01
Tôi im lặng thật lâu ở đầu dây bên kia, chỉ nghe tiếng mẹ tôi lải nhải giáo huấn, vừa nói vừa lôi lại những chuyện cũ.
“Con từ nhỏ đã có cái tính như thế, ai mà chiều được con chứ...”
“Bị nhà Tống Yến đối xử như hôm nay, đều là đáng đời con thôi.”
Bà chẳng màng trong bụng tôi còn có một đứa trẻ, cũng chẳng quan tâm bây giờ đã khuya thế nào.
Cứ gọi điện lặp đi lặp lại, vừa dạy đời vừa lôi hết những chuyện vụn vặt trong quá khứ ra kể.
Tôi biết, nếu không nghe lời hay tỏ ý đồng thuận, bà sẽ giống như một nhân viên bán hàng, không ngừng thuyết phục, mặc cả, và ép tôi phải “mua” quan điểm của bà.
Nhưng lần này, tôi không còn nghe theo nữa.
Tôi nhận được một đoạn video — là Giang Ánh Tuyết gửi đến.
Cô ta nói muốn để tôi “hiểu rõ tình hình”, chỉ là một bài “kiểm tra trước hôn nhân”, kiểu như một trò đùa thôi.
Thế nhưng càng xem, tôi càng thấy buồn nôn.
Trong video, mấy người họ đang bàn tán cách thực hiện “bài kiểm tra” ấy.
Mẹ của Tống Yến nói:
“Con Giang Vân tính khí lớn quá, sau này làm dâu nhà ta chắc chẳng chịu nổi việc phải dậy từ bốn rưỡi sáng nấu bữa sáng cho cả nhà đâu.”
Giang Ánh Tuyết cười nói:
“Cho nên bọn cháu mới muốn làm bài kiểm tra này, rèn bớt cái tính của chị ấy, anh Yến, anh thấy sao?”
“Cứ để anh lo,” Tống Yến nói, “mẹ cứ nấu toàn đồ cay, cô ấy không ăn được cay đâu.”
“Cô ấy có dị ứng gì không? Nếu không thì thử luôn món dễ dị ứng xem.”
Cha của Tống Yến vẫn còn chút lương tâm:
“Thôi, dị ứng thì đừng, làm đến mức đó là quá rồi.”
Nhưng ngay sau đó ông ta lại nói:
“Nhưng mà tôi đồng ý, con dâu mới mà tính nóng thế thì sau này ai mà chịu nổi.”
Mẹ tôi ở bên cạnh, giọng ngập ngừng:
“Làm vậy… có hơi quá không? Tôi gả con gái đi mà còn phải tham gia trò ‘kiểm tra trước hôn nhân’ này à?”
Nhưng khi thấy mọi ánh mắt đổ dồn về phía mình, bà lập tức co rúm lại, hạ giọng sợ hãi:
“Tôi không có ý phản đối đâu, chỉ là tính con Vân cứng đầu lắm, tôi sợ lỡ nó nổi nóng thật thì phiền to.”
Không khí trầm xuống một lát, rồi bố mẹ Tống Yến lại tiếp tục bàn xem nên nấu những món cay nào.
Một lát sau, tất cả đều cười nói vui vẻ, coi như đó chỉ là một trò đùa, dù hôm đó chẳng phải ngày Cá Tháng Tư.
Mẹ tôi nhìn họ cười nói rôm rả, rồi cũng quyết định tham gia vào chuyện này:
“Không sao đâu, dù gì nó cũng là con tôi, có giận thì cùng lắm là giận tôi. Mấy người cứ việc thử đi, nếu thật sự làm nó tức giận, tôi sẽ dỗ.”
Trong video, tiếng cười của Tống Yến vang lên rất rõ, cùng tiếng Giang Ánh Tuyết.
Hai người ngồi sát bên nhau, nhìn qua khung hình, họ mới giống một cặp đôi đang ra mắt cha mẹ hơn là tôi và anh ta.
Nhưng mẹ tôi đâu phải người dễ dàng “bán đứng” con gái như thế mà không có điều kiện:
“Tôi đã đồng ý để con gái tôi phối hợp bài kiểm tra của các người rồi đấy, vậy thì dự án của con trai tôi — Giang Bách — mong các người giúp đỡ nhé.”
Nghe vậy, Tống Yến và cha anh ta nhìn nhau, ánh mắt thoáng qua một nụ cười hiểu ngầm — vừa đắc ý, vừa trơ trẽn.
