01
Gió lạnh bên ngoài thổi cuốn theo những chiếc lá úa, phát ra tiếng rít “vu vu” bên khung cửa sổ.
Còn trong nhà lại ấm áp lạ thường.
Tôi đang cẩn thận buộc sợi dây đỏ cuối cùng lên đoạn lạp xưởng Quảng Đông tự làm, rồi treo lên thanh inox bên cửa sổ bếp.
Từng hàng lạp xưởng bóng mỡ căng tròn, xen lẫn với những con vịt kho xì dầu thẫm màu treo ngay ngắn dưới ánh đèn vàng dịu, làm cả căn bếp nhỏ hẹp trở nên chật kín mà vẫn ấm cúng vô cùng.
Tất cả những món này đều là món con gái tôi – Trương Manh – thích nhất.
Tôi lau tay, trên mặt không giấu được nụ cười rạng rỡ.
Tiếng thông báo từ ngân hàng vang lên giòn giã:
Tài khoản đuôi XXXX đã chuyển khoản thành công 6000 tệ vào ngày X tháng X.
Đây là năm thứ ba tôi nghỉ hưu, cũng là năm thứ ba tôi đều đặn trả giúp con gái tiền vay mua nhà.
Mỗi tháng sáu nghìn, mưa gió không ngừng, gần như đã trở thành “nghi thức” quan trọng nhất trong cuộc sống về hưu của tôi.
Tôi cầm điện thoại, thuần thục bấm vào cuộc gọi video với con gái, giọng rộn ràng không giấu nổi sự hào hứng:
“Manh Manh, mẹ sẽ đến chỗ con ngày kia nhé! Mẹ làm nhiều lạp xưởng và vịt kho con thích ăn nhất, sẽ mang qua cho con!”
Cuộc gọi được kết nối, màn hình hiện lên gương mặt con gái tôi – Trương Manh – trang điểm tinh tế.
Có vẻ nó đang ở văn phòng, phía sau là vách kính hiện đại.
Nó không trả lời ngay. Ba giây im lặng ấy, trong tiếng điện thoại rè rè, bỗng trở nên dài bất tận.
Từng giây trôi qua, tim tôi như chìm thêm một nhịp.
Nụ cười trên mặt tôi cũng dần cứng lại, trong lòng dâng lên linh cảm chẳng lành.
Cuối cùng, nó mở miệng, giọng lạnh tanh, chẳng hề mang theo cảm xúc:
“Mẹ à, hay mẹ hủy vé đi.”
Tim tôi chợt thắt lại.
“Sao vậy con? Công ty bắt con tăng ca à? Không sao đâu, mẹ đến cũng có thể nấu nướng cho con, con đỡ vất vả hơn.” – Tôi vội vàng giải thích, cố tìm giúp con một lý do hợp tình hợp lý.
Nhưng nó lại cau mày:
“Không phải tăng ca.” – Nó dừng một chút, rồi thốt ra một câu khiến toàn bộ kỳ vọng trong tôi hoàn toàn vỡ vụn:
“Mẹ mà tới, con phải khử trùng lại cả nhà.”
Khử trùng?
Tôi sững sờ tại chỗ, đầu óc trống rỗng.
Tay vẫn còn cầm sợi dây đỏ định buộc vào cái đùi vịt kho, mà màu đỏ rực ấy giờ trông thật nực cười, thật thê lương.
Khử trùng cái gì chứ?
Tôi là mầm bệnh à? Là vir//us à?
Tôi nhìn gương mặt quen thuộc nhưng giờ đây sao xa lạ đến thế trong màn hình, bỗng thấy con gái mình… xa tôi quá.
“Manh Manh, con…” – Giọng tôi run run, muốn hỏi rõ ràng rốt cuộc con bé có ý gì.
Nhưng nó chẳng cho tôi cơ hội.
“Con còn cuộc họp, con cúp máy đây. Nhớ hủy vé.” – Nói xong liền ngắt cuộc gọi.
Màn hình tối đen, phản chiếu gương mặt ngỡ ngàng và già nua của tôi.
Lạnh.
Một luồng lạnh buốt xuyên từ gan bàn chân lên tận đỉnh đầu.
