Mắt nó đỏ rực, trừng trừng nhìn tôi.
Tôi sững người.
Trước mắt hiện lên bóng dáng nó lúc hai tuổi.
Hôm đó nó sốt cao, tôi thức trắng đêm trông ở bệnh viện.
Ba mẹ nó chỉ bảo một câu: “Trẻ con sốt là bình thường, để tăng miễn dịch.”
Hôm ấy Kì Kì sờ lên mặt tôi, nói: “Bà nội, bà tốt quá.”
Thoáng chốc đầu óc trống rỗng, sống mũi cay cay.
Tôi cúi xuống, nắm lấy cánh tay Kì Kì, giọng run run:
“Kì Kì, sao con không nói với họ là ngoài kẹo ra, bà cái gì cũng mua cho con. Răng con bị sâu…”
Mẹ vợ kéo Kì Kì khỏi tôi:
“Ai mà chẳng ăn kẹo? Ai mà chẳng có răng sâu? Đến lúc thay răng chẳng phải là xong à?”
“Muốn cãi vã thì đổi chỗ khác, làm ầm ở đây chẳng phải ảnh hưởng việc buôn bán của người ta sao? Bà tưởng nhà hàng cao cấp này không có quy củ à?”
Tôi chỉ muốn con trai nói một lời xin lỗi.
Tôi chỉ muốn Kì Kì chứng minh thay tôi rằng tôi đâu phải keo kiệt không mua gì cho nó.
Tôi không phải như họ nói.
Nhưng nhìn hai nghìn tệ trong lòng bàn tay,
tôi không nói nổi một chữ.
“Nhà hàng của tôi có quy củ hay không đến lượt bà nói à?”
Bà chủ quán bỗng bước tới,
đánh giá cả nhà ba người của con trai tôi từ trên xuống dưới:
“Mẹ người ta rửa bát ở đây để nuôi cháu cho các người, thế mà ba ngày hai bữa các người lại tới đây ăn xài.”
“Hóa ra mấy con sói mắt trắng ở nhà dì Lý là các người à?”
4
Vừa nghe tôi rửa bát ở đây,
cả bốn gương mặt đồng loạt lộ vẻ chán ghét.
Con trai bước lên kéo tay tôi:
“Mẹ, nhà mình đâu đến nỗi ăn cơm không nổi, sao mẹ phải đi rửa bát?”
Con dâu—vốn hay mượn miệng con trai để nói—rốt cuộc cũng lên tiếng:
“Mẹ, khu này đông bà con lối xóm, mẹ tới đây rửa bát chẳng phải khiến người ta dị nghị à?”
Bà chủ khịt cười: “Không rửa thì tính sao? Tiền hưu của má cậu có ba nghìn, nghe nói tiền bán trú hết một nghìn rưỡi, con trai nhà cậu thịt mỡ thế kia, mỗi ngày ăn ít chắc?”
Con trai liếc quanh,
tức đỏ mặt:
“Bà chủ, chuyện nhà tôi can gì tới bà? Thái độ bà như vậy, sau này chúng tôi không tới nữa!”
Bà chủ cười: “Tôi thiếu gì mấy đồng lẻ của anh? Tôi đâu chỉ có mỗi quán này. Anh tè bậy ỉa bậy ngay trong quán tôi, tôi lại không được nói chắc?”
Lúc này, con dâu với mẹ cô ta rút điện thoại ra quay,
miệng còn la lối: “Tôi bóc phốt quán này ngay bây giờ! Bà chủ đuổi khách, mọi người né đi, địa chỉ là…”
Vừa lúc tôi gạt điện thoại của họ,
bàn bên cạnh đồng loạt hô: “Bà chủ đừng sợ! Nếu cô ta dám bóc phốt, chúng tôi sẽ làm chứng cho bà và cho dì đây, xem ai mất mặt!”
Bị cả quán bức xúc, bốn người họ mới nhận ra mình quá quắt đến mức nào.
Suy cho cùng con dâu với mẹ cô ta giọng vốn to,
ai nấy đều nghe rõ mồn một.
Thấy họ thu dọn chuẩn bị đi,
tôi mở miệng: “Về thu xếp đồ cho Kì Kì rồi đưa nó về chỗ các người. Tôi không trông nữa.”
