1
Đây là lần đầu tiên tôi đăng ký đi du lịch theo tour, chọn tuyến các thị trấn cổ vùng Giang – Chiết.
Khi nghe tôi nói sẽ đi tham quan cổ trấn, Triệu Tòng Diễn ngẩng đầu khỏi quyển sách.
“Lâm Thư, em vốn chẳng hiểu gì về lịch sử, đến mấy nơi đó làm gì? Chẳng thà bay ra Bắc – Thượng – Quảng, đi dạo mấy thành phố lớn còn hơn.”
Tôi vừa là lượt chiếc sơ mi cho anh, vừa mỉm cười:
“Chính vì không hiểu, nên mới muốn đi để học hỏi, cảm nhận chứ.”
Triệu Tòng Diễn là giáo sư lịch sử tốt nghiệp 985, trong và ngoài nước, cổ trấn lớn nhỏ anh đều từng đặt chân tới.
Tôi từng nghe anh kể về Tây Đường mờ sương mưa phủ, Châu Trang với cầu nhỏ nước chảy, Hồng Thôn mái ngói đen tường trắng…
Nghe nhiều rồi, trong lòng tôi cũng nảy ý muốn đi.
Khó khăn lắm con cái mới yên bề gia thất, tôi mới có thời gian rảnh để ra ngoài một chuyến.
“Tòng Diễn, anh có muốn đi cùng không? Có chỗ nào em không hiểu, anh còn có thể giải thích cho em.”
“Không có thời gian.” Anh cúi đầu lật tiếp trang sách:
“Tháng sau tôi còn một buổi diễn thuyết học thuật, phải ở nhà chuẩn bị.”
Anh lúc nào cũng bận, tôi cũng không cố nài, quay người trở về phòng thu dọn hành lý.
2
Tôi tìm thấy tấm bưu thiếp úa màu ấy ở Ô Trấn.
Không thể trách tôi chú ý đến nó, vì chủ tiệm đã đặt ngay chính giữa quầy.
Trên đó viết:
“Ngày 11 tháng 9 năm 2008. Nguyện có năm tháng để ngoảnh lại, cùng tình sâu đến bạc đầu – Triệu Tòng Diễn, Lâm Vãn Lưu tại Ô Trấn.”
Nét chữ ấy cứng cáp, mạnh mẽ và quen thuộc đến mức chỉ nhìn thôi là tôi biết ngay của Triệu Tòng Diễn.
Khoảnh khắc nhìn thấy, tôi chỉ cảm giác từ đầu đến chân lạnh buốt.
Tôi lại nhớ về đêm mưa xối xả ấy, mùi thuốc khử trùng nồng nặc trong bệnh viện, và đứa bé đã tắt thở trong vòng tay tôi.
Con bé chưa đầy một tháng tuổi đã rời xa tôi.
Trong tuyệt vọng, tôi bấm số gọi cho Triệu Tòng Diễn, nhưng anh vội vàng cúp máy, chỉ nhắn lại một câu: đang đi công tác.
Đến hôm nay tôi mới biết, khi đó anh đang cùng mối tình đầu thề non hẹn biển.
Hạ tầm mắt xuống, tôi lại thấy một bưu thiếp khác:
“Ngày 1 tháng 9 năm 2014. Cố địa trở về, tình cảm như thuở ban đầu – Triệu Tòng Diễn, Lâm Vãn Lưu.”
Tôi nhớ rõ năm đó con trai thi đại học, tháng 9 tôi đưa nó nhập học.
Tôi bảo anh đi cùng, anh chỉ lắc đầu, nói phải viết hồ sơ xin duyệt đề tài, không có thời gian.
Rồi một tấm nữa:
“Ngày 3 tháng 8 năm 2022. Tình yêu sao có thể tan hết, khi nhen lại chỉ càng nồng đậm hơn – Triệu Tòng Diễn tặng Lâm Vãn.”
Tôi lặng người nhìn dòng chữ, trong tai vang lên tiếng chủ tiệm giới thiệu:
“Ba tấm bưu thiếp này là một giáo sư lịch sử viết. Ông ấy và vợ rất tình cảm, đến Ô Trấn ba lần, lần nào cũng ghé tiệm tôi.”