Tôi nhìn quanh căn nhà nhỏ, nơi chất đầy những món quà Tết tôi kỳ công chuẩn bị suốt nửa tháng qua – giờ phút này, tất cả chỉ còn là một trò hề khổng lồ.
Tôi cứ nghĩ mình đang chuẩn bị “hương vị của gia đình” cho con gái.
Hóa ra, trong mắt nó, tôi chỉ là một mối nguy cần phải… “khử trùng”.
Nước mắt tôi rơi, không thành tiếng, rơi xuống mặt bếp lạnh ngắt, vỡ tan như chính trái tim tôi lúc này.
Tối hôm đó, tôi không ngủ nổi.
Tôi ngồi trên ghế sô pha, lặng lẽ nhìn bầu trời bên ngoài từ tối đen dần dần sáng lên.
Trong đầu tôi cứ tua đi tua lại gương mặt lạnh lùng của con gái, và câu nói ấy:
“Cần phải kh/ử trù/ng.”
Nửa đời người rồi.
Chồng mất sớm, tôi một mình nuôi con khôn lớn.
Từng là giáo viên trung học, cả đời được người ta tôn trọng.
Vậy mà giờ đây, lại bị chính đứa con gái mình dồn hết tâm huyết nuôi nấng… khinh thường là “dơ bẩn”.
Nỗi bi ai và cảm giác hoang đường như từng con sóng lớn, dồn dập tràn đến nhấn chìm lấy tôi.
Ngay khi trời sắp sáng, ánh mắt tôi vô thức dừng lại ở chiếc hộp gỗ có khóa, đặt ở tầng thấp nhất của chiếc tủ đầu giường.
Đó là thứ chồng tôi để lại trước khi qua đời.
Tôi tìm chìa khóa, mở hộp ra.
Bên trong không có vàng bạc châu báu, chỉ có một bức thư và một cuốn sổ tiết kiệm được bọc kỹ trong túi nilon.
Tay tôi run rẩy mở thư, nét chữ quen thuộc của chồng hiện ra trước mắt:
“Vãn Thu, người anh yêu.
Khi em mở chiếc hộp này, có lẽ em đã gặp phải một cửa ải không thể tự mình vượt qua.
Ba trăm nghìn này là số tiền anh lén dành dụm lại.
Sau khi anh đi, mối bận tâm duy nhất của em chỉ còn Manh Manh.
Anh sợ em vì con mà tự làm khổ bản thân.
Hãy nhớ, trước tiên em là chính em, sau đó mới là mẹ.
Nếu con cái khiến em chịu uất ức, hãy dùng số tiền này, tạm thời quên nó đi, sống cho bản thân một lần.
Không cần cảm thấy áy náy, bởi em đã dốc trọn cả thanh xuân của mình vì nó rồi.”
Những dòng chữ của chồng, như một luồng ánh sáng ấm áp, xuyên thẳng vào trái tim lạnh lẽo và tuyệt vọng của tôi.
Tôi siết chặt cuốn sổ tiết kiệm trong tay, nước mắt lại một lần nữa vỡ òa.
Nhưng lần này, không phải vì sự lạnh nhạt của con gái, mà là vì tình yêu muộn màng của chồng.
Trời sáng hẳn.
Tôi lau khô nước mắt, ánh nhìn trở nên bình thản đến lạ — trong sự bình thản ấy, là một quyết tâm như đã chặt đứt đường lui.
Tôi cầm điện thoại lên, việc đầu tiên làm chính là mở ứng dụng đường sắt, hủy vé tàu đến thành phố của con gái vào ngày kia.
“Hủy vé thành công, phí thủ tục: 28,5 tệ.”
Hai mươi tám phẩy năm tệ này, giống như khoản tiền cuối cùng tôi bỏ ra để chôn cất mối quan hệ mẹ con đã tiêu hao hết cả tâm sức của mình.
Sau đó, tôi gọi thẳng cho tổng đài ngân hàng, dùng giọng điệu rõ ràng và tỉnh táo nhất, hủy thỏa thuận chuyển tự động 6000 tệ mỗi tháng để trả nợ nhà cho tài khoản của Trương Manh.
“Thưa bà, bà xác nhận muốn hủy sao? Thỏa thuận này đã được thực hiện liên tục suốt 36 tháng.” — cô nhân viên lễ phép hỏi lại.