Con dâu véo Châu Tuấn.
Con trai cáu kỉnh vò đầu, không nói câu nào.
Mẹ vợ bế Kì Kì đi ra: “Không trông thì thôi, ai cầu bà chắc.”
Rồi nhìn Kì Kì đầy yêu chiều: “Ngoan nào, ngoại không uổng thương con, ngoại đưa con đi mua kẹo, mua cả một bịch to.”
Tôi xin lỗi bà chủ xong liền chui vào bếp sau.
Cãi vã lâu như thế, bát đĩa đã chất thành núi.
Tôi đeo găng vào và bắt đầu chà rửa.
Đúng lúc ấy, bà chủ đưa tôi một tờ giấy:
“Lau đi này.”
Tay tôi khựng lại giữa chậu nước.
Tôi chùi nước mắt bằng tay áo.
“Bà chủ, trưa khách đông, không rửa một lúc là hết bát đấy.”
Bà thu lại khăn giấy:
“Dì Lý, đừng rửa bát nữa, giúp tôi việc này nhé?”
Bà kéo tôi vào một phòng riêng, mở máy tính.
Trong đó là màn hình giám sát của cửa hàng đồ ăn vặt.
“Dì Lý, cửa hàng đồ ăn vặt dưới lầu cũng của tôi. Trưa đông người, dì giúp tôi để ý xem có ai ăn trộm không.”
Tôi gật đầu liên tục.
Ngoài bốn người đó, trong tiệm còn ai là khách nữa đâu?
Giỏ của họ đầy ắp kẹo bánh, đồ ăn vặt.
“Cái này…”
Tôi định từ chối.
Bà chủ ghé sát, phóng to hình, bật tiếng.
Tuy lẫn tạp âm, nhưng giọng oang oang của hai người kia tôi nghe rõ mồn một.
Thì ra nhà mới họ mua còn phải mở cửa thông gió.
Giờ vẫn chưa thể đón Kì Kì về.
Nếu tôi không trông nữa, việc đưa đón Kì Kì sẽ do con dâu đảm nhiệm.
Hiện tại họ vẫn ở nhà thuê.
Lúc này tôi mới hiểu con trai vì sao mua nổi nhà.
Ba năm trước, nó nói muốn mở quán bún sườn, vốn ít nhưng vất vả.
Tôi thấy nó có vẻ chịu làm ăn,
bèn đưa cho nó ba vạn tiền dự phòng chồng để lại sau khi mất.
Năm ngoái, tôi hỏi quán mở ở đâu, làm ăn thế nào.
Nó bảo lỗ rồi, nghỉ rồi.
Hóa ra, chẳng những không lỗ, mà còn làm ăn khấm khá.
Giờ con dâu đang nổi trận lôi đình, trách con trai tôi lúc nãy không chịu lên tiếng khuyên tôi.
“Dù sao em cũng không thể dậy sớm đưa con đi học! Anh không nói chuyện với mẹ anh thì tự anh mà đưa!”
Tuy cách trường không xa, nhưng phải dậy từ tờ mờ sáng.
Dù có gửi bán trú, cô giáo chỉ phụ trách đón trưa và chiều.
Con trai tôi mở quán bún, năm giờ đã phải mở cửa.
Vừa nãy mới biết, con dâu đã nghỉ làm từ lâu,
ở nhà chuẩn bị mang bầu đứa thứ hai, quen nếp ngủ tới trưa mới dậy.
Con trai cũng bực bội: “Quán bún năm giờ là phải mở, buổi sáng là lúc bận nhất, anh đưa thế nào được?”
Họ nhìn sang phía mẹ vợ.
Bà lánh vào ngoài tầm nhìn:
“Các con lo gì, Kì Kì do bà nó nuôi lớn, bà sao nỡ dứt? Chẳng qua nói vài câu giận dỗi thôi, cũng tại các con đưa tiền cho mẹ mà không đưa cho bà ấy.”
“Vừa nãy hai nghìn bà ấy chẳng nhận ngay đó sao? Lát nữa các con đem Kì Kì qua, bà ấy có đuổi được không?”
5
“Dì Lý, lần này dì không phải chỉ nói trong lúc nóng giận như họ bảo chứ?”
