“Đừng tới! Nó bay đó! Nó cắn người đó!”Tang Dĩ hoảng hốt lùi lại, suýt nữa lăn từ giường xuống.
Tôi không quan tâm, rút một tờ giấy ăn trên bàn học, bước tới, nhanh tay “bốp” một cái, đập con gián chết dính lên tường.Gói nó lại trong giấy, vứt vào thùng rác bên cạnh.
Xử lý gọn gàng.
“Xong rồi.” Tôi nói.
Tang Dĩ vẫn chưa hoàn hồn, mắt vẫn ngân ngấn nước, nhìn tôi – lại nhìn thùng rác – rồi lại nhìn tôi.Ánh mắt sợ hãi ban nãy đã chuyển thành sửng sốt.Trong nhận thức hạn hẹp của cô bé, người mẹ lúc nào cũng xịt nước hoa đến sặc mùi, chỉ biết la hét sai vặt người làm, sao có thể tự tay đập chết một con gián cơ chứ?
“Đi rửa mặt, đánh răng.” Tôi quay đi, “Mẹ ra ngoài mua bình xịt côn trùng.”
Bữa sáng là cháo trắng với dưa muối.
Tang Dĩ không chê nữa, ăn rất ngoan, chỉ thỉnh thoảng liếc nhìn góc tường, vẫn còn sợ.
Buổi sáng, tôi ra tiệm tạp hoá gần nhà mua bẫy gián, thuốc bột, băng dính gián.Về nhà, tôi dọn kỹ bếp và nhà tắm, rắc thuốc ở tất cả các khe hở, góc tường.
Tang Dĩ co rúm ngồi ở một góc sofa, ôm búp bê nhìn tôi tất bật dọn dẹp.
Buổi chiều, tôi lấy điện thoại, bắt đầu tìm việc.
Người cũ tốt nghiệp trường nghệ thuật, nhưng mấy năm qua ngoài việc tiêu tiền và làm loạn thì chẳng đụng gì tới chuyên môn.Giờ kỹ năng chẳng có gì.Cao thì không đủ trình, thấp thì không hợp.
Tôi có thể làm gì?Làm văn phòng?Bán hàng?Hay… giao đồ ăn?Lái xe công nghệ?
Đang lướt xem, Tang Dĩ lẽo đẽo lại gần, mắt dán vào màn hình điện thoại.
“Mẹ đang xem gì vậy?”
“Tìm việc.” Tôi không ngẩng đầu.
“Tìm… việc?”Từ đó nghe có vẻ rất xa lạ với nó.“Tại sao phải tìm việc? Ba không cho tiền nữa à?”
“Có.” Tôi nói thật, “Nhưng không đủ. Muốn sống tốt hơn thì phải tự kiếm tiền.”
Con bé có vẻ hiểu mà cũng không hiểu.Nó không hỏi nữa, nhưng cũng không rời đi, chỉ ngồi cạnh tôi, chễm chệ trên tay vịn sofa, đầu nhỏ tựa gần vào màn hình.Người nó vẫn còn thơm mùi sữa tắm trẻ em nhè nhẹ.
Một lúc sau, nó hỏi nhỏ:“Mẹ… biết làm gì không?”
“Không biết.”Tôi click vào một tin tuyển dụng ở tiệm trà sữa gần nhà.“Thử xem sao.”
Cuộc sống mới cứ thế bắt đầu — loạng choạng, vất vả, nhưng cũng không đến nỗi tuyệt vọng.
Cuối cùng, tôi tìm được một công việc ở một chuỗi cửa hàng trà sữa.
Không quá xa khu chung cư, đạp xe công cộng khoảng hai mươi phút là đến.Lương không cao, nhưng thời gian làm việc ổn định, luân phiên giữa ca sáng và ca tối.
Mỗi sáng, tôi phải đưa Tang Dĩ đến một trường mầm non dân lập gần nhà.Điều kiện trường cũng bình thường thôi, học phí rẻ.Ngày đầu tiên đưa bé tới, lại là một trận khóc lóc ầm trời.
“Con không muốn đi! Trường gì mà xấu xí vậy! Các bạn đều bẩn lắm! Con muốn về trường cũ! Ở đó có giáo viên nước ngoài! Có cưỡi ngựa!”Nó ôm chặt cổng sắt trường, sống chết không chịu vào.
“Trường cũ học phí hai trăm triệu một năm.”Tôi ngồi xuống, nhìn gương mặt tèm nhem nước mắt của con.“Giờ mẹ không trả nổi. Chọn: ở đây hoặc ở nhà một mình. Con chọn đi.”