“Tôi xác nhận. Hủy ngay. Lập tức.”
Tôi không hề do dự.
Làm xong tất cả, tôi bỗng cảm thấy chiếc gông nặng nề đeo trên người bấy lâu nay như rơi xuống trong chớp mắt.
Tôi lục lại đường link mà mấy hôm trước chị bạn thân lâu năm — chị Lý — gửi trong nhóm chat:
“Tour du lịch xa hoa dành cho người cao tuổi.”
“Maldives 15 ngày — du lịch đảo biển cao cấp hạng nhất. Cuộc đời thứ hai của bạn, bắt đầu từ đây.”
Khẩu hiệu nghe có phần sến súa, nhưng vào thời khắc này, lại khớp với tâm trạng của tôi đến kỳ lạ.
Tôi lập tức gọi cho công ty du lịch, dùng giọng điệu gần như mang tính trả đũa:
“Xin chào, tôi muốn đặt tour Maldives của bên anh chị, gói cao cấp nhất. Đúng, hạng nhất. Ngày mai đi được không? Được à? Tốt, tiền không thành vấn đề.”
Cúp máy, tôi nhìn về phía ánh mặt trời đang lên ngoài cửa sổ, lần đầu tiên cảm thấy rằng — cuộc sống sau khi nghỉ hưu, có lẽ thật sự có thể mang một dáng vẻ khác.
Không vì con cái.
Chỉ vì chính tôi.
02
Khi Trương Manh – con gái tôi – nhận được cuộc gọi nhắc nợ từ ngân hàng, cô ta đang hùng hồn thuyết giảng trong phòng họp, vẽ ra viễn cảnh đầy màu hồng cho nhóm thực tập sinh mới.
“... Chỉ cần các bạn cố gắng, giống như tôi, thì chuyện mua nhà ở thành phố này trong ba năm tới không phải là mơ đâu.”
Cô ta nhấc tách cà phê lên, tao nhã nhấp một ngụm, tận hưởng ánh mắt ngưỡng mộ của đám thực tập sinh.
Đúng lúc đó, điện thoại đổ chuông.
Là một số lạ.
Cô ta bực mình cúp máy, nhưng đầu dây bên kia không chịu bỏ cuộc, gọi lại ngay lập tức.
Trương Manh cau mày, rời khỏi phòng họp, nhấn nút nghe, giọng đầy khó chịu:
“Ai đấy? Không biết tôi đang rất bận à?”
Một giọng nói cứng nhắc vang lên ở đầu dây bên kia:
“Chào chị Trương Manh, tôi gọi từ trung tâm tín dụng ngân hàng XX. Xin thông báo, tài khoản vay mua nhà mang đuôi số XXXX của chị đã quá hạn từ hôm qua. Mong chị sớm thanh toán để tránh ảnh hưởng đến điểm tín dụng cá nhân.”
Trương Manh sững người một lúc, sau đó bật cười khẩy:
“Lừa đảo mà cũng dám gọi cho tôi à? Mẹ tôi vừa chuyển tiền tháng trước xong, tháng này còn chuyển sớm hơn cơ mà. Làm gì có chuyện quá hạn?”
Cô ta nói như thể việc tôi trả nợ thay là điều đương nhiên.
Nhân viên ngân hàng vẫn điềm tĩnh:
“Thưa chị, hệ thống ghi nhận tháng này không có bất kỳ khoản thanh toán nào. Nếu chị không tin, có thể đăng nhập vào app ngân hàng kiểm tra. Một khi đã có lịch sử nợ quá hạn, sẽ không thể xóa bỏ.”
Nghe giọng điệu chắc nịch ấy, vẻ kiêu ngạo và bất cần trên mặt Trương Manh cuối cùng cũng rạn vỡ.
Mặt cô ta tái xanh, gần như lao ra khỏi công ty, không kịp chào ai, vội vã nhảy vào xe.
Tay run rẩy, cô ta mở ứng dụng ngân hàng. Và khi thấy dòng cảnh báo đỏ chót hiện ra: “Khoản vay quá hạn”, cả người cô ta ch//ết lặng.
Sao lại thế?
Sao có thể như vậy được?!
Ngay giây sau, một cơn giận dữ bùng lên dữ dội.