“Thầy Triệu luôn nắm tay cô Lâm, sáng sớm cùng nhau bước trên con đường lát đá xanh, trưa thì nghỉ trong thuyền Ô, tối lại dầm mình trong cơn mưa lất phất, tay trong tay trở về nhà trọ.”
“Hơn nữa, họ còn là mối tình đầu của nhau nữa cơ.” Chủ tiệm đầy ngưỡng mộ:
“Chắc đây chính là dáng vẻ của tình yêu đích thực.”
Nhìn ba tấm bưu thiếp, cả người tôi như sắp đổ gục.
Như bị rút sạch sức lực, tôi loạng choạng đẩy cửa bước ra, ngồi thất thần bên bờ sông suốt một lúc lâu.
Năm nay, là kỷ niệm 30 năm tôi và Triệu Tòng Diễn kết hôn.
Vậy mà suốt hơn mười năm trời, anh ta đã phản bội cuộc hôn nhân này.
3
Sau khi kết hôn với Triệu Tòng Diễn, tôi mới biết anh có một mối tình đầu tên là Lâm Vãn.
Lâm Vãn là giảng viên lịch sử đại học của anh, hơn anh năm tuổi.
Ngày còn học, hai người từng yêu nhau trong khuôn viên trường.
Nhưng khi tình cảm của Triệu Tòng Diễn đang sâu đậm nhất, Lâm Vãn lại chọn cưới người khác – vì hoàn cảnh gia đình anh khó khăn, còn cô là tiểu thư thành phố được nuông chiều từ nhỏ.
Lâm Vãn rời đi, Triệu Tòng Diễn không yêu ai nữa.
Đến tuổi, gia đình giục mãi, liên tục sắp xếp cho anh đi xem mắt.
Và tôi chính là người được giới thiệu cho anh.
Hôm ấy anh mệt mỏi rã rời, vừa thấy tôi liền dụi tắt điếu thuốc, chủ động rủ hẹn hò.
Qua vài lần gặp gỡ, anh hỏi tôi có muốn lấy anh không.
Thấy anh khôi ngô, học thức, tôi gật đầu.
Thời đó, cưới xin đơn giản lắm.
Bố mẹ tôi cũng là do xem mắt mà nên duyên, rồi gắn bó suốt đời.
Tôi nghĩ mình và Triệu Tòng Diễn cũng sẽ như thế.
Dù anh thường tỏ ra kiềm chế, xa cách, tôi vẫn cho rằng đó là sự nghiêm cẩn của người trí thức.
Nhưng giờ tôi mới hiểu, đó là sự khinh miệt của một kẻ đọc sách dành cho tôi.
Trong mắt anh, một người phụ nữ xuất thân nông thôn như tôi vốn không xứng với anh.
Cho dù tôi đã cùng anh từ lúc vô danh cho đến khi thành học giả nổi tiếng, sinh con đẻ cái cho anh, chăm sóc bố mẹ anh đến lúc nhắm mắt xuôi tay…
Anh vẫn khinh thường tôi từ tận xương tủy.
Ngay cả một thị trấn cổ thương mại hóa, anh cũng cho rằng tôi – kẻ “thiếu văn hóa” – không xứng đặt chân tới.
Tôi đã không tiếp tục chuyến du lịch.
Triệu Tòng Diễn gọi điện, nói con trai bị viêm dạ dày phải nhập viện.
Khi tôi về đến nhà, nó đã phẫ/u thuậ/t xong, đang nằm trên giường.
Vừa thấy tôi, con đã trách:
“Mẹ, sao tự dưng lại đi du lịch? Hại mấy hôm nay con toàn phải ăn đồ ngoài.”
Triệu Tòng Diễn cũng lộ vẻ khó chịu, nhưng không nói nhiều, chỉ đẩy gọng kính, dặn:
“Em cũng về rồi. Bác sĩ bảo dạo này nó phải ăn thanh đạm, chia nhỏ bữa. Em đi nấu chút mì cho nó đi.”
Nhưng tôi vừa đặt xuống vali, một ngụm nước còn chưa kịp uống.
Nén lại cơn sóng cảm xúc, tôi cố giữ giọng bình tĩnh:
“Em đã đến Ô Trấn.”
“Thì sao?” Triệu Tòng Diễn ngẩng lên, giọng khó hiểu:
“Chẳng lẽ em chơi vui quá, không muốn về nhà nữa?”
“Em có biết gì về văn hóa kịch không? Đã từng đọc sách của Mao Thuẫn chưa?” – Anh nhướng mày, giọng như chế giễu sự ngu dốt của tôi –
“Em chẳng hiểu gì, khác gì khách du lịch qua loa xem cho biết. Anh đã nói rồi, đừng đến cổ trấn, người như em đến đó cũng chẳng có ý nghĩa gì…”
“Tôi đã đến bưu điện cổ trấn, và nhìn thấy bưu thiếp anh viết.” – Tôi nhàn nhạt cắt lời.
Triệu Tòng Diễn sững lại, nhưng chỉ thoáng qua, rồi quay sang chất vấn:
“Chỉ vì một tấm bưu thiếp mà em nghĩ ngợi lung tung sao?”
“Chuyện của anh với cô Lâm đã qua lâu rồi. Giờ mỗi người đều có gia đình, vẫn là thầy trò, bạn bè, không như em tưởng đâu.”
“Vậy sao? Thế nhưng anh đã viết cho Lâm Vãn nào là ‘tình cảm như thuở ban đầu’, nào là ‘yêu chẳng thể phai’, nào là ‘cả đời bên nhau đến bạc đầu’ đấy.”
Bấy giờ, đứa con vốn im lặng từ đầu bỗng cất lời:
“Mẹ, chuyện này đáng để mẹ tức giận vậy sao? Cô Lâm là người tốt, đã giúp con rất nhiều trong công việc.”
“Cô ấy gặp ba ở Ô Trấn chỉ là để hoàn thành lời hẹn thời trẻ thôi. Cô ấy cũng có con, có gia đình, sẽ không chen vào hôn nhân của ba mẹ đâu. Mẹ cứ yên tâm.”
Tôi chầm chậm quay sang nhìn con trai.
Thì ra, nó vẫn luôn biết sự tồn tại của Lâm Vãn.
Vậy mà hết người này đến người khác… tại sao ai cũng giấu tôi?
Từ năm 2008 đến 2024 – tròn mười sáu năm.
Mười sáu năm, anh cùng mối tình đầu hoài niệm quá khứ, còn tôi ở nhà lo toan cơm áo gạo tiền, từng chút từng chút già đi.
Tôi bỗng thấy buồn cười.
Cười đến khi nước mắt trào ra.
Triệu Tòng Diễn hiếm khi thấy tôi khóc, nhất thời hoảng hốt, thu lại vẻ cao ngạo, kiên nhẫn giải thích:
“Ngày 11 tháng 9 năm 2008, anh đi Ô Trấn khảo sát, tình cờ gặp cô ấy. Bọn anh không hề hẹn trước, cũng chưa từng liên lạc. Chỉ là trùng hợp thôi.”
Tôi tưởng mình sẽ gào khóc điên dại, nhưng không…
Chỉ dùng mu bàn tay lau nước mắt, khẽ vuốt bụng mình, nhẹ giọng hỏi:
“Triệu Tòng Diễn, khi nghe điện thoại của tôi lúc đó… anh đau lòng vì con gái mất, hay vui mừng vì được gặp lại mối tình đầu?”
Anh sững người nhìn tôi, mấp máy môi, khàn giọng:
“Nguyên Hoa… lâu quá rồi… anh không còn nhớ nữa.”
Nhưng tôi thì nhớ rất rõ.
Tôi nhớ đứa con gái mười tháng mang nặng đẻ đau, nằm yên trong vòng tay tôi.
Tôi gọi “con ơi”, con chẳng hề đáp lại, thậm chí một tiếng khóc cũng không.
Con rời đi khi mới mười sáu ngày tuổi.
Mà cha nó – vì bận công việc – chỉ gặp con ba lần.
Giờ nghĩ lại, mười mấy năm qua của tôi thật nực cười.
Không yêu… anh có thể nói thẳng. Tại sao phải kéo dài tôi suốt ngần ấy năm?
Tất cả sức lực như bị rút cạn trong chớp mắt.
Tôi nhìn Triệu Tòng Diễn, từng chữ rõ ràng:
“Chúng ta ly hôn đi.”