“Đính kèm bản ghi âm này vào email.”
Trương Hạn đón lấy, ánh mắt không giấu được sự kính nể.
Người phụ nữ lớn tuổi này, bề ngoài có vẻ hiền lành dễ gần, nhưng sự chặt chẽ – quyết đoán – tỉnh táo lại khiến người ta phải nghiêng mình.
Anh nói với giọng trân trọng:
“Hiểu rồi, bà Trần. Tôi tin phía Đại học Munich sẽ đặc biệt xem trọng vấn đề này. Với người Đức, đạo đức cá nhân, nhất là sự tôn trọng với bậc trưởng bối, là nguyên tắc tối thượng.”
Xử lý xong mọi chuyện, tôi cảm thấy khối đá nặng trong lòng cuối cùng cũng vơi đi một nửa.
Tôi không trả thù.
Tôi chỉ đang lấy lại những gì vốn thuộc về mình.
Bao gồm: tiền của tôi, nhà của tôi — và lòng tự trọng của tôi.
Sau khi Trương Hạn rời đi, quản gia Lý Ngang bước vào.
“Bà Trần, có một vị khách tự xưng là bạn cũ của bà muốn gặp. Ông ấy tên là… Lâm Chấn Thanh.”
Lâm Chấn Thanh?
Cái tên đó như một chiếc chìa khóa, đột ngột mở tung cánh cửa ký ức trong đầu tôi.
Ông ấy là đồng nghiệp cũ thời đại học, cũng là bạn thân nhất của chồng tôi. Ngày ấy, ba chúng tôi được mệnh danh là “bộ ba thép” của khoa Ngoại ngữ.
Sau khi tôi nghỉ hưu để “chăm lo gia đình”, tôi cắt đứt liên lạc với hầu hết bạn bè cũ.
Tính đến giờ… đã gần hai mươi năm không gặp lại.
“Cho ông ấy vào.”
Giọng tôi khẽ run, nhưng vẫn giữ được bình tĩnh.
Rất nhanh sau đó, một người đàn ông lớn tuổi bước vào, tóc cũng đã bạc trắng, nhưng dáng vẻ vẫn cứng cáp, phong thái nho nhã, đeo kính gọng vàng, mang khí chất tri thức đĩnh đạc. Được Lý Ngang dẫn đường, ông bước vào phòng tôi.
Vừa nhìn thấy tôi, Lâm Chấn Thanh sững người.
Ông nâng kính lên, chăm chú nhìn tôi từ đầu đến chân, ánh mắt tràn đầy kinh ngạc và không dám tin.
“Trần… Trần Lan?” Ông dè dặt gọi tên tôi.
“Chấn Thanh, là tôi đây.” Tôi mỉm cười với ông.
“Trời ơi, thật sự là bà rồi!”
Lâm Chấn Thanh lập tức bước nhanh đến, xúc động nắm chặt tay tôi:
“Tôi… tôi mấy hôm trước thấy đoạn tin tức trên mạng, nói về một ‘bà ngoại thần tiên’ biết nhiều ngoại ngữ, tranh luận bằng tiếng Đức với cháu gái vô ơn… Lúc đó tôi đã thấy giọng bà rất quen! Tôi phải nhờ biết bao mối quan hệ mới dò ra bà đang ở đây! Trần Lan, mấy năm nay… rốt cuộc bà đã đi đâu? Mọi người đều nghĩ…”
Ông không nói hết câu, nhưng mắt đã đỏ hoe.
Trong mắt những người bạn cũ, tôi — vì con trai — đã hoàn toàn biến mất khỏi thế giới học thuật, biến mất khỏi các hội thảo, các diễn đàn ngôn ngữ, biến mất như chưa từng tồn tại.
Tôi nhẹ nhàng vỗ tay ông, ra hiệu mời ngồi:
“Giờ tôi quay lại rồi mà.”
Gặp lại cố nhân, cảm xúc như trào dâng.
Chúng tôi ôn chuyện cũ, nhắc lại những tháng ngày tuổi trẻ đã qua — đầy đam mê, đầy nhiệt huyết.