“Bữa cơm đó cũng đâu phải bà thông gia mời. Là con trai dì tính tiền, một nghìn ba.”
Tôi im rất lâu, rồi gượng cười:
“Xin lỗi nhé, để cô chê cười rồi. Tôi cũng không ngờ nó lại thành ra như vậy.”
Bà chủ vỗ vai tôi:
“Bọn họ dựa vào việc chị không nỡ rời cháu nên mới dám mặc kệ cảm xúc của chị như thế.”
“Chuyện lần trước tôi nói, chị cân nhắc đi.”
“Được, tôi nghĩ thông rồi, tôi tới nhà cô trông trẻ.”
Bà chủ đi rồi, tôi nhìn chằm chằm vào màn hình máy tính rất lâu.
Họ mua cả một giỏ đầy đồ ăn vặt, kẹo bánh.
Tôi đứng dậy rời quán.
Về tới nhà, tôi lấy mấy túi nylon to bắt đầu thu dọn quần áo, đồ chơi của Kì Kì.
Thu xếp xong đồ của Kì Kì và của mình thì trời đã tối.
Trước đây để kịp về nấu cơm buổi tối, ở quán tôi chỉ nhận việc thời vụ.
Bà chủ cũng hiểu phần nào hoàn cảnh của tôi,
đã nói với tôi mấy lần, bảo tôi tới nhà cô ấy làm bảo mẫu ở cữ, trả tám nghìn một tháng.
Giá rất hấp dẫn, tôi cũng từng nói với con trai về chuyện này.
Nhưng khi ấy con trai con dâu nói: “Mẹ, con ruột mình còn không trông, lại đi trông con người ta, lỡ bị ấm ức thì sao?”
“Mẹ giúp tụi con trông, tụi con mới yên tâm kiếm tiền bên ngoài.”
“Đợi tụi con sau này kiếm được tiền, sẽ trả mẹ khoản tiền công đã nợ.”
Thế là tôi nhiều lần từ chối bà chủ.
Qua chuyện hôm nay, tôi cũng hiểu ra rồi:
con cháu đầy nhà không bằng tự mình có khoản dành dụm thực tế hơn.
Tám giờ tối, nhà con trai ba người đến, như thể chẳng có chuyện gì xảy ra.
Lần này còn xách theo một túi hoa quả.
“Mẹ, bọn con đưa Kì Kì qua rồi. Cô giáo bán trú gọi bảo chưa đóng phí, mai mẹ đưa Kì Kì tới trường tiện thể ghé đóng luôn nhé.”
Tôi liếc Kì Kì đang bám khung cửa, không chịu bước vào: “Mẹ không có tiền. Từ nay con trai của hai đứa, hai đứa tự chịu trách nhiệm.”
Con trai ngạc nhiên: “Trưa con đưa mẹ hai nghìn mà?”
Tôi thản nhiên: “Đó là tiền công tháng trước.”
Giây tiếp theo, họ nhìn căn nhà trống trơn, sững lại một lúc.
Con dâu trách móc: “Mẹ chồng, bọn con chỉ thỉnh thoảng ăn bữa ngon thôi, đến mức này sao?”
Con trai chặn cô ta lại,
đặt túi hoa quả lên bàn, ngồi xổm trước mặt tôi:
“Mẹ, đừng giận nữa. Trưa nay con nói trong lúc nóng, nhà đó nhất định con sẽ đón mẹ qua ở, con muốn tạo bất ngờ cho mẹ thôi.”
Tôi rút tay về:
“Châu Tuấn, mẹ xưa nay không nói lời trong lúc nóng, cũng chẳng nhiều tâm cơ đến vậy. Khuya rồi, hai đứa về đi.”
Nói xong tôi đi tới cửa.
Kì Kì bám khung cửa, thấy tôi lại gần thì quay ngoắt đầu đi.
“Kì Kì học lớp ba rồi, suốt ngày nói mình lớn rồi, bảo bà tôn trọng ý con.”
“Không muốn ở nhà bà, bà đồng ý.”
Nó bĩu môi, mắt lóe lên vẻ thăm dò: “Thật ạ?”
Tôi gật đầu.
“Thật cái gì mà thật, vào nhà ngay! Mai thứ Hai còn đi học!”