Cô ta lập tức gọi cho tôi, nghĩ rằng tôi như mọi khi sẽ bắt máy ngay, dịu dàng hỏi han: “Có chuyện gì vậy con?”
Cô ta nghĩ tôi vẫn còn ngồi trong căn nhà cũ kỹ ấy, đang khóc lặng vì một câu "cần khử trùng" của con gái.
Điện thoại reo rất lâu mới được bắt máy.
Cô ta đè nén cơn tức, hét lên một câu như sấm dội:
“Mẹ! Mẹ giở trò gì đấy? Sao không trả tiền nhà cho con?!”
Đầu dây bên kia, giọng tôi vang lên, hơi khàn và ngái ngủ, nghe vừa xa xôi vừa lười biếng:
“Alo?”
Chỉ một tiếng “Alo” thản nhiên ấy đã khiến Trương Manh nổ tung như thùng thu//ốc súng bị châm ngòi.
“Alo cái gì mà alo! Mẹ bị lú lẫn rồi à? Quên chuyển tiền cho con à? Nói cho mẹ biết, nếu điểm tín dụng của con bị ảnh hưởng, con không để yên cho mẹ đâu đấy!”
Tôi đang nằm trên ghế hạng nhất rộng rãi, đắp chăn cashmere mềm mịn, đeo mặt nạ lụa ngủ.
Nghe tiếng cô ta gào lên đầy hoảng loạn, tôi bật cười khẽ, thong thả tháo mặt nạ ra.
“Ồ, mẹ không quên đâu.” – Tôi đáp, từng từ rõ ràng, rành mạch – “Mẹ chỉ là… không muốn chuyển nữa thôi.”
Không gian phía bên kia im phăng phắc.
Có lẽ Trương Manh nghĩ mình nghe nhầm.
Chưa kịp phản ứng, tiếng thông báo dịu dàng của tiếp viên vang lên qua điện thoại:
“Ladies and gentlemen, we are now approaching Malé International Airport. The local time is...”
Giọng nói rõ ràng ấy khiến Trương Manh hoàn toàn bối rối.
Cô ta lắp bắp:
“Mẹ... mẹ đang ở đâu vậy? Tiếng gì đấy? Mẹ ở sân bay à?”
Tôi nghiêng đầu, nhìn ra bầu trời xanh biếc và đại dương mênh mông bên ngoài cửa sổ máy bay, lòng nhẹ bẫng.
Tôi cố ý trả lời chậm rãi, từng chữ thấm đẫm sự ung dung và mãn nguyện:
“Maldives.”
“Không phải con chê mẹ dơ sao? Mẹ đặc biệt chọn nơi này — nơi cần 'khử trùng' — để được sống thật yên tĩnh một lần.”
Câu nói ấy như tiếng sét đánh ngang đầu, khiến đầu óc Trương Manh như nổ tung.
Cô ta gào lên như điên:
“Mẹ bị điên rồi à?! Lâm Vãn Thu, mẹ điên thật rồi! Mẹ lấy tiền nhà con để đi du lịch? Mẹ còn lương tâm không?! Đó là nhà của con!”
Tôi mỉm cười, nụ cười càng lúc càng sâu:
“Thứ nhất, đó là tiền hưu của mẹ. Sổ tiết kiệm đứng tên mẹ, không phải con.”
“Thứ hai, căn nhà đó, hợp đồng vay đứng tên con. Nên trách nhiệm là của con, không phải mẹ.”
“Thứ ba, và cũng là điều quan trọng nhất: từ giờ, tiền nhà của con, tự con trả.”
Nói xong, tôi không để cô ta gào thêm một tiếng nào nữa, dứt khoát cúp máy.
Sau đó, thong thả kéo số của cô ta vào danh sách chặn.
Một tiếp viên hàng không mỉm cười bước đến, nhẹ nhàng hỏi tôi có cần gì không.
Tôi chỉ vào thực đơn rư//ợu:
“Cho tôi một ly champagne, cảm ơn.”
Nhìn bọt khí lăn tăn trong ly rượu sủi tăm, tôi cảm thấy một cảm giác giải thoát và nhẹ nhõm chưa từng có.
Trương Manh, những ngày tháng tươi đẹp của con, chấm hết rồi.
Còn cuộc đời mới của mẹ, mới chỉ vừa bắt đầu.