Lâm Chấn Thanh nói với tôi rằng, hiện tại ông là viện trưởng khoa Ngoại ngữ Đại học Bắc Kinh. Bao năm nay, ông vẫn luôn đau đáu vì sự suy tàn của ngành ngoại ngữ.
“Giờ đám sinh viên toàn lao vào học kinh tế, IT, chẳng mấy ai còn kiên nhẫn với ngôn ngữ học hay văn hóa học nữa. Mấy ông bà già chúng ta thì… gần như không ai kế thừa.”
Ông thở dài một hơi.
Rồi bất ngờ đổi giọng, ánh mắt nghiêm nghị:
“Trần Lan, tôi đến đây không chỉ để gặp lại bà. Hôm nay, con trai bà – Giang Vĩ – đã tìm đến viện tôi.”
Tôi nhướn mày: “Tìm ông?”
“Phải. Nó không liên lạc được với bà, chắc nghĩ đến mối quan hệ giữa chúng ta nên chạy đến nhờ tôi giúp nói đỡ, thuyết phục bà về nhà. Thái độ của nó… trời ơi.”
Lâm Chấn Thanh lắc đầu, mặt đầy thất vọng.
“Nó nói với tôi rằng: ‘Mẹ tôi lớn tuổi rồi, hơi lẩm cẩm, hay giận dỗi như con nít. Ông giúp tôi bảo bà đừng làm loạn nữa. Nhà thiếu bà, không sống nổi.’”
“Từ đầu đến cuối — không một câu xin lỗi, không một lời tự kiểm điểm. Toàn là than phiền, trách móc, nói bà khiến vợ chồng nó không sống yên ổn.”
Tôi khẽ bật cười lạnh. Không nằm ngoài dự đoán.
“Tôi lúc đó thật sự không nhịn được,” — Lâm Chấn Thanh tức giận nói —
“Tôi hỏi nó: ‘Giang Vĩ, mày biết mẹ mày là ai không? Mày có biết mẹ mày đã từ bỏ cái gì vì mày không?’”
“Bà đoán xem, nó trả lời thế nào?”
“Tôi đoán thử: ‘Không phải mẹ tôi chỉ là công nhân về hưu thôi sao?’”
“Chuẩn luôn!” Lâm Chấn Thanh đập bàn, giọng phẫn nộ:
“Nó nói y như thế! ‘Mẹ tôi chẳng qua là công nhân nghỉ hưu, lo cho tôi chút chuyện thì có gì quá đáng?’ — Tôi suýt nữa tát thẳng vào mặt nó ngay giữa viện!”
“Trần Lan, đứa con trai này… bà thật sự đã nuông chiều đến hư hỏng! Bà vì nó mà hy sinh nửa cuộc đời, nó chẳng hề cảm kích, lại còn thấy xấu hổ vì có một người mẹ như bà!”
Tôi lặng lẽ nhấc tách trà lên, nhấp một ngụm nhỏ. Không nói gì.
Không còn đau nữa. Chỉ còn một sự trống rỗng và lạnh lẽo đến tận đáy tim.
“Chấn Thanh.” Tôi đặt tách xuống, nhìn ông, giọng chân thành:
“Cảm ơn ông vì đã nói cho tôi biết tất cả. Cảm ơn vì… ông vẫn coi tôi là bạn.”
“Chúng ta mãi mãi là bạn!”
Lâm Chấn Thanh nói như chém đinh chặt sắt.
“Trần Lan, bà quay về là tốt rồi! Đừng nghĩ đến những chuyện khiến mình đau lòng nữa. Khoa Ngoại ngữ luôn chào đón bà! Đúng lúc Trung tâm nghiên cứu văn hóa Đức – Trung đang thiếu cố vấn trưởng. Vị trí đó — bà không nhận thì ai xứng?”
Ông nhìn tôi, ánh mắt đầy chờ mong.
Hai mươi năm rồi…
Lần đầu tiên tôi cảm nhận rõ ràng:
Mình được cần đến. Mình được tôn trọng.
Không phải vì biết nấu ăn.
Không phải vì biết trông cháu.
Mà là vì tôi là Trần Lan — một học giả, một nhà ngôn ngữ học.