Nó khóc càng to, khiến cả phụ huynh và học sinh xung quanh đều quay lại nhìn.Giáo viên ra dỗ nhưng con bé không nghe.
“Ở nhà thì không ai chơi với con. Mẹ phải đi làm, con ở nhà khoá cửa một mình.” Tôi bổ sung thêm.
Tiếng khóc nhỏ dần.Tang Dĩ nhìn lại trường mầm non xa lạ, rồi nhìn gương mặt tôi không chút cảm xúc, rồi lại nhìn đám bạn nhỏ mặc đồ bình thường đang chạy nhảy trong sân chơi… cuối cùng, vừa sụt sịt vừa từ từ buông tay khỏi hàng rào.
Cô giáo nhanh chóng dắt bé vào.
Con bé vừa đi vừa ngoái đầu lại, ánh mắt đầy ấm ức và sợ hãi.
Chiều tôi đến đón, nó là đứa cuối cùng ra khỏi lớp, bước đi lề mề, tóc buộc lệch, váy cũng dính bẩn một mảng.Thấy tôi, môi nó mím lại, suýt nữa lại khóc.
“Đánh nhau với bạn à?” Tôi hỏi.
Nó lắc đầu, nhỏ giọng nói:“Các bạn… nói váy con đẹp… muốn sờ… con không cho… con đẩy bạn một cái… bạn ngã…”Giọng càng nói càng nhỏ.
“Đã xin lỗi chưa?”
Nó mím môi, không nói.
“Mai phải xin lỗi.” Tôi nắm tay nó.Tay nó nhỏ, lạnh lạnh — lần đầu tiên không vùng ra.
“Dạ.” Nó lí nhí.
Tối, đang múc canh cho nó thì con bé đột nhiên hỏi:“Mẹ ơi… nhà mình… nghèo rồi hả?”
Tay tôi khựng lại một chút.“Ừ, không còn giàu như trước nữa.”
“Vậy… váy mới của con thì sao…”Nó cúi đầu, lấy thìa đẩy mấy hạt cơm trong bát.
“Giặt sạch đồ cũ vẫn mặc được.”Tôi đặt bát canh trước mặt nó.“Ăn cơm đi.”
Nó không nói gì thêm, lặng lẽ húp canh.
Làm ở quán trà sữa rất mệt.Đứng suốt mấy tiếng, giờ cao điểm bận đến mức không nhấc nổi chân, còn phải đối mặt với đủ kiểu khách khó tính.Về đến nhà, xương cốt như sắp rã rời.
Bài tập của Tang Dĩ lại là một nỗi đau đầu mới.
Lớp mẫu giáo lớn bắt đầu học viết pinyin và tính toán đơn giản.Trước kia chẳng ai dạy dỗ nó, Cận Ẩn càng không quan tâm.Nền tảng yếu, con bé không ngồi yên được, làm bài như bị tra tấn.
“Chữ này đọc là a! Không phải o! Viết sai nét rồi, viết lại!”Tôi chỉ vào vở pinyin của nó, cố gắng nén giận.
“Con không biết! Con không làm nữa!”Nó ném bút đi, cục tẩy lăn xuống sàn.
“Nhặt lên.”Giọng tôi lạnh đi.
Nó ưỡn cổ, không động đậy.
“Không làm cũng được.” Tôi nhìn thẳng vào nó.“Mai mẹ nói với cô giáo là Tang Dĩ không biết viết, không muốn học. Cô khỏi cần để ý đến nữa.”
Mặt con bé đỏ bừng, tức tối trừng tôi, nhưng cuối cùng vẫn cúi người nhặt cục tẩy, cầm bút lên, nện xuống vở mà viết nguệch ngoạc.
“Nhẹ tay thôi, rách giấy bây giờ.” Tôi nhắc.
“Lo chuyện mình đi!”Nó quát lại, nhưng rõ ràng tay đã nhẹ hơn.
Cuộc sống cứ thế trôi qua một tháng trong cảnh gà bay chó sủa và tính toán chi li từng đồng.
Tang Dĩ bớt kiêu ngạo hơn một chút, ít nhất là khi ở trước mặt tôi.Nhưng ở trường, con bé vẫn là đứa khó hoà đồng, hay nổi giận.Cô giáo đã nói chuyện tế nhị với tôi vài lần.
Tôi hiểu — băng dày ba thước, không phải ngày một ngày hai mà tan. Cứ từ từ.
Tiền trợ cấp Cận Ẩn gửi vẫn đều đặn chuyển vào tài khoản mỗi tháng, số tiền cũng không ít.Nhưng tôi kiểm soát chặt chi tiêu.Trừ tiền sinh hoạt, tiền thuê nhà, học phí cho Tang Dĩ, còn lại tôi đều cố gắng tiết kiệm.Phải tính cho tương lai.
Hôm đó tôi đi làm ca tối, rời nhà lúc bốn giờ chiều.Tang Dĩ tan học sớm, tôi nhờ bà Lý — người hàng xóm về hưu sống đối diện — đón giúp, để con bé chơi ở nhà bà hai tiếng, đợi tôi tan ca.
Bà Lý là người rất hiền hậu.Cháu trai bà đang học đại học xa nhà, bình thường chỉ có một mình, rất quý trẻ con.
Tối hơn bảy giờ, tôi lê tấm thân mệt mỏi trở về nhà.Hành lang vắng lặng.Mở cửa ra, đèn phòng khách vẫn sáng.
Tang Dĩ đang ngồi trước bàn trà nhỏ, trước mặt là quyển tập tô màu, chăm chú tô vẽ.Nghe tiếng cửa mở, con bé chỉ liếc nhìn tôi một cái rồi cúi đầu tô tiếp.
“Bà Lý đưa con về hả?” Tôi thay giày.“Ừm.” Giọng con bé lí nhí.
“Có cảm ơn bà chưa?”“…Ừm.”
Tôi đặt túi xuống, chuẩn bị vào bếp làm đại cái gì đó ăn tối.Đi ngang qua chỗ nó, vô tình liếc nhìn quyển tập.
Nó vẽ một bé gái mặc váy xinh, bên cạnh có nhiều con vật nhỏ, phía xa là một căn nhà lớn màu vàng rực rỡ.Trước cổng nhà, có hai người lớn — một cao một thấp — đang nắm tay nhau.
Nét vẽ còn vụng về, nhưng màu sắc tươi sáng.
Có lẽ cảm giác được tôi đang nhìn, con bé lập tức gập tập lại, che đi.
Tôi không nói gì, đi thẳng vào bếp.
Vừa mở tủ lạnh, điện thoại reo. Là bà Lý.
“Cháu Giang à, về rồi chứ?” Giọng bà hơi ngập ngừng.“Có chuyện này… bà phải nói với cháu một tiếng.”
Tim tôi đập thình một cái.“Có chuyện gì vậy bà?”
“Chiều nay khi bé Dĩ chơi ở nhà bà… cái ví bà để trên kệ tivi bị mất hai trăm nghìn.”Giọng bà rất khó xử.“Bà vốn không định nói đâu, trẻ con mà… nhưng đây là tiền ông nhà bà phải dùng để tái khám ngày mai…”
Một tiếng “oong” vang lên trong đầu tôi, máu như dồn hết lên não.Cửa bếp, Tang Dĩ không biết từ lúc nào đã đứng ở đó, hai tay bám vào khung cửa, mặt trắng bệch, mắt mở to nhìn tôi đầy hoảng sợ.
“Bà Lý,” tôi cố giữ bình tĩnh, “bà chắc chứ? Có thể bà để nhầm đâu đó không?”
“Không thể đâu. Bà đi chợ về, còn nhớ rõ là bỏ đúng hai trăm tiền chẵn vào ví, kéo khoá lại.Sau đó chỉ có bé Dĩ ở phòng khách xem tivi, bà vào bếp nấu ăn.Lúc ra thì ví bị mở khoá, tiền mất rồi…”Bà Lý thở dài.“Cháu Giang, bà không có ý trách con bé, nhưng… số tiền này thì…”
“Dạ bà đừng lo. Để cháu đưa con bé qua ngay.”Tôi cúp máy.
Không gian trong bếp như chết lặng.Chỉ còn tiếng máy nén tủ lạnh kêu “ù ù” đều đều.
Tôi quay người lại, nhìn Tang Dĩ đang đứng ở cửa.
Con bé đứng như bị đóng đinh, thân hình nhỏ bé run lên nhè nhẹ, môi run rẩy như muốn nói gì đó mà không nói được, ánh mắt liên tục lảng tránh.
“Tang Dĩ.” Tôi cất tiếng, giọng không lớn, nhưng lạnh như đá.“Tiền của bà Lý, có phải con lấy không?”
“Không… không phải!”Con bé lắc đầu điên cuồng, giọng the thé, lẫn nước mắt:“Không phải con! Con không lấy!”
“Nhìn vào mắt mẹ mà nói.” Tôi bước lại gần.
Bị ép ngẩng đầu lên, ánh mắt chạm thẳng vào tôi, nước mắt trào ra, nhưng vẫn gồng lên:“Không phải con! Mẹ vu oan cho con! Mẹ xấu lắm!”
“Ví bị mở khoá, chỉ có con ở phòng khách. Tiền không cánh mà bay được à?”
“Bay được! Không phải con!”Nó gào lên, hoàn toàn mất kiểm soát.“Mẹ không tin con! Lúc nào cũng tin người ngoài! Mẹ là mẹ tồi! Con muốn gặp ba! Con sẽ méc ba!”
Lại bài cũ.
Cơn giận và thất vọng quấn chặt lấy tim tôi như dây leo.Tôi túm lấy tay nó, lôi ra khỏi bếp.
“Mẹ làm gì! Buông ra! Mẹ ác lắm! Thả con ra!”Nó la hét vùng vẫy, chân đá loạn xạ.
Tôi mạnh hơn nó rất nhiều, kéo thẳng ra giữa phòng khách, chỉ vào cái sofa cũ.
“Quỳ xuống.”
Con bé sững sờ, tiếng khóc nghẹn lại.Nó nhìn tôi như không tin vào tai mình:“Mẹ… mẹ nói gì cơ?”
“Mẹ bảo con quỳ xuống!”Tôi gằn giọng, ngực phập phồng.Tôi phải cho nó một bài học.
Ăn cắp, nói dối, đổ tội — những thứ đó là giới hạn tôi không thể tha thứ.
“Không! Con không quỳ! Tại sao con phải quỳ!”Nó phản kháng dữ dội như con sư tử con, cố đẩy tôi ra.“Mẹ không phải ba con! Mẹ không có quyền quản con! Đồ đàn bà độc ác! Đồ ăn cắp!”
“Bởi vì mẹ là mẹ con!”Tôi giữ chặt tay nó, ép đầu gối nó xuống sàn trước ghế sofa.
“Lấy tiền, nói dối, đổ lỗi — Tang Dĩ! Ai dạy con thế hả?!”
“Con không có! Mẹ thả con ra! Aaaaa!”Nó vùng vẫy kịch liệt, khóc đến xé tim xé ruột.“Cứu con với! Có người đánh con! Cứu con với!”
Tiếng gào thét vang vọng trong căn phòng nhỏ hẹp, sắc nhọn đến nhức tai.Tôi thậm chí còn nghe thấy tiếng cửa đối diện mở hé…
Nhưng tôi không buông tay.Tôi biết, nếu lúc này mềm lòng, tức là đang dung túng cho con trượt dài vào vực thẳm.
“Tiền đâu? Lấy ra đây!” Tôi quát lớn.
“Con không có! Con không lấy! Mẹ buông ra! Con sắp chết rồi!”Nó khóc đến mức gần như ngạt thở, gương mặt đỏ bừng, nước mũi nước mắt tèm nhem, tóc tai rối bời, trông vô cùng thảm hại.
“Không thừa nhận, thì cứ quỳ đó cho đến khi nhận lỗi.”Tôi buông tay, nhưng vẫn đứng chắn trước mặt, không cho nó đứng dậy.
Nó ngồi bệt xuống đất, khóc đến run rẩy cả người, thở không ra hơi, hai tay siết chặt lấy vạt áo, trong mắt tràn đầy căm giận lẫn sợ hãi.
Thời gian trôi từng phút từng giây.Tiếng khóc từ to dần chuyển thành những tiếng nức nở nghẹn ngào.Phòng khách chỉ còn lại âm thanh sụt sịt của nó và tiếng kim đồng hồ tích tắc trên tường.
Không biết đã bao lâu — đến mức chân tôi cũng tê cứng — thì tiếng khóc ngừng hẳn.Nó cúi đầu, tóc rũ che gần hết mặt, vai vẫn khẽ run.
“…Ở… dưới gối con…”Nó bất ngờ lên tiếng, giọng nhỏ như muỗi kêu, nghèn nghẹt vì khóc nhiều, đầy tuyệt vọng.
Tôi xoay người bước vào phòng ngủ nhỏ.Lật chiếc gối lên.Hai tờ tiền màu đỏ, nhăn nhúm, được ép phẳng lì bên dưới.
Tôi cầm tiền quay lại.