy, có đứa trẻ khiến cha mẹ yên tâm, nhưng cũng có đứa chẳng biết làm thế nào.""Tiểu Phụng nghe rõ chưa? Phải nghe lời mẹ, học theo các anh chị, chúng ta đều muốn tốt cho con mà."
Những lời nói của họ giống như rận, luồn vào ống tay áo, cổ áo của tôi, bò dần khắp cơ thể.Mẹ tôi – người đã thả ra những con rận này – vẫn giữ nguyên nụ cười. Bà nâng ly rượu uống một hơi cạn sạch, son môi sặc sỡ dính trên miệng ly, để lại một vòng hồng nhạt.Bà cười nói: "Đúng, đúng rồi mà."
Tôi bỗng cười phá lên mà không rõ lý do.Tôi nhìn mẹ nói: "Mẹ lú lẫn rồi sao? Bảo con học theo anh ấy à?"Mẹ tôi sững lại."Anh ấy học mỹ thuật từ cấp ba, dì cả bỏ ra hàng chục nghìn tệ để cho anh ấy học vẽ, cuối cùng chỉ đỗ vào một trường cao đẳng.""Tốt nghiệp cao đẳng xong lại đi bốc vác ở công trường, sau đó mới học lên đại học ba năm trời, tốn thêm mấy năm nữa mới lấy được chứng chỉ luật sư hạng ba, mà mẹ lại thổi phồng như thể anh ấy đạt được kỳ tích."
Nụ cười còn sót lại trên mặt mẹ vì kinh ngạc mà chưa kịp thu về, giờ đây gương mặt bà từ từ đơ ra.Còn nụ cười trên môi tôi thì càng lúc càng lớn. Tôi nói tiếp:"Xe, nhà đều không phải anh ấy mua, lương tháng chỉ bốn ngàn, các người cũng cho là anh ấy đã thành đạt sao?"
Tôi quay sang đám họ hàng:"Và cả các người nữa, cũng lú lẫn hết rồi à?""Con gái nhà các người thi vào cấp ba được hai trăm điểm, giờ lại khuyên tôi – người thi được sáu trăm tám mươi điểm – phải học theo con bé ấy à?""Con trai nhà các người tuần trước vừa bị đuổi khỏi đội bóng trường vì đánh nhau, giờ lại bảo tôi phải cố gắng, phải phấn đấu?"
Cuối cùng, tôi phá lên cười lớn:"Các người sống đời gà bới, lại dám trơ trẽn lên mặt dạy đời người khác.""Tôi nói các người, đừng buồn cười quá mức thế."