Khóe mắt tôi dần ươn ướt.
06
Khi gia đình Giang Vĩ nhận được thư luật sư, cả ba đang… cãi nhau vì chuyện ăn trưa.
Lưu Mẫn muốn gọi đồ Tây.
Giang Nhạc lại đòi ăn sushi Nhật.
Còn Giang Vĩ thì chỉ muốn một bát mì trộn nóng hổi đúng kiểu mẹ nấu.
“Đủ rồi!” Giang Vĩ nổi cáu, ném điện thoại xuống bàn:
“Ngày nào cũng cãi nhau vì mấy chuyện vặt! Lúc mẹ còn ở nhà, có bao giờ lằng nhằng thế này đâu?!”
Anh ta vừa dứt lời, chuông cửa vang lên.
Lưu Mẫn cau có ra mở cửa. Ngoài cửa là một nhân viên giao hàng mặc vest chỉnh tề, đưa cho cô một phong bì hồ sơ có in logo “Văn phòng luật Thịnh Đức”.
“Cái này gửi ai vậy?” Lưu Mẫn nhíu mày hỏi.
“Xin hỏi có phải là ông Giang Vĩ hoặc bà Lưu Mẫn không? Hồ sơ cần người nhận ký xác nhận.”
Lưu Mẫn bán tín bán nghi ký tên, đóng cửa lại rồi xé phong bì ra.
Khi đọc đến dòng tiêu đề: “Về việc yêu cầu khẩn cấp dọn khỏi căn hộ số 1801, tòa 1, khu Thế Kỷ Hào Đình”, cô chết lặng.
“Cái gì vậy?” Giang Vĩ ghé đầu qua nhìn, sắc mặt cũng cứng đờ.
“…Chủ sở hữu, bà Trần Lan… nay chính thức thông báo đến hai vị, trong vòng bảy ngày kể từ ngày nhận được thư này, dọn dẹp toàn bộ đồ đạc cá nhân và rời khỏi căn hộ nói trên… Nếu không, bà Trần Lan sẽ khởi kiện vì hành vi chiếm dụng tài sản trái phép…”
Giang Vĩ đọc từng chữ, sắc mặt trắng bệch, rồi chuyển sang xanh mét, sau đó đen sì.
“Bà ta điên rồi sao?!” – Lưu Mẫn phản ứng đầu tiên, giật lại thư luật sư, hét toáng lên – “Bà ta bị điên à?! Đây là nhà của chúng ta! Dựa vào đâu mà đòi đuổi chúng ta ra khỏi nhà?!”
“Trên giấy viết… sổ đỏ đứng tên mẹ.” Giang Vĩ lắp bắp, giọng bắt đầu hoảng hốt.
“Bà ta đứng tên thì sao?! Căn nhà này là chúng ta mua sau khi cưới! Tiền đặt cọc còn do bố mẹ tôi đưa! Sao lại nói là của một mình bà ta được?!” – Lưu Mẫn gào lên, giận dữ như sư tử cái bị chọc tức.
“Nhưng… nhưng sổ đỏ chỉ có tên mẹ thôi mà…” Giang Vĩ thì thào biện hộ.
Năm đó, chính tôi kiên quyết bảo chỉ ghi tên mình. Khi ấy, tôi nói với họ rằng:
“Mẹ già rồi, làm thủ tục đứng tên cho tiện. Sau này chuyển tên cho hai con cũng vậy thôi.”
Giang Vĩ và Lưu Mẫn lúc đó chỉ mong sớm chuyển vào nhà mới, chẳng để tâm chuyện đó. Họ nghĩ đơn giản: mọi thứ của tôi sớm muộn cũng là của họ.
Nhưng nào ngờ… lại có ngày hôm nay.
“Không được! Tuyệt đối không được!” – Lưu Mẫn gào lên như hóa điên – “Bà ta muốn đuổi chúng ta ra đường hả?! Không đời nào! Giang Vĩ! Gọi ngay cho mẹ anh! Bảo bà ta hủy cái thư chết tiệt này đi! Không thì… không thì tôi sống chết với bà ta!”