Tôi vốn đã quen với cái “luật chơi” của xã hội này, cũng như với sự thiên vị của mẹ mình.
Chỉ là, tôi từng nghĩ, mình sắp lấy chồng, sắp có một mái nhà riêng, thì mẹ — dù thế nào — cũng sẽ đứng về phía con gái, chuẩn bị cho tôi một tương lai ổn định.
Bà từng nói:
“Mẹ đã cho con một lần sinh ra, còn hôn nhân là lần thứ hai trong đời người phụ nữ.”
Nhà Tống Yến vốn là gia đình có gốc trong hệ thống nhà nước, cha anh ta từng làm quan chức, sau này Tống Yến khởi nghiệp, mở công ty, thuận buồm xuôi gió — đều nhờ quan hệ gia đình.
Khi tôi mới quen Tống Yến ở đại học, mẹ đã luôn thúc giục tôi nhanh chóng “buộc chặt” con rùa vàng này.
Thậm chí bà bắt đầu thay đổi — không còn keo kiệt, khó tính như trước.
Không còn giới hạn giờ ra ngoài, cũng không cắt tiền tiêu vặt của tôi, còn mua cho tôi những chiếc váy xinh đẹp.
Tôi đã từng mang trong lòng chút hy vọng, tin rằng mẹ vẫn yêu tôi, rằng bà đã trưởng thành, rằng bà không còn là người mẹ ích kỷ thuở nhỏ khiến tôi chịu thiệt thòi nữa.
Thế nhưng hôm nay, tôi mới hiểu rõ — trong mắt bà, cậu em trai vô dụng, tham gia vài dự án của công ty, vẫn quan trọng hơn hạnh phúc hôn nhân của con gái.
Trong video, cuối cùng mọi người đều đồng ý “thực hiện kế hoạch”.
Giang Ánh Tuyết thấy tôi im lặng không trả lời, lại nhắn thêm hai tin:
【Vẫn chưa xem xong à?】
【Đã nói là bài kiểm tra trước hôn nhân rồi mà, cô còn trẻ, đừng có chơi mà không chịu thua thế chứ.】
Giá mà tôi biết trước, hôm nay tôi đã đi làm như thường lệ, đâu đến mức bị trừ lương chỉ vì xin nghỉ để đi đăng ký kết hôn.
Nhưng mai tôi vẫn phải xin nghỉ thêm —
Bởi trong bụng tôi, đứa bé chẳng ai cần kia... vẫn phải được “giải quyết” thôi.
02
Sáng sớm hôm sau, mẹ tôi mang bữa sáng đến.
Vừa vào nhà, bà đã bắt đầu “diễn vai” người mẹ hiền đảm đang.
“Mẹ ơi, hôm nay con không muốn ăn sáng.”
“Sao lại không ăn? Đừng có giận dỗi nữa.”
Tôi không dám nói thật là mình định đi ph/á th//ai, sợ bà lại làm ầm lên.
Chỉ viện cớ là có hẹn với bạn, sẽ ra ngoài ăn sau.
“Con hôm nay không đi làm à?”
“Trời ạ, sao không nói sớm. Nói sớm thì mẹ đã bảo Tống Yến đi đăng ký kết hôn với con hôm nay rồi.
Nhưng mà nó bận đi công tác, đàn ông làm việc là chuyện lớn hơn con nhiều. Thôi, để hôm khác vậy.”
Tôi nhìn bà, lòng bình tĩnh đến lạ, chỉ cảm thấy người phụ nữ trước mặt này — tôi dường như chẳng hề quen biết.
Hoặc là, có lẽ từ đầu tôi đã không thể hiểu nổi bà.
Và sau này, tôi cũng thật sự không muốn hiểu thêm nữa, người mà tôi từng gọi là “mẹ”.
Thấy tôi lạnh nhạt, bà lại bắt đầu nhập vai.
“Mẹ cũng chỉ vì lo cho con thôi. Con đang ma//ng th//ai, dù thời buổi bây giờ thoáng hơn trước, nhưng chuyện này vẫn chẳng hay ho gì.
Tính con lại cứng, mẹ sợ con làm ầm lên người ta cười cho.”
“Còn chuyện đăng ký kết hôn, khi nào làm chẳng như nhau, dù sao cũng là người một nhà mà.”
Tôi lạnh giọng hỏi:
“Dự án công ty của em trai con, nhất định phải dựa vào nhà họ Tống mới được sao?”
“Cũng không hẳn thế,” mẹ đáp, “em con cũng chỉ là nhân viên thôi. Dù dự án có làm xong, lương mỗi tháng cũng chỉ mấy nghìn, nhiều lắm là có chút thưởng.”
Tôi bật cười nhạt:
“Đúng rồi, đều là đi làm thuê cả. Ở đâu chẳng là đi làm.”
“Không giống chứ! Nhà Tống Yến có quan hệ, có thể giúp được nó.
Em con đâu có chịu cực như con đâu.”
Nói xong, có lẽ bà cũng nhận ra mình vừa để lộ sự thiên vị, vội chữa lại:
“Mẹ cũng chỉ nghĩ cho tương lai của hai anh em thôi mà.”
Nói xong, bà lấy cớ có việc bận rồi vội vã rời đi.
Tôi đã đặt lịch ph/á th//ai không đau từ sáng sớm, không được ăn gì.
Trên bàn, “bữa sáng mẹ nấu” thực ra chỉ là đồ đông lạnh mua ở chuỗi cửa hàng tiện lợi.
Ra tới cửa, tôi đổi lại mật khẩu nhà, xóa luôn dấu vân tay của bà.
Bình thường bà ít khi đến, sáng nay nhập sai mấy lần liền, gọi điện đánh thức tôi dậy.
Tôi còn gắt:
“Mẹ không biết mở bằng vân tay à?”
Bà nói:
“Mẹ quên mất là con lưu ngón nào của mẹ rồi.”
Nếu không phải vì chuyện của Tống Yến, chắc bà chẳng có nổi chút “mẫu tử tình thâm” giả tạo này.
Tôi đoán, lần sau nếu bà có quay lại, chắc vẫn sẽ quên mật khẩu, quên luôn cả dấu vân tay.
Trước khi ra khỏi cửa, tôi vẫn không kìm được mà hỏi bà một câu:
“Mẹ, hồi nhỏ con từng muốn hỏi, mẹ có thật là mẹ ruột của con không.
Sau này lớn lên, thấy hai mẹ con giống nhau như đúc, cùng là phụ nữ, nên con mới thôi không hỏi nữa.”
“Nhưng bây giờ, con vẫn không hiểu — tại sao chúng ta đều là phụ nữ, mà mẹ lại chẳng hề biết xót thương cho một ‘mẹ khác’ đang sống trên đời này là con?”
Mẹ tôi chẳng hiểu, cũng chẳng muốn hiểu.
Khi đang cúi xuống xỏ giày ở cửa, bà chỉ khẽ thở dài, vẻ mặt như đang nhìn một đứa con gái bướng bỉnh vô ơn.
“Chỉ vì cái bài kiểm tra trước hôn nhân ấy mà con giận mẹ đến thế à?”
Tôi đáp:
“Phải, chính vì cái bài kiểm tra đó.”
Nhưng về sau, tôi sẽ không giận bà nữa đâu.
Vì tôi biết — bà sẽ chẳng bao giờ chịu hiểu những gì tôi nói.
Nếu bà thật sự từng muốn hiểu, thì đã quay về với tôi từ rất lâu rồi.
Mười mấy năm trước, cha tôi gặp vận may — làm ăn trúng thời, lại được bồi thường vì giải tỏa...
Khi đó, cha tôi được đền bù ba căn nhà và hơn hai triệu tiền giải tỏa.
Cả nhà tưởng từ đây có thể sống những ngày tốt đẹp, ai ngờ ngay sau đó, ông lại thẳng thắn thú nhận — ông có người tình bên ngoài, và còn có một đứa con gái với bà ta.
Cha tôi nói:
“Ba không thể bỏ mặc họ được.”
Vừa đưa người phụ nữ kia dọn đến sống cùng khu, mẹ tôi vì không cam lòng thua cuộc, liền làm thụ tinh nhân tạo ở tuổi gần bốn mươi, cố sinh ra một đứa con trai.
Nhưng lòng cha tôi đã thay đổi.
Ông ngày càng ít về nhà, thậm chí vì muốn để Giang Ánh Tuyết — con gái của “người kia” — được học hành tốt, ông và mẹ tôi còn ký thỏa thuận ly hôn, nói rằng chỉ là “tạm thời”, đợi sắp xếp xong việc học cho Giang Ánh Tuyết rồi sẽ tái hôn.
Thế nhưng đến tận bây giờ, cuộc “tái hôn” ấy vẫn chẳng bao giờ xảy ra.
Mãi đến khi đó, mẹ tôi mới dần hiểu ra — bà đã thật sự bị bỏ rơi.
Năm ấy tôi bảy tuổi, vừa mới học lớp một.
Đêm đó, tôi đang ngủ trong phòng thì cha tôi hiếm hoi trở về nhà.
Mẹ cầm con da//o làm bếp, làm bộ như muốn liều mạng với ông.
Nhưng chưa kịp ra tay, đã bị cha tôi đánh một trận tơi tả.
Tôi chạy ra, ôm chặt lấy chân cha, nhưng cũng bị ông hất văng sang một bên, đập đầu vào tường, u lên một cục to tướng.
Còn em trai tôi thì vẫn đang nằm trong tã, khóc thét lên.
Sau khi cha rời đi, mẹ kéo tôi lại, tát liên tiếp mấy cái, khuôn mặt méo mó vì giận dữ, quát:
“Tại sao con không cố gắng hơn vì mẹ hả?
Lúc ba đánh mẹ, con phải cầm da//o tự đâ//m mình đi chứ!”
Lúc đó tôi còn nhỏ, hoảng sợ đến run rẩy, chỉ biết lặp đi lặp lại:
“Mẹ ơi, sau này con sẽ ngoan, con sẽ kiếm tiền, con sẽ nghe lời mẹ...
Mẹ đừng bỏ con...
Xin mẹ, đừng bỏ con!”
Nỗi sợ ấy, kéo dài suốt hơn hai mươi năm, khiến tôi không bao giờ có thể sống yên ổn.
Cứ mỗi khi tôi tưởng mình đã chai lì trước mọi chuyện, tưởng mình đã có chút an toàn, cơn ác mộng ấy lại quay về, nhắc tôi nhớ rằng — tôi không bao giờ thật sự được yêu.
Và chính nhờ vào sự ngoan ngoãn và sợ hãi của tôi,
mẹ tôi sống những năm tháng rạng rỡ trong vai người mẹ có cô con gái ngoan hiền nhất trần đời.
Tôi không dám xin tiền bà — vì tiền của bà, tôi phải “trả lại”.
Tôi không dám làm bà mất mặt, không dám để điểm số thua kém Giang Ánh Tuyết,
vì nếu vậy, bà sẽ bị người ta nói rằng “con của Giang phu nhân còn giỏi hơn con của bà ta.”
Cha tôi không chịu chu cấp nhiều, chỉ cho một chút tiền nuôi con.
Thế là tôi nghe lời, tiết kiệm từng đồng.
Giỏi nhất là có tháng tôi chỉ tiêu hơn hai trăm tệ.
Ở trường, tôi sống nhờ cơm và canh miễn phí.
Mãi đến khi giáo viên phát hiện và hỏi, mẹ tôi mới nói:
“Con bé ngoan lắm, biết thương mẹ, tôi xót nó lắm.”
Đúng vậy — tôi xót cho mẹ,
nhưng mẹ lại chưa bao giờ xót cho tôi.
Người lớn trong nhà cũng từng thương hại, nhìn tôi ngày càng gầy gò, còn em trai thì béo ú.
Họ hỏi mẹ tôi:
“Sao chị nỡ để con bé gầy trơ xương thế kia?”
Bà không biết trả lời, chỉ rơi nước mắt, nói rằng tôi “không chịu ăn”.
Nhưng thật ra, tôi không dám ăn —
thịt phải để lại cho em trai.
Mắt tôi đỏ hoe, nhưng chẳng dám khóc.
Khi người lớn rời đi, mẹ lại tát tôi thêm mấy cái:
“Ở trước mặt người ta, mày khóc cái gì hả?”
Từ hôm đó, tôi gần như không còn khóc nữa.
Tôi bắt đầu học cách tự lừa dối mình, rằng tôi không được phép hận mẹ.
Tôi luôn tự nhủ, mẹ chỉ là vì quá khổ nên mới như vậy —
và tôi phải cảm thông cho bà.
Nhưng tôi đã cảm thông hơn hai mươi năm rồi,
và có lẽ chính vì thế, bà đã quen với việc ấy.
Bà tin chắc rằng — lần này, tôi cũng sẽ lại tha thứ cho bà.