Giang Vĩ bị mắng đến tái mặt, lập tức lấy điện thoại gọi cho tôi.
Vẫn tắt máy.
“Lại tắt máy! Vẫn tắt máy!” – Giang Vĩ điên cuồng đi đi lại lại giữa phòng khách.
“Thế thì đi tìm! Đến nhà mấy đồng nghiệp cũ, hàng xóm cũ của bà ấy mà hỏi! Tôi không tin bà ta có thể bốc hơi khỏi thế giới này!” – Lưu Mẫn rít lên.
Ngay lúc cả nhà đang hỗn loạn, điện thoại của Giang Nhạc đổ chuông.
Là một cuộc gọi quốc tế – giáo vụ của cô từ Đức gọi đến.
Ban đầu, Giang Nhạc còn tỏ ra vui vẻ, tưởng rằng có tin vui gì từ trường. Cô bấm mở loa ngoài với vẻ đắc ý, định khoe với bố mẹ.
Một giọng nam trầm nghiêm nghị vang lên bằng tiếng Đức:
“Chào bạn Giang Nhạc, tôi là giáo sư Schmidt, phòng Công tác Sinh viên.
Nay tôi chính thức thông báo với bạn: sau khi Ủy ban học bổng tổ chức cuộc tái thẩm khẩn cấp, chúng tôi quyết định ngay lập tức hủy bỏ tư cách nhận học bổng Goethe của bạn.”
Nụ cười trên mặt Giang Nhạc lập tức đông cứng.
“Cái… cái gì ạ? Tại sao?” – Cô lắp bắp, tiếng Đức cũng trở nên ngắc ngứ.
“Chúng tôi đã nhận được bằng chứng do bên tài trợ cung cấp, chứng minh bạn có hành vi thiếu đạo đức cá nhân nghiêm trọng, công khai xúc phạm người lớn tuổi đã chu cấp tài chính cho bạn.
Hành vi này vi phạm nghiêm trọng nguyên tắc của học bổng Goethe. Chúng tôi hoàn toàn không khoan nhượng.”
Giọng giáo sư Schmidt lạnh như băng.
“Không… không phải vậy! Là hiểu nhầm thôi!” – Giang Nhạc bắt đầu hoảng loạn, hoàn toàn không ngờ chuyện lại nghiêm trọng đến mức này.
“Hiểu nhầm hay không, trong lòng bạn tự biết.” – Giọng Schmidt cứng rắn.
“Ngoài việc hủy học bổng, chúng tôi sẽ ghi vụ việc vào hồ sơ đạo đức cá nhân của bạn.
Hơn nữa, theo điều khoản học bổng, bạn phải hoàn trả toàn bộ số tiền đã nhận trong vòng một tháng – tổng cộng 20.000 euro. Nếu không, trường sẽ khởi kiện theo pháp luật.”
Hai mươi ngàn euro.
Hủy học bổng.
Ghi vào hồ sơ đạo đức.
Từng chữ như búa tạ đập mạnh vào đầu Giang Nhạc.
“Không! Các người không thể làm vậy!” – Cô hét lên, gần như sụp đổ.
Đầu dây bên kia, giáo sư Schmidt chẳng buồn tranh luận, chỉ lạnh lùng nói thêm:
“Ngoài ra, phía tài trợ – bà Trần Lan – đã chính thức thông báo qua luật sư: ngưng vĩnh viễn tất cả hình thức hỗ trợ dành cho bạn.
Chúc may mắn, Giang Nhạc.”
Tút.
Cuộc gọi kết thúc.
Căn phòng bỗng rơi vào tĩnh lặng tuyệt đối.
Giang Vĩ và Lưu Mẫn sững sờ nhìn con gái, dù nghe không hiểu hết tiếng Đức, nhưng mấy từ “bà Trần Lan” và “ngưng tài trợ” thì quá rõ ràng.
“Nhạc Nhạc… rốt cuộc là chuyện gì?” – Lưu Mẫn run giọng hỏi.
“Là bà nội…” – Giang Nhạc như bị rút hết sinh khí, ngồi bệt xuống sofa, nước mắt lã chã rơi –
“Là bà nội làm đấy! Bà… bà cắt học bổng của con! Còn bắt trường đòi lại tiền!”
“Cái gì?!” – Lưu Mẫn và Giang Vĩ đồng thanh hét lên.
Nếu nói thư luật sư khiến họ giận dữ và sốc nặng, thì chuyện học bổng bị cắt lại khiến họ thực sự sợ hãi.
Lần đầu tiên, họ nhận ra —
người phụ nữ mà họ luôn xem thường, cho là có thể mặc sức sai khiến… lại có năng lực mạnh mẽ đến thế.
Bà không chỉ có thể khiến họ mất nhà, mà còn có thể dễ dàng hủy hoại tương lai mà họ từng tự hào nhất — chính là cô con gái của họ.
“Bà ta dám?! Bà ta sao có thể làm như vậy?!” – Lưu Mẫn run lên vì giận dữ – “Đó là cháu ruột của bà ta đấy! Bà ta còn là người không?!”
Sắc mặt Giang Vĩ còn khó coi hơn người chết. Đầu óc anh ta hỗn loạn như mớ bòng bong.
Chuyện nhà, chuyện học bổng — như hai tảng đá đè lên ngực, khiến anh ta nghẹt thở.
Chợt nhớ ra điều gì đó, anh ta lao vào phòng làm việc, bật máy tính, định đăng nhập tài khoản chứng khoán để rút tiền xoay sở.
Thế nhưng, khi nhập mật khẩu xong, màn hình lập tức bật ra một dòng cảnh báo đỏ chói:
“Tài khoản của bạn đã bị đóng băng.”
Anh ta không tin nổi, thử lại lần nữa — vẫn vậy.
Lại thử đến tài khoản ngân hàng, thẻ tín dụng, ví điện tử, mọi kênh tài chính từng dùng qua… Không ngoại lệ, tất cả đều bị khóa.
“Xong rồi…”
Giang Vĩ ngồi phịch xuống ghế, mặt không còn giọt máu.
Tất cả đường sống về tài chính của anh ta… đã bị mẹ anh ta cắt đứt hoàn toàn.
Cái nhà này… sắp sụp thật rồi.
07
Nỗi hoảng loạn lan khắp căn hộ như một loại dịch bệnh.
Lúc này, cả Giang Vĩ và Lưu Mẫn mới nhận ra — chuyện lần này không còn là giận dỗi, mà là một cuộc đoạn tuyệt thực sự. Trần Lan không còn nhẫn nhịn nữa. Bà đang dùng cách rõ ràng và tàn nhẫn nhất để cắt đứt hoàn toàn với họ.
Họ điên cuồng gọi điện cho tất cả những người có thể biết tung tích của bà — họ hàng, bạn cũ, hàng xóm xưa…
Câu trả lời họ nhận được đều là:
“Không biết.”
Một số người thực sự không biết.
Còn một số khác… có lẽ biết, nhưng không muốn liên lụy đến nhà họ Giang nữa.
Cùng đường, Giang Vĩ nghĩ ra một cách — báo cảnh sát.
“Alo, 110 đúng không? Tôi muốn báo án. Mẹ tôi mất tích rồi!” – Giọng anh ta đầy lo lắng –
“Mẹ tôi tên là Trần Lan, 68 tuổi. Bà ấy rời khỏi nhà hai ngày trước và đến giờ vẫn chưa quay về. Gọi điện không được, chúng tôi rất lo bà ấy gặp chuyện gì!”
Anh ta dựng mình thành một người con hiếu thảo đầy lo lắng.
Cảnh sát nhanh chóng tiếp nhận thông tin.
Nhưng chỉ nửa ngày sau, Giang Vĩ đã nhận được điện thoại từ đồn công an.
“Anh Giang Vĩ phải không? Về việc bà Trần Lan – mẹ anh – chúng tôi đã liên hệ được với bà rồi.”
Trong lòng Giang Vĩ chợt lóe lên tia hy vọng:
“Thật sao? Bà ấy ở đâu? Bà ấy có sao không?”
Giọng bên kia có phần… lạ